Obezitenin Neden Olduğu Sağlık Sorunları

download report

Transcript Obezitenin Neden Olduğu Sağlık Sorunları

BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ

BULAŞICI OLMAYAN HASTALIKLAR ve PROGRAMLAR ŞUBESİ

OBEZİTENİN NEDEN OLDUĞU SAĞLIK SORUNLARI

Dr.Handan SARIOĞLU

 Obezite artık basit bir estetik sorun değil,ciddi sonuçlara yol açabilen bir hastalık olarak kabul edilmektedir  Genel olarak obezitenin KVS ile ilişkili mortaliteyi 4 Kanser ile ilişkili mortaliteyi 2 Tüm sebeplere bağlı mortaliteyi 6-12 kat arttırdığı izlenmiştir

OBEZİTENİN NEDEN OLDUĞU SAĞLIK SORUNLARI

                Metabolik sendrom Tip 2 DM HT Dislipidemi Koroner arter hastalığı Osteoartrit,kas-iskelet sistemi problemleri İnme Kanser(endometriyum,meme,mesane,prostat…) Uyku apne sendromu Astım,solunum zorluğu Gastroözefagial reflü,safra kesesi hastalıkları,karaciğer yağlanması Gebelik komplikasyonları Menstürasyon düzensizlikleri, aşırı kıllanma, infertilite Ameliyat risklerinde artış Ruhsal sorunlar(anoreksiya nevroza, blumia nevroza,gece yeme send) Toplumsal uyumsuzluklar

MEKANİZMA

 Adipoz dokunun işlevi; lipid depolamak ve endokrin fonksiyonlarda bulunmaktır  Adipokin denilen bir takım molekülleri üreterek kan dolaşımına vermektedirler  Adipokinler; metabolik organların ve beynin değişen metabolik gereksinimlerine yanıt oluşturmasında rol almaktadır  Leptin,adinopektin ve pro inflamatuar moleküller en önemli adipokinlerdir

 Bir çok adipokin ve diğer kimyasal mediatörler(tümör nekroz faktör alfa,interlökin 6,lipoprotein lipaz….) obez hastalarda yüksek konsantrasyonda bulunur  Bunların tümü pro-inflamatuar ve protrombotik bir durum yaratarak başta KVS olmak üzere tüm sistemler üzerinde olumsuz etkiler gösterir SONUÇ ENDOTEL HASARI DAMAR DÜZ KAS HİPERTROFİSİ

DİYABET VE OBEZİTE

TURDEP II ye göre ülkemizde Tip 2 DM sıklığı %13.7

 DM ‘li hastaların %80 i şişman kişiler

Kan şekerini hormon insülin dir

Obezite

Pankreasta yapılan insülinin etkisini zayıflatır İnsüline karşı bir direnç oluşumuna neden olur

Obezite derecesi arttıkça, DM gelişme riski de

OBEZİTE VE HİPERTANSİYON

 Hipertansif hastaların 1/3-2/3 ü obez  Obezlerde HT gözlenme olasılığı 3 kat fazla  Framingham çalışma verileri; hipertansif erkeklerin%70, kadınların %60’ından fazlasının obez olduğunu bildirmekte Aynı çalışma sonuçlarına göre; ideal kilonun %20 üzerinde HT gözlenme olasılığı 8 kat artmaktadır  4,5 kilo almakla sistolik basınç erkeklerde 4.4 mmHg, kadınlarda 4,2 mmHg artar  Kan Basıncı =Kardiyak Debi x Periferik Vasküler Direnç  Obez insanlarda her ikisi de artmıştır  Kan basıncı ile kilo arasında doğru orantılı bir korelasyon vardır

 Obezlerde aritmi ve ani kardiyak ölüm sıklığında artış söz konusudur   Framigham çalışmasına göre ; ani kardiyak ölüm obez kadın ve erkeklerde 40 kat daha yüksek

OBEZİTE VE BÖBREK HASTALIKLARI

Kronik böbrek hastalıkları için en önemli risk faktörleri

 DM  HT 

Obezite

 Kalp damar hastalığı  Ailesinde böbrek hastalığı olanlar  Yaşlılar

Obezite

leptin ve adinopektin aracılığı ile başta sempatik sinir sisteminin  Renin anjiotensin aldesteron sistemi olmak üzere birçok sistemin aktivasyonu ile renal hasarlanma yaparken, benzer yollardan da hipertansiyona neden olmaktadır

OBEZİTE VE METABOLİK SEN

DROM

• • • • • •

Metabolik Sendrom

İnsülin direnci

Abdominal obezite

Glukoz intoleransı veya DM Dislipidemi Hipertansiyon Koroner arter hastalığı(KAH) gibi sistemik bozuklukların birbirine eklendiği ölümcül bir endokrinopatidir

Abdominal obezite Kadın > 88 cm Erkek > 102 cm Metabolik sendromdan korunma yolları yaşam tarzı düzene sokulmalı daha çok egzersiz yapılmalı az kalori alınmalı obezite, HT, DM, dislipidemi, kalp damar hastalığı açısından risk grubunda bulunanlar bir programa alınmalıdır

OBEZITE VE GIS

 GÖR  GİS motilitesinde bozukluklar  İBS  Kolelitiyazis  Non alkolik steatohepatit  Akut pankreatit  GİS kanserleri(özefagus adeno ca, mide adeno ca, safra kesesi, pankreas, kolon, hepatoselüler ca)

