Transcript Naar een meer uniforme en rechtvaardige toekenning van

Naar een meer uniforme en rechtvaardige
toekenning van aanvullende financiële steun
op maat van iedere cliëntsituatie
Resultaten uit recent afgerond onderzoek
in OCMW’s
Ilse Cornelis & Nele Peeters
[email protected]
www.cebud.be
Kleinhoefstraat 4, 2440 Geel
+32 (0)14 56 23 10
Inhoud
• Aanvullende financiële steun: gaten dichtrijden
op lokaal niveau
• Referentiebudgetten en de bijhorende
webapplicatie REMI inzetten voor een uniforme
en rechtvaardige toekenning
– Financiële impact van REMI
– Administratieve impact van REMI
– REMI als educatief instrument
Ilse Cornelis en Nele Peeters
2
Presentatie gebaseerd op:
• Cornelis, I.; Peeters, N.; Reynaert, J.-F.; Thijs, P.; Casman,
M.-T.; Nisen, L. & Storms, B. (2012) REMI:
referentiebudgetten voor een menswaardig inkomen, een
webapplicatie. Onderzoek gefinancierd door de POD mi.
Geel/Luik: Cebud/ULg
• Cornelis, I.; Peeters, N. & Storms, B. (2013) OCMW-steun
en menselijke waardigheid. Onderzoek naar de effectiviteit
van het implementeren van REMI voor het berekenen van
de aanvullende steun door Vlaamse OCMW’s. Onderzoek
gefinancierd door Vlaams minister van Innovatie,
Overheidsinvesteringen, Media en Armoedebestrijding,
Ingrid Lieten. Geel: Cebud
Ilse Cornelis en Nele Peeters
3
Aanvullende financiële steun: enkele
cijfers
• In 2011: 50,3 miljoen euro AFS
Aantal aanvragers: 65 000
• In 2012: 50,6 miljoen euro AFS
Aantal aanvragers: 74 800
(Bron: VVSG, OCMW-barometer)
OCMW’s leveren al veel inspanningen om
inwoners een menswaardig inkomen te
garanderen
Ilse Cornelis en Nele Peeters
4
Hoe wordt de AFS toegekend?
Ilse Cornelis en Nele Peeters
5
Naar een meer uniforme toekenning
Referentiebudgetten kunnen bijdragen aan een
meer uniforme en rechtvaardige toekenning
van aanvullende financiële steun
Webapplicatie REMI:
Op maat van iedere cliëntsituatie
Laat toe individuele leefsituaties af te
toetsen
Ilse Cornelis en Nele Peeters
6
REMI: berekent referentiebudgetten voor
een menswaardig inkomen op maat
-
-
-
Online webapplicatie
referentiebudgetten op maat
van iedere cliëntsituatie
Output: een minimaal, maar
haalbaar budgetoverzicht van
noodzakelijke:
- vaste kosten
- leefkosten
- reserveringsuitgaven
Gestructureerde en
systematische verzameling
inkomsten en noodzakelijke
uitgaven
Educatief instrument
Verschaft inzicht in welke
inspanningen door de cliënt en
het OCMW kunnen geleverd
worden met het oog op het
garanderen van een
menswaardig inkomen
Naar een meer uniforme toekenning
Maar:
Wat met de financiële en administratieve
impact voor OCMW?
Wat is de meerwaarde van REMI in de
hulpverlening?
Ilse Cornelis en Nele Peeters
8
Wat gaat dat kosten?
Financiële impact
Factoren die de financiële meerkost beïnvloeden:
• Hoogte van de huidig toegekende AFS
• Samenstelling van cliëntenpopulatie (veel gezinnen
met kinderen  financiële impact groter)
• Hoogte huisvestingskosten (private huurmarkt
versus sociale huurmarkt)
• Schulden, medische kosten, …
Ilse Cornelis en Nele Peeters
9
Wat gaat dat kosten?
Financiële impact
Maximale meerkost voor OCMW’s (indien nu geen AFS
wordt toegekend)
- Gemiddeld 311 euro per maand per dossier in private
huur
- Gemiddeld 86 euro per maand per dossier in sociale
huur
Gemeten meerkost in Vlaamse regio met 9 OCMW’s
- Huidig toegekende AFS: gemiddeld 122 euro per dossier
per maand
- Financiële meerkost: gemiddeld 58 euro per dossier per
maand
Ilse Cornelis en Nele Peeters
10
Wat gaat dat opbrengen?
