Transcript teoria konsumenta
TEORIA KONSUMENTA
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 1
KONSUMENT
•
Jest suwerennym podmiotem gospodarczym podejmującym decyzje dotyczące konsumpcji w oparciu o własne preferencje oraz istniejące obiektywne ograniczenia w postaci dochodów i cen rynkowych nabywanych dóbr
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 2
Teoria konsumenta zakłada, iż jest on podmiotem:
• •
Racjonalnym korzyści
–
dokonując wyborów konsument dąży do maksymalizacji Suwerennym – wybory są zgodne z indywidualnymi preferencjami; ale suwerenność jest ograniczona przez ograniczenia obiektywne i wpływy otoczenia, w jakim żyje konsument
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 3
Preferencje konsumenta
• • •
Odzwierciedlają jego subiektywne pragnienia oraz oceny ważności i przydatności poszczególnych dóbr Określają, co konsument chciałby mieć Preferencje poszczególnych konsumentów mogą się znacznie różnić /tradycje rodzinne, wychowanie itp./
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 4
Badania zachowania się konsumenta:
• •
1/ oparte na koncepcji użyteczności /historycznie wcześniejsze/ 2/ oparte na koncepcji krzywej obojętności i linii budżetowej /nowocześniejsze/
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 5
Użyteczność:
• • •
1/ to satysfakcja, poczucie zaspokojenia potrzeb, które człowiek uzyskuje dzięki konsumpcji dóbr i usług 2/ to subiektywna miara zadowolenia /która może być różna u różnych osób/ 3/ to kategoria abstrakcyjna /porządkowa/ - odzwierciedla uporządkowany układ preferencji
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 6
Użyteczność
•
Całkowita – zadowolenie ze spożycia określonej ilości jednostek danego dobra
•
Krańcowa – zmiana zadowolenia wywołana spożyciem dodatkowej jednostki danego dobra; uż kr = d uż całk / d q
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 7
Użyteczność całkowita i krańcowa przykład
ilość jabłek uż.całk. uż, krańc.
0 0 1 2 10 18 3 4 5 24 26 10 dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 8
30 25 20 15 10 5 0 0
Użyteczność całkowita - wykres
2 4 dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 6 Serie1 9
Użyteczność całkowita i krańcowa przykład
ilość jabłek uż. c uż. kr 0 0 1 2 10 18 3 4 5 24 26 10 10 8 6 2 -16 dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 10
Użyteczność całkowita i krańcowa wykresy
30 20 10 0 -10 0 -20 2 4 6 Serie1 Serie2 dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 11
I-sze prawo Gossena
•
Prawo malejącej użyteczności krańcowej
•
Treść: zadowolenie z pierwszej konsumowanej jednostki dobra jest większe, aniżeli z kolejnej, drugiej jednostki
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 12
Równowaga konsumenta
• •
Konsument dysponuje w danym momencie określonym dochodem; kupuje dobra i usługi po cenach rynkowych Dążąc do maksymalizacji zadowolenia konsument tak rozdysponuje swoje dochody, aby użyteczność uzyskiwana z ostatniej jednostki pieniądza była równa
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 13
Równowaga konsumenta – II prawo Gossena
•
W punkcie równowagi konsumenta dochodzi do wyrównywania użyteczności krańcowych konsumowanych dóbr w przeliczeniu na jednostkę pieniądza użkr X ------- p X użkr Y użkr Z = ---------- = ------- p Y p Z
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 14
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 15
Teoria krzywych obojętności
- Krzywa obojętności - Linia budżetowa - Punkt równowagi konsumenta dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 16
Krzywa obojętności konsumenta
•
Przedstawia wszystkie kombinacje konsumpcji dwóch dóbr, które dają konsumentowi identyczne zadowolenie, identyczną satysfakcję, czyli które mają taką samą użyteczność całkowitą
