Transcript - VNO
I NOORDNIEUWS MAGAZINE VAN VNO-NCW NOORD JAARGANG 21 NUMMER 4 > 2016 VNO-NCW NOORD ONDERNEMERSGALA DIT JAAR IN HET TEKEN VAN VITALITEIT: ‘VITALITEIT IS VOOR ONZE REGIO VAN LEVENSBELANG’ >HOOGLERAAR FLIP DE KAM BLIKT TIJDENS PRINSJESDAGDINER TERUG OP 4 JAAR KABINET RUTTE: ‘HET KAN BETER’ >RED-STACK INSTALLATIE AAN AFSLUITDIJK WIL NOORD-NEDERLAND VAN ENERGIE VOORZIEN >DE FRIESLAND ZORGVERZEKERAAR EN VNO-NCW NOORD GAAN STRATEGISCH PARTNERSCHAP AAN OI WATMOOI WATMOOI WATMOOIWATMOOIWATMOOI WA UK WATLEUK WATLEUK WATLEUKWA IM WATSLIM WATSLIM WATSLIMWA D WAT GOED WATGOED WATGOED WATGOED WATGOED WAT OOLWATCOOLWATCOOL WATCOOLWA TFIJN WATFIJNWATFIJN WATFIJN WA WATGROEN WATGROEN WATGROEN WATGROEN WATGROEN UK WATLEUK WATLEUK WATLEUK WA WATSLIM WATSLIM WATSLIMWATSL T GOED WATGOED WATGOED WATGOED WATGOED WATGOED WATCOOLWATCOOL WATCOOLWATCO JN WATFIJNWATFIJN WATFIJN WATF GROEN WATGROEN WATGROEN WATGROEN WATGROEN WAT WATLEUK WATLEUK WATLEUK WATLE LIM WATSLIM WATSLIM WATSLIMW ATGOED WATGOED WATGOED WATGOED WATGOEDWATGOE voorWATCOOLWATCOOLW OOLWATCOOL iedereen WATFIJN WATFIJNW TFIJNWATFIJN ATGROEN WATGROENWATGROEN WATGROEN WATGROEN W TSLIM WATSLIM WATSLIMWATSLIM D WATGOED WATGOED WATGOED WATGOED WATGOEDWAT TCOOLWATCOOL WATCOOLWATCOOL WATFIJNWATFIJN WATFIJN WATFIJN N WATGROEN WATGROENWATGROEN WATGROEN WATGROE (050) 547 02 00 INHOUD NOORDNIEUWS 4 > 2016 1 8 ‘Kabinet moet gaan investeren’ 22 Blue Energy technologie kansrijk exportproduct en positief voor kennispositie Noord-Nederland 28 Vitaal Ondernemerschap: zo werkt het Verder in dit nummer: Praktijk: 16Ondernemers leren in training Militair Leiderschap het belang van ‘de zachte steen’ 22RED-stack installatie aan Afsluitdijk wil Noord-Nederland van energie voorzien 30Regio Groningen Assen op zoek naar ondernemers om Noord-Nederland te verbinden 32 RBO: ‘Ontwikkelen van personeel is een must’ 34 Een kijkje in de Noordgangen van.. Vaste rubrieken: 13 14 18 26 39 40 Column Lambert Zwiers VNO-NCW Noord in beeld: Ondernemersgala NoordNieuws in ‘t kort JNO in the picture Welkom nieuwe leden Agenda + colofon Download de gratis app van VNO-NCW Noord: Via onze mobiele applicatie: • kunt u zich aanmelden voor bijeenkomsten (voor leden); • heeft u met de ledenlijst ruim 1.400 waardevolle contacten binnen handbereik (voor leden); • bent u altijd op de hoogte van het landelijk en noordelijk nieuws. De app van VNO-NCW Noord is beschikbaar voor Apple en Android toestellen en kunt u downloaden via de app store op uw telefoon of tablet. g @ ons VN o O ok N CW op N Tw oo it rd ter : 2 Terugblik op het VNO-NCW Noord Ondernemersgala 8Hoogleraar Flip de Kam blikt tijdens Prinsjesdagdiner terug op 4 jaar kabinet Rutte: ‘Het kan beter’ 21OPINIE ‘De Rijksoverheid moet haar verantwoordelijkheid nemen’ 28 De Friesland Zorgverzekeraar en VNO-NCW Noord gaan strategisch partnerschap aan 36 Eelde airport Vo l Actueel: 2 NoordNieuws oktober 2016 Anne Kok [email protected] Foto’s: JAV Studio’s Assen VNO-NCW Noord Ondernemersgala dit jaar in het teken van vitaliteit ‘Vitaliteit is voor onze regio van levensbelang’ Voorzitter Alfred Welink komt op de fiets de trappen af Het jaarlijkse Ondernemersgala, de start van ons verenigingsjaar, stond dit jaar in het teken van vitaliteit. Voorzitter Alfred Welink maakte dat op een ludieke manier kenbaar: hij kwam op de fiets de trappen van het theater af. Maar vitaliteit reikt natuurlijk veel verder dan dat. Onze leden laten in een film zien hoe zij bezig zijn met vitaliteit Noord-Nederland zou veel meer moeten gaan inzetten op vitaliteit en op de kansen die er liggen op dat gebied in onze regio. Dat was de boodschap van Welink in het filmpje dat hij aan het begin van het gala liet zien. In dat filmpje en in zijn speech kwam naar voren waarom vitaliteit zo belangrijk is voor NoordNederland. “Het is een van onze belangrijkste speerpunten”, vertelde Welink op het podium. “Het gaat over duurzaamheid, gezonde voeding, meer beweging, langer zelfstandig thuis blijven wonen. Het gaat over een gezonde en vitale maatschappij. Het gaat over samen de omgeving waar we wonen, werken en leven veranderen. Er moet een soort beweging komen, waarbij iedereen hetzelfde doel heeft. Dat de gezonde keuze de vanzelfsprekende keuze wordt.” 