OBEZİTE VE KANSER

Obezitede adipoz doku artar Adipoz doku disfonksiyonu, OBEZİTE İnsülin direnci ADİPOKİN ve inflamatuar SİTOKİNin aşırı üretimi

KARSİNOGENEZİS

Yapılan çalışmalar  Endometriyum  Meme  Over  Böbrek  Prostat  Özefagus  Mide  Kolon gibi çok sayıda kanser ile obezite arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir

OBEZİTE VE GEBELİK

OBEZİTE komplik Gebelik ve doğum Oligoanovula tuvar infertilite Menstrual düzensizlik

OBEZİTENİN DOĞURGANLIĞA NEGATİF ETKİLERİ

     Adet düzensizliği İnfertilite ihtimali artar İnfertilite ile ilgili cerrahi girişimler artar Düşük riski artar Gebelikte tansiyon yükselmesine(preeklemsi ) neden olur   Gestasyonel diyabet oluşumu artar Gebelik sırasında İYE riski artar  Bebeklerde omurilik ile ilgili gelişim bozuklukları (sıklıkla nöral tüp defekti,spina bifida) riski artar  Fazla kilolu bebek doğurma riski artar   bebekte düşük kan şekeri buna bağlı beyin hasarı ve epilepsi nöbetleri Doğum süresinin uzaması, doğum sonrası kanama miktarının artışı Sezaryan endikasyonunda artış,doğum sonrasında ciltte dikiş yerlerinde yara infeksiyonu oluşumunda artış

LEPTİN

GnRH sekresyo nunu bozar Ovaryan steroid yapımını değiştirir Folikülo genezisi etkiler

OBEZİTE VE İNFERTİLİTE

     Aşırı şişmanlık kısırlık sebebidir Fazla sayıdaki yağ hücresi östrojen dengesini bozar Yüksek miktardaki östrojen,yumurtlamayı engellediği için kısırlığa neden olabilir Erkeklerde vücut ağırlığının fazla olması testisleri ve sperm üretimini olumsuz etkiler,yağ dokusundan testosteronun östrojene dönüşümü artar ve buna bağlı sperm sayısı azalır Şişman erkeklerde testis bölgesindeki yağ oranının fazla olması , o bölgedeki vücut ısısını yüksek tutar ve aşırı sıcak nedeniyle testis damarlarının genişlemesi sonucu sperm üretimi ve kalitesi azalabilir

UYKU APNE SENDROMU VE OBEZİTE

 Uyku boyunca tekrarlayan üst hava yolu obstüriksiyonu epizotları ve sıklıkla kan oksijen saturasyonun düşmesi ile tanımlanır  Buna bağlı olarak uykuda aşırı horlama görülür  Uyku apnesi; aşırı kilolu, özellikle karın bölgesi yağlanması daha fazla ve boyunda yağlanma olan bireylerde daha çok görülür  Boğaz kaslarının aşırı rahatsızlanmasıyla birlikte üst solunum yollarının kısmi olarak tıkanması durumudur  Kardiovasküler hastalığın etyopatogenezinde ve ilerlemesinde rol oynar  KVS hastalıklarından sorumlu temel hemodinamik değişiklikler,intratorasik negatif basınç artışı,hipoksemi katekolamin salınımı

OBEZİTE VE EKLEM HASTALIKLARI

        Obezite; VKİ’nin 30 kg/m 2 den fazla olmasıdır Vücutta birçok sistem bu durumdan etkilenmektedir Kas iskelet sistemi de etkilenen bölümlerin başında gelmektedir Bel ağrısı toplumda hekime başvuru nedenlerinin başında gelir,özellikle abdominal obezitenin bel ağrısı sıklığını arttırdığı bilinmektedir Lumber disk herniasyonu ve diz osteartrozu gelişiminde obezite bilinen bir risk faktörüdür Teorik olarak;ekleme binen yük ne kadar fazla ise kıkırdak sorunları ve ağrı da o derecede fazla olur Obez hastalarda eklem yüzlerinin aşınma hızları ve miktarları,normal kilolu hastalara göre daha fazladır Obez hastalarda yük taşıyan eklemlerde osteoartroz da daha fazladır

SONUÇ

 Dünyada giderek yaygınlaşan ve dünyanın en önemli sağlık sorunlarından biri haline gelen obezite, önlenebilir bir sağlık sorunudur  Obezite; yaşam kalitesini ve süresini anlamlı derecede etkilemektedir  Obezite; vücut sistemleri( endokrin sistem, KVS solunum sistemi, GİS, genitoüriner sistem, kas iskelet sistemi) ve psikososyal durum üzerinde yarattığı olumsuz etkilerden dolayı pek çok sağlık sorununa neden olmaktadır

 Bu konuda en büyük önlem ; halkı bilinçlendirmektir  Kilolu kişilerin; kalp hastalıkları,HT ve DM gibi hastalıklar açısından risk altında olduklarını bilmeleri gerekmektedir  Bu hastalıkların oluşumunu engelleyecek yaşam tarzı değişiklerini gerçekleştirmeleri ile bu hastalıklardan korunmuş olacaklardır  Özellikle gelişmekte olan ülkelerde obeziteyle mücadele bir devlet politikası olmalı,yalnızca sağlık çalışanlarının ve Sağlık bakanlığının görevi olmamalıldır  Çocukluk döneminde olmasını sağlayacaktır verilecek eğitim ve kazandırılacak alışkanlıklar,gelecek nesillerin sağlıklı ve daha az hastalıklı

TEŞEKKÜRLER