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 17
y A Dobro y Krzywa obojętności konsumenta A B y B y C
0
x A x B x C C
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW
KO Dobro x
18
Cechy krzywych obojętności:
• • • •
Mają nachylenie ujemne /negatywne/ Są wypukłe w stosunku do początku układu współrzędnych Jest ich nieskończenie wiele Nie mogą się przecinać
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 19
y B y C
0
y A 1. Krzywa obojętności – nachylenie ujemne Dobro y A Dobro y – konsumpcja spada Dobro x – konsumpcja rośnie -y B x A + x C x B x C
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW
KO Dobro x
20
y A 2. Krzywa obojętności – prawo malejącej Dobro y krańcowej stopy substytucji (1) A x A x B = x B x C = x C x D y A y B > y B y C > y C y D B y B y C y D
0
x A x B x C C x
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW
D D KO Dobro x
21
y B y C y D
0
y A Dobro y 2. Krzywa obojętności – prawo malejącej krańcowej stopy substytucji (2) A Zwiększając konsumpcję dobra x o jednostkę, konsument jest skłonny rezygnować z coraz mniejszych ilości dobra y B x A x B x C C x
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW
D D KO Dobro x
22
Dobro y 3. Mapa krzywych obojętności
0 dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW
KO 4 KO 3 KO 2 KO 1 Dobro x
23
4. Krzywa obojętności – nie mogą się przecinać Dobro y KO 1 KO 2 II I KO 2 KO 1
0 dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW
Dobro x
24
Linia ograniczeń budżetowych (1)
Jest przykładem graficznej prezentacji ograniczenia, z którym musi się liczyć gospodarstwo domowe
•
Gospodarstwo domowe, dysponując dochodem Y, chce kupić dobro x i dobro y
•
Założenia: dochód – Y, cena dobra x – p(x) cena dobra y – p(y)
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 25
• • • •
Jeżeli konsument zrezygnuje z kupna dobra x – całe dochody wyda na zakup dóbr y i kupi ich max ilość: y max y max = Y/p(y) Jeżeli konsument zrezygnuje z kupna dobra y – całe dochody wyda na zakup dóbr x i kupi ich max ilość: x max x max = Y/p(x)
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 26
y Linia ograniczeń budżetowych (3) Y/p(y)
•
Jeżeli konsument zrezygnuje z kupna dobra x – całe dochody wyda na zakup dóbr y i kupi ich max ilość: y max
•
Jeżeli konsument zrezygnuje z kupna dobra y – całe dochody wyda na zakup dóbr x i kupi ich max ilość: x max
0 dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW
Y/p(x) x
27
y 1 y Linia ograniczeń budżetowych (4) Y/p(y) 1 2 y 2 y 3 3
0
x x 1 x 2 x 3
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW
Y/p(x)
28
Linia ograniczeń budżetowych
•Jest zbiorem kombinacji dóbr, które konsument może kupić w pełni rozdysponowując swoje dochody dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 29
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 30
Punkt równowagi konsumenta
• • •
Na wspólnym wykresie łączymy mapę krzywych obojętności i linię ograniczeń budżetowych Mapa krzywych obojętności – odzwierciedla subiektywne odczucia konsumenta Linia ograniczeń budżetowych jest odzwierciedleniem obiektywnych ograniczeń finansowych /dochodowo-cenowych/
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 31
Dobro y y A Y/p(y) A Punkt równowagi konsumenta E 0 – punkt równowagi konsumenta E 0 y 0 y B
0
x A x 0 B x B Y/p(x)
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW
KO 4 KO 3 KO 2 KO 1 Dobro x
32
Punkt równowagi konsumenta
• • •
Jest to punkt styczności linii budżetowej z krzywą obojętności Wyznacza optymalną kombinację dóbr Optymalną: tzn. dostępną z finansowego punktu widzenia – bo leżącą na linii budżetowej i gwarantującą maksimum zadowolenia – bo leżącą na najwyższej, dostępnej krzywej obojętności
dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW 33