3 Het bestuur deelt vitamineshots uit Welink benadrukte dat veel van onze leden daar al mee bezig zijn. “Dat zouden we meer kunnen laten zien. Ik roep u dan ook op uw initiatieven op het gebied van vitaliteit met ons te delen. We kunnen elkaar inspireren.” Het Noordpool Orkest zorgde voor een fantastische opening Niet gek want de zaal was tijdens het programma al opgewarmd door het geweldige optreden van het Noordpool Orkest onder leiding van Reinout Douma. De solisten Elske de Wall en Felix Maginn in combinatie met orkest maakten de avond helemaal af. ACTUEEL Vitamineshots Het Ondernemersgala is daar wellicht de eerste stap in. De ruim 1000 gasten werden dit jaar namelijk ‘ondergedompeld’ in vitaliteit. Bij binnenkomst stonden onze bestuursleden klaar met vitamineshots in vrolijk gekleurde reageerbuisjes, die door enkele gasten met lichte twijfel werden aangenomen. “Die fluorescerende kleuren maken het best spannend”, zei één van onze leden. “Maar met een shot vitamines aan het begin van de avond is natuurlijk niets mis. Wellicht scheelt dat morgen weer.” Het bleef niet alleen bij vitaminedrankjes. Het Walking Dinner bestond dit jaar uit meer dan 200 gram groente per persoon, waarbij het vlees slecht diende als garnering. En ook beweging werd gestimuleerd door een fantastisch optreden van The Groove Department. De dansvloer stond – net als vorig jaar trouwens – bomvol. Preventie is cruciaal Maar het draaide dit jaar niet alleen om muziek. Minister Edith Schippers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport was deze avond onze speciale gast. BNRpresentatrice Marijke Roskam sprak met haar over hoe het Noorden leidend kan zijn op het gebied van vitaliteit. “Door preventie bij risicogroepen op een juiste manier in te zetten, blijven mensen langer gezond en zelfredzaam”, zei minister Schippers. “Er zijn al prachtige voorbeelden uit deze regio. Projecten die ervoor zorgen dat ouderen zo prettig mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen, passend bij hun leven. Ze krijgen individuele begeleiding en preventieactiviteiten aangeboden. Ouderen zijn hierdoor langer zelfredzaam, ervaren meer kwaliteit van leven en hebben minder complexe zorg nodig.” Volgens Schippers is ook Lifelines, het grootschalige bevolkingsonderzoek onder ruim 165.000 inwoners van NoordNederland, een belangrijke ontwikkeling voor deze regio. In dit onderzoek worden deelnemers uit drie generaties minimaal 30 jaar gevolgd om inzicht te krijgen in hoe mensen gezonder oud worden en in de factoren die van belang zijn bij het ontstaan en verloop van chronische ziekten. Een belangrijk instituut, volgens Schippers, dat verder uitgebouwd zou moeten worden om niet alleen NoordNederland in kaart te brengen maar ook de rest van Nederland. Daarvoor moet er nog wel wat gebeuren, zei Schippers. Schippers benadrukte ook de rol van gemeenten en zorgverzekeraars in preventie. “Preventie is cruciaal om de zorg betaalbaar te houden en de kwaliteit van leven van heel veel mensen te verbeteren. Gemeenten, verzekeraars, zorgaanbieders en ook woningcorporaties hebben daar hun eigen verantwoordelijkheid in. De Friesland wil zich inzetten voor het versterken van kwaliteit van leven en het herinrichten van het zorglandschap.” Verantwoordelijkheid die De Friesland Zorgverzekeraar ziet én draagt, zei Bert van der Hoek, CEO van de Friesland Zorgverzekeraar, desgevraagd. “Wij Minister Schippers in gesprek met Bert van der Hoek » 4 NoordNieuws oktober 2016 ‘Een coach maakt het verschil en zet de puntjes op de i ...’ Jurriaan | DutchLabelCollection BV, deelnemer Ondernemer Coacht Ondernemer In de jaren dat ik eigenaar was van de Vrijbuiter had ik geen ruimte om na te denken over mijn functioneren en dat van mijn bedrijf! De laatste jaren had ik gelukkig iemand gevonden met wie ik kon sparren. Hierdoor kon ik anders reageren in de dagelijkse praktijk en nieuwe inzichten verwerven. Als voorzitter van MKB-Noord vertel ik graag mijn collega-ondernemers hoe waardevol het is om gecoacht te worden; niet aarzelen; gewoon doen!” ING wil ondernemers in staat stellen om succesvol te zijn met hun bedrijf. Dit doen we onder andere door hen inzicht te geven in hun financiële situatie en hen te voorzien van economische en sectorale kennis. Maar ING doet meer. Met Ondernemer coacht Ondernemer helpen ondernemers onderling elkaar echt verder. ING ondersteunt dit initiatief daarom van harte. Gerrit Keen Regiodirecteur Grootbedrijf & Instellingen Noord-Oost Nederland, ING Gerard Kremer Voorzitter MKB-Noord Een initiatief van: ondernemercoachtondernemer.nl Mede mogelijk gemaakt door: 5 Vladislav Psaruk speelt met het Noordpool Orkest zien voor ons een maatschappelijke en regionale rol die verder reikt dan het verzekeren van zorg alleen. Wij willen van onderscheidende betekenis zijn voor de vitaliteit voor de mensen zelf, maar ook voor de lokale samenleving.” Van der Hoek legt uit dat De Friesland kiest voor een specifieke focus per type preventie op grond van geanticipeerde toegevoegde waarde voor vitaliteit van de Friese gemeenschap. “De focus van De Friesland draagt bij aan de vitaliteit en kwaliteit van leven van de mienskip en aan beheersing van zorgkosten, reductie van maatschappelijke kosten en het versterken van de binding met verzekerden. En daar wil ik best met u over in gesprek”, besloot Van der Hoek. Talent Award Na het gesprek met de minister was het tijd voor de uitreiking van de VNO-NCW Noord Talent Award. VNO-NCW Noord reikt deze award jaarlijks uit aan een jong talent uit Noord-Nederland dat uitblinkt op het gebied van muziek of dans. Het koesteren van cultureel talent is volgens VNO-NCW Noord essentieel voor een gezonde en bloeiende regio. “Vooruitgang bereik je immers alleen door ook bijtijds je successen te vieren en talent te benoemen”, kondigde Roskam de uitreiking van de award aan. ”En ook dit jaar is er weer een opvallend talent gespot.” Een talent afkomstig uit Rusland en inmiddels tweedejaars bachelor van het Prins Claus Conservatorium in Groningen, vertelde Harrie van den Elsen, dean van de School of Performing Arts, onderdeel van de Hanzehogeschool Groningen. “Dit jaar is jazz-trombonist Vladislav Psaruk de winnaar van de VNO-NCW Noord Talent Award 2016.” Psaruk viel volgens Van den Elsen al op tijdens zijn auditie. “Hij werd direct aangenomen, terwijl hij toen pas 17 jaar oud was. Vlad is sindsdien met grote sprongen vooruit gegaan. Behalve zijn spel is nu ook zijn arrangeren en componeren op hoog niveau. Niet iedereen bezit deze combinatie van veel talent en de goede mentaliteit: bij Vlad werkt dit perfect samen.” Tijdens het Ondernemersgala onderstreepte Psaruk zijn talent met een optreden op zijn trombone met het Noordpool Orkest. Een bijzonder moment, vertelde Psaruk later op de avond. “Voor zo’n volle zaal, met zo’n prachtig orkest.” Naast een trofee en een oorkonde ontving Psaruk van VNO-NCW Noord een studiebeurs ter waarde van €2.500. Bestuur zingt over vitaliteit en ondernemerschap Psaruk bleek deze avond niet het enige talent te zijn. Tijdens de zangact van het bestuur van VNO-NCW Noord bleek dat daar ook enkele onontdekte maar bekwame zangers en zangeressen tussen zitten. Zij brachten samen een lied over » 6 NoordNieuws oktober 2016 ondernemerschap en vitaliteit, op de muziek van I’m gonna be (500 miles) The Proclaimers en geschreven door Tamar Lewis, ten gehore. Na afloop bleek vooral het refrein te zijn blijven hangen. Vitaliteit is ook tegenslag opvangen Daarna was het tijd voor onze ‘mystery guest’: turner Epke Zonderland. De zaal had duidelijk niet gerekend op zijn komst. Tijdens zijn aankondiging ging er een lichte beroering door de zaal en enkele gasten durfden zelfs te juichen en te klappen. Een opkomst die Zonderland zichtbaar plezier deed. Met een grote glimlach nam hij plaats aan tafel met Marijke Roskam. Zonderland ging zonder enige terughoudendheid in op zijn val tijdens de Olympische Spelen. “Dat was niet alleen fysiek pijnlijk, maar ook emotioneel. Je traint vier jaar, je gaat voor goud en dan gaat het mis op timing. Daarin miste ik misschien de routine omdat ik deze oefening te weinig heb gedaan.” Zonderland vertelde ook dat hij even ‘out’ is geweest na de val. “Ik denk van de klap op mijn rug. Ik dacht dat ik meteen opstond, maar op de beelden zag ik dat ik toch even een paar seconden ben blijven liggen. Ik was toen ik bijkwam wel een beetje wazig.” Net als na de Olympische Spelen van Londen in 2012 is Zonderland van plan om een tijdje afstand te nemen van het turnen, en zich te richten op zijn studie. «Eerst maar weer de energie en motivatie vinden, en dan denk ik dat ik daarna wel weer doorga.” Natuurlijk ging Zonderland ook in op het belang van vitaliteit. “Vitaal zijn is voor een sporter essentieel. Gezonde voeding die past bij je fysieke inspanning is heel belangrijk. Maar voor mij is vitaliteit ook tegenslagen op kunnen vangen. Na de val maakte ik mijn oefening aan de rekstok nog wel af. Je weet het nooit. Bovendien wilde ik niet zomaar de mat af. Letterlijk vallen en weer opstaan.” Dat is voor sporters zo, maar ook ondernemers kunnen er volgens Zonderland op die manier naar kijken. “Als je fit bent, lekker in je vel zit, gezond eet en beweegt dan kun je veel meer aan. Bovendien zorgt het voor het zien van nieuwe kansen en voor veerkracht als het even minder gaat.” Vitaal op de dansvloer Epke Zonderland in gesprek met Marijke Roskam Het Noordpool Orkest zorgde daarna voor een spetterende afsluiting van het programma in de zaal. Met de solisten Elske de Wall en Felix Maginn bracht het Noordpool Orkest de nummers 7 Elske de Wall en Felix Maginn zorgen voor een spetterende afsluiting Bittersweet Symphonie, Listen en Sway ten gehore. De Wall kwam daarna nog met Maginn terug voor vier minuten durende toegift met The lady is a tramp. Het dessert dat daarna klaar stond bracht verkoeling én energie want het duurde maar even voordat de eerste gasten de dansvloer betraden. Binnen een half uur werd het echt druk, drukte die aanhield tot ver na middernacht toen de band The Groove Department stopte. < Volgend jaar is het Ondernemersgala in verband met de zomervakantie niet op de eerste vrijdag van september maar op vrijdag 8 september 2017. Een volle dansvloer dankzij The Groove Department De volgende partners hebben het VNO-NCW Noord Ondernemersgala 2016 mogelijk gemaakt. Het bestuur is hen hiervoor zeer erkentelijk. 8 NoordNieuws juli 2016 Anne Kok [email protected] Foto’s: Harm Bellinga – JAV Studio’s Assen Hoogleraar Flip de Kam blikt tijdens Prinsjesdagdiner terug op 4 jaar kabinet Rutte: ‘Het kan beter’ ‘Kabinet moet gaan investeren’ Het kabinet moet meer gaan investeren. Investeringen geven een impuls aan de economie en dat is wat we nodig hebben, concludeert honorair hoogleraar overheidsfinanciën Flip de Kam tijdens zijn beschouwing op de Miljoenennota. Tijdens het Prinsjesdagdiner, georganiseerd door PlasBossinade, de Rabobank, KPMG en VNO-NCW Noord, ging De Kam ook in op de resultaten van vier jaar kabinet Rutte. “Ondanks grote schommelingen in inkomsten en uitgaven heeft het kabinet Rutte vrijwel conform de planning uit 2012 gescoord”, zegt De Kam. “Maar het kan beter.” Meer investeren Inmiddels heeft het Centraal Planbureau vooruitberekeningen gepubliceerd voor de nieuwe kabinetsperiode (2018-2021). Hoeveel waarde moet je aan die cijfers hechten, vroeg De Kam zich hardop af. “Neem de vorige ramingen van het CPB voor de middellange termijn uit het najaar van 2012 – toen voor de kabinetsperiode 2013-2017. Destijds ging het CPB onder andere uit van een olieprijs van $103 per vat en een lange rente van 3 procent”, zegt De Kam. “Met de dubbele dip uit 2013 kon geen rekening worden gehouden. De olieprijs ligt nu de helft lager en de tienjaarsrente is praktisch nul. Desondanks liggen de gerealiseerde economische groei en de omvang van de werkloosheid bijna griezelig dicht bij de raming van vier jaar geleden. Een garantie dat de cijfers voor de periode 2018-2021 ‘hard’ zijn geeft dit echter niet.” 9 ACTUEEL Flip de Kam gaat in op de resultaten van kabinet Rutte De overheid zou meer kunnen investeren, betoogt De Kam. “Ook de overheid mag lenen om te investeren, zeker nu de rente voor een tienjaarslening praktisch nul is. Dat geeft op korte termijn meer economische groei, verbetert de duurzaamheid van de economie en verhoogt de toekomstige productiviteit.” Daar zouden we volgens De Kam op moeten gaan inzetten. Flip de Kam in een volle zaal Vierde revolutie Dat ziet Richard Wagenmakers van KPMG Future Proof ook zo. De vierde revolutie ontwikkelt zich exponentieel snel, zegt Wagenmakers. De eerste drie revoluties waren: stoom ,elektriciteit en ict. De vierde is dat machines/robots steeds meer van ons werk overnemen. “Dat brengt kansen en bedreigingen. We » 10 NoordNieuws oktober 2016 Richard Wagenmakers over de vierde revolutie moeten daarom gedwongen worden om buiten onze comfortzone te treden om daadwerkelijk te ervaren hoe ingrijpend verschillende sectoren gaan veranderen. Dat geldt zeker ook voor het kabinet.” Wagenmakers. “In de tussentijd zal een kloof moeten worden overbrugd door scholing en samenwerking tussen bedrijven, overheden en inwoners.” Andere benadering onderwijs De bedreigingen die Wagenmakers ziet zijn vooral gericht op de arbeidsmarkt. Door de vierde revolutie verdwijnen er wereldwijd 7 miljoen banen en komen er maar 2 miljoen banen voor terug. “Mensenwerk wordt geautomatiseerd, administratieve banen verdwijnen”, zegt Wagenmakers. “Voorbeeld is de Belastingdienst waar 5000 banen in de administratieve sfeer verdwijnen en slechts 1500 ICT-achtige banen voor terug komen.” We hebben nog geen duidelijk beeld van hoe die nieuwe banen eruit komen te zien, zegt Wagenmakers. “Maar volgens schattingen is het zo dat ongeveer 65 procent van de basisschoolkinderen werk gaat doen dat nu nog niet bestaat.” Het gat tussen het opleidingsniveau dat nodig is, versus de realiteit, is zeker in het Noorden groot. Dat vraagt om een omvattende benadering van het onderwijs, zeggen de panelleden in de discussie over de Miljoenennota. “Het bedrijfsleven zou meer betrokken moeten worden bij het onderwijs”, pleit Rob Schuur, voorzitter College van Bestuur ROC Noorderpoort. “Docenten die stage lopen bij bedrijven en onderwijs dat veel meer plaatsvindt in bedrijven in plaats van in schoolgebouwen. Medewerkers van ondernemingen moeten meewerken in het onderwijs.” En daar zit volgens Wagenmakers de kern van probleem. Bedrijven en onderwijs reageren over het algemeen relatief traag op deze ontwikkelingen. “Bedrijven zouden naar een flexibeler model moeten, zodat ze beter in kunnen spelen op veranderingen”, betoogt Wagenmakers. Ook voor de overheid ligt er belangrijke taak. Zij moet innovaties in het onderwijs gaan stimuleren en onderwijs aanbieden dat meer gericht is op de toekomstige arbeidsmarkt. Wagenmakers, afkomstig uit Amsterdam, ziet wel dat NoordNederland er sterk bij ligt. Hij zegt dat deze regio in een aantal essentiële kennisvelden een belangrijke voorsprong heeft én dat er voldoende industriële bedrijvigheid is om te