Administratieve impact
• Geen bijkomende administratieve impact door
REMI, zelfs lichte tijdswinst
• REMI: systematiseert inkomensonderzoek en
informatieverzameling rond uitgaven
• Systematisering kan een bijkomende tijdswinst
opleveren
• REMI geeft raadsleden in één oogopslag een
helder overzicht van financiële situatie cliënt
Ilse Cornelis en Nele Peeters
11
REMI als educatief instrument
Impact van REMI en het gebruik van
referentiebudgetten in individuele hulpverlening op het
versterken van cliënten bij het beheren van hun
budget.
• Langetermijndoelstellingen bepalen
• Zelfcontroletechnieken leren: implementatieintenties, mentale rekeningen, deadlines
• Engagementsverklaring
Ilse Cornelis en Nele Peeters
12
REMI in individuele hulpverlening:
resultaten
• Duidelijke toename in spaargedrag
• Tendens om meer langetermijndoelen te stellen en
deze (proberen) te bereiken
• Beter inzicht in hoeveel men maandelijks aan leefgeld
uitgeeft
• Cliënten zijn zelfzekerder over hun capaciteiten om
met geld om te gaan
• Ervaringen deelnemers: Drie vierde vindt het nuttig,
meent dat ze beter met hun geld kunnen omgaan en
zegt een beter inzicht te hebben in inkomsten en
uitgaven
Ilse Cornelis en Nele Peeters
13
REMI als educatief instrument
Impact van REMI en het gebruik van
referentiebudgetten in groepshulpverlening op het
versterken van cliënten bij het beheren van hun
budget.
Groepshulpverlening: bewust omgaan met je budget
• Overzicht inkomsten en uitgaven
• Plannen van uitgaven
• Administratie ordenen
• Bewust boodschappen doen
• Sparen versus lenen
Ilse Cornelis en Nele Peeters
14
REMI in groepshulpverlening:
resultaten
• Toename spaargedrag
• Gunstigere schuldevolutie (vooral combinatie AFS op niveau
referentiebudgetten + groepshulpverlening)
• Meer vertrouwen in eigen mogelijkheden om problemen aan
te pakken, optimistischer over de toekomst
• Ongeveer 1/3 van de cliënten rapporteert verbetering
algemeen welzijn; dit wordt bevestigd door beoordelingen
MW
• MW rapporteren meer vooruitgang bij cliënten die meer
aanwezig waren in cursus
• Ervaringen deelnemers: Drie vierde vindt de cursus nuttig.
Meer dan de helft kan na de cursus goedkoper boodschappen
doen dan voorheen, plant zijn uitgaven beter en kan beter
administratie bijhouden
Ilse Cornelis en Nele Peeters
15
Bedenkingen
• Twee vrij exploratieve studies met aantal
beperkingen (kleine steekproeven,
representativiteit OCMW’s, …)
• De impact van menswaardig inkomen op
verschillende terreinen?
– Hier REMI als educatief instrument, gekoppeld aan
interventies (individueel of groepshulpverlening)
– Toekomst: effecten van ‘voldoende inkomen’ op
diverse terreinen
voettekst
16
Waarom met REMI werken?
• Het gebruik van REMI noodzaakt om te bepalen hoe je
bepaalde zaken zal toepassen en nodigt uit tot het
expliciteren van (beleids)beslissingen – meer uniforme
hulpverlening
• Het toekennen van aanvullende financiële steun op het
niveau van de referentiebudgetten creëert ademruimte en
mogelijkheden voor cliënten om hun leven op orde te
krijgen – menswaardig leven
• REMI-steun kan worden gekoppeld aan bijkomende
(groepsgerichte) interventies die tot doel hebben cliënten
te versterken op het vlak van bijvoorbeeld financiële
competenties – versterken van cliënten
Ilse Cornelis en Nele Peeters
•
17
Samengevat
De webapplicatie REMI
1. reikt een uniform referentiekader aan dat
een budget op maat van elke specifieke
cliëntsituatie berekent
2. laat toe om zicht te krijgen op de inkomsten
en uitgaven van de cliënten
3. creëert een output die kan worden ingezet
als leidraad in gesprekken met en over
cliënten
4. levert een duidelijk overzicht van de
financiële situatie van de cliënt
Ilse Cornelis en Nele Peeters
18
Bedankt voor jullie aandacht!
voettekst
19