profiteren van innovaties in de maakindustrie. “De Noordelijke economie maakt al een aantal jaren een shift van landbouw en industrie naar meer dienstverlening en kenniseconomie”, zegt De panelleden 11 Schuur doet dat Rob Schuur: “Ondernemers moeten meewerken in het onderwijs” Gerlof Bos vindt samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven een must voor de toekomst al. “Wij huren al mensen van bedrijven in om onze studenten les te geven. Een windmolentechnicus bijvoorbeeld. Die kon ik in het onderwijs zelf niet vinden, maar binnen de bedrijven wel. Opgelost. We moeten de wens van het onderwijs en het probleem bij ondernemers samen gaan brengen.” Maar dat deed hij niet in z’n eentje. Bos denkt daarom ook dat samenwerken heel belangrijk is voor de toekomst. “Voor onderwijs en het bedrijfsleven. Zoek de jeugd op en heb daar vertrouwen in.” Persoonlijke ontwikkeling Daar is Jannie Nijlunsing, directeur-bestuurder Stichting De Hoven, het roerend mee eens. “Dat geldt ook voor de zorg. Er is een nieuwe rol voor het zorgpersoneel, zij moeten veel meer de verbinding gaan opzoeken. Voorzieningen kunnen niet zonder elkaar. Daarom zijn wij in de gemeente Winsum bezig met de bouw van een huis, waarin twee basisscholen gekoppeld worden aan een verpleeghuis. Verschillende klassen gaan aan het werk met licht dementerende en revaliderende mensen.” Het algemene geluid uit de paneldiscussie is dat het onderwijs zich te traag aanpast bij de vraag uit het bedrijfsleven. “Dat begint al bij het primaire onderwijs”, zegt Tjitte Folkertsma, commercieel directeur MediaCT en voorzitter JNO. “Onderwijs start daar, dus innovatie ook.” Maar Folkertsma haalt ook de persoonlijke ontwikkeling aan. “Dat wordt vaak onderschat. Binnen ons bedrijf belonen we met taco’s. Doe je iets goed, of is een collega blij met je werk en je prestatie dan krijg je een taco-punt. De collega met de meeste taco’s krijgt uiteindelijk een diner bij een taco restaurant of krijgen taco’s thuisbezorgd. Dat werkt fantastisch.” Panellid Jannie Nijlunsing: “Voorzieningen kunnen niet zonder elkaar” Een mooi initiatief, zegt Gerlof Bos, oprichter LookingforBooking.com. “Ouderenzorg is nog heel traditioneel ingericht. Ook hier is technologie de key. Out of the box denken!” Daar heeft Bos zelf ook ervaring mee. “Ik vind ons wel koplopers op het gebied van innovatief denken. Wij waren de eerste met een vergelijkingssite voor hotelboekingen. Consumenten en zakelijke gebruikers wereldwijd kunnen ruim 316.000 hotels van 80+ boekingssites zoeken, vergelijken en direct boeken.” Tjitte Folkertsma beloont medewerkers met taco’s en stimuleert zo persoonlijke ontwikkeling » inspireert Grootse prestaties zijn inspirerend voor velen. Daarom steunen wij sportieve, maatschappelijke en culturele initiatieven. GasTerra inspireert met de ontwikkeling van nieuwe producten voor het gebruik van gas, om ook de volgende generaties te kunnen voorzien van voldoende, duurzame en betaalbare energie. www.gasterra.nl/doet COLUMN 13 Klaas de Jong pleit voor maatwerk voor scholieren en werknemers Volgens Klaas de Jong, COO Royal A-Ware zit Folkertsma daarmee op een goed spoor. Op die manier worden medewerkers gestimuleerd elkaar te helpen vernieuwen. “Ik heb gezien én geleerd dat met maatwerk iedereen wil blijven leren. Niet alleen scholieren en studenten, maar ook je werknemers. E-learning past daar heel goed bij. Dat kun je ‘vullen’ met de kennis van je medewerkers voor de ontwikkeling van je medewerkers.” “We moeten goed nadenken over de inspanningen die we willen gaan doen op onderwijs en techniek”, stelt Wagenmakers vast. “Ik zie dat deze regio daar al heel ver mee is. Ik doe dan ook een appél op de ondernemers in de zaal. Ga hiermee door want de kinderen van nu, jullie kinderen, hebben straks ook een baan nodig.” < Het Prinsjesdagdiner werd mogelijk gemaakt door: Verkiezingen Het kan u bijna niet zijn ontgaan: de afgelopen weken hebben wij de Rijksoverheid opgeroepen de huizen in het Groningse aardbevingsgebied op vrijwillige basis te nationaliseren. Opkopen tegen een ‘aardbevingsloze’ marktprijs, opknappen en zo gewenst weer terug verkopen. Dit is niet de verantwoordelijkheid van de NAM maar van het Rijk. Zij moet in het vervolg de aansprakelijkheid van de schadeafhandeling gaan dragen. Om dit te bewerkstelligen moet er een Rijksvastgoedbedrijf komen. Het zal wat ons betreft niet bij een oproep blijven. Integendeel. In de aanloop naar de komende verkiezingen zullen wij een actieve lobby gaan voeren op dit punt. VNO-NCW in Den Haag heeft aangeboden ons hierbij te ondersteunen. Zij zijn, net als wij, van mening dat de problematiek in het aardbevingsgebied een nationale verantwoordelijkheid is. Ik heb, net als u waarschijnlijk, niet de illusie dat het huidige kabinet de problemen in het aardbevingsgebied nog echt gaat oppakken. Wij hebben onze pijlen daarom vooral gericht op het nieuw te vormen kabinet. De komende maanden zullen tal van politieke partijen weer naar het Noorden afreizen en uitdragen dat ze het beste met onze regio voor hebben in ruil voor onze stem. Een mooi moment om eens te polsen hoe zij tegenover ons plan staan. Ik kan me namelijk niet voorstellen dat er een nieuw kabinet aantreedt dat niet op z’n minst de richting die wij bepleiten in het regeerakkoord heeft opgenomen. Om dat voor elkaar te krijgen, doen wij uiteraard ook een beroep op onze noordelijke Eerste en Tweede Kamerleden. In de slipstream van deze bezoeken zullen wij ook opnieuw het verminderen van de werkgeversdruk onder de aandacht brengen. Werkgevers zijn op dit moment volkomen overbelast door de vele verplichtingen en lasten die aan de arbeidsovereenkomst zijn verbonden, inclusief de buitensporige verplichtingen van loondoorbetaling bij ziekte en het arbeidsrecht dat nog is geënt op verhoudingen uit de twintigste eeuw. Werkgevers zijn begrijpelijk terughoudend over een vast dienstverband, omdat met deze regels nogal wat risico’s voor de werkgever met zich meebrengen. Deze wetten en regels moeten door een nieuw kabinet opnieuw tegen het licht gehouden worden. Het is daarnaast ook van groot belang dat het kabinet de komende jaren gaat inzetten op investeren in de toekomst. De begroting zoals die er nu ligt is niet ambitieus genoeg als het gaat om investeringen in bijvoorbeeld energietransitie en duurzame economie. Terwijl daar op dit moment wel de ruimte voor is. Het lijkt er nu op dat het kabinet vooral gaat ‘uitdelen’ en dat er niet geïnvesteerd gaat worden in de maatschappelijke uitdagingen die voor ons liggen. De kansen liggen er nu, en als we dit serieus aanpakken kan onze regio op dit gebied koploper worden. Lambert Zwiers Directeur VNO-NCW MKB Noord 14 NoordNieuws oktober 2016 Anne Kok [email protected] Foto’s: JAV Studio’s Assen VNO-NCW Noord Ondernemersgala Met het Ondernemersgala opent VNO-NCW Noord traditie getrouw het verenigingsjaar. Ook tijdens deze editie, met als thema ‘Vitaliteit’ kwamen er in MartiniPlaza zeker duizend leden en relaties bijeen om elkaar te ontmoeten, bij te praten en te dansen. Het thema ‘Vitaliteit’ kwam dit jaar in alle onderdelen van het gala terug. Tijdens de entree stonden bestuursleden onze gasten op te wachten met vitamineshots, het Walking Dinner bestond voornamelijk uit groente en aan het eind van de avond kon er flink gedanst worden onder leiding van de band The Groove Department. Speciale gasten waren dit jaar minister Edith Schippers en turner Epke Zonderland die vanuit hun achtergrond en ervaring hun visie gaven op het thema ‘Vitaliteit’ in combinatie met ondernemerschap. Deze gesprekken werden prettig afgewisseld met optredens van het Noordpool Orkest. Zij gaven een prachtige ‘show’ weg en in combinatie met de fantastische performances van Elske de Wall en Felix Maginn kwam de avond goed op gang. Het publiek in de zaal werd op deze manier klaargestoomd voor de afterparty. En dat is gelukt: nadat iedereen zijn gezonde dessert had verorberd stond de dansvloer in een mum van tijd vol met enthousiaste leden. 15 in beeld 16 Floortje van Aken [email protected] NoordNieuws oktober 2016 Foto’s: Ministerie van Defensie Ondernemers leren in training Militair Leiderschap het belang van ‘de zachte steen’ ‘Voorbereiden – Uitvoeren – Evalueren’ “Dit is de laatste normale maaltijd die je voorlopig krijgt, dus geniet er maar van”, grijnst kapitein Bert Aarssen naar de zaal. De training Militair Leiderschap van VNO-NCW Noord en het Ministerie van Defensie is begonnen. Twaalf ondernemers en managers dompelen zich twee volle dagen onder in een training over leiderschap, de kracht van een team en het belang van zelfontplooiing en eigen verantwoordelijkheid. Parallellen tussen Defensie en het bedrijfsleven blijken talrijker dan verwacht. Geen van ons heeft de opmerking van Bert Aarssen over het eten echt serieus genomen, tot hij om 22:00 uur ’s avonds voor onze neus staat met twaalf legerrantsoenen – gevriesdroogde caloriebommen waar we het de komende dagen mee moeten doen. Het zweet staat de deelnemers nog op de rug. In de uren daarvoor hebben we, met een geprinte foto van een opgezette legertent als enige aanwijzing, in de regen drie grote tenten opgezet. Onze slaapplekken. Dat is geenszins vlekkeloos gegaan: een tent stond verkeerd om, de volgende tent had twee stokken teveel, twee anderen een te weinig, en we hebben de tijdslimiet ruimschoots overschreden. Nu zitten we, met een uitvouwbeker oploskoffie uit de rantsoenzakken in de hand, het opzetten van de tenten te evalueren. Ten opzichte van drie uur geleden is er in ieder geval één ding veranderd: waar we begonnen aan het bouwen van de tenten als twaalf koppige individuen, zitten we hier nu als team. We trekken de eerste voorzichtige lessen: dwing jezelf om tijd te nemen voor een goede voorbereiding, ook als de tijdsdruk hoog is. Vraag dóór – verzeker je ervan dat je het oogmerk van een klus helder hebt. Zorg dat iemand het overzicht bewaart. Stort je niet blindelings in de uitvoering. groep gaan staan. Hij kan het speelveld zelf niet zien (en ziet dus niet wat wij doen). De ander staat op het speelveld, met zijn walkietalkie. Op basis van de aanwijzingen die hij van zijn compagnon binnenkrijgt, moet hij de groep instrueren. De rest van de groep moet met diverse materialen de figuur die op de instructiekaart staat op het veld neerleggen. We staan onder flinke tijdsdruk. Druk Wat er dan gebeurt, is ongeveer het volgende: -Leider buiten speelveld: “Je moet nu die twee palen van zes meter diagonaal neerleggen.” -Leider op speelveld: “Hoe diagonaal, van die ene pilon naar die andere?” -Deelnemer op het speelveld: “We hebben maar een paal van zes meter, wel twee palen van elf meter.” -Leider buiten speelveld: “Van pilon A naar pilon B.” De volgende ochtend worden we om 6:00 van ons veldbed gelicht. Reveille. Aantreden in het gelid, koppels om, waterflessen gevuld. We beginnen met een half uur ochtendsport en trekken daarna naar de stormbaan voor de eerste groepsopdracht. Twee van ons worden aangewezen als leider. Ze krijgen walkietalkies in handen gedrukt. Een van hen krijgt een instructiekaart met een opdracht en moet uit het zicht van de 17 -Leider op speelveld: “Welke pilon is A dan?” -Andere deelnemer op speelveld: “Dit is A dacht ik.” -Nog een andere deelnemer op speelveld: “Welke palen moeten we nou hebben?” -Leider buiten speelveld: “Okee als die palen liggen dan (luid gekraak).” -Leider op speelveld: “De palen liggen nog niet want we begrijpen je niet helemaal.” -Leider buiten speelveld: “(luid gekraak) verbinding niet zo goed. Nu moeten jullie dus aan het eind van die tweede (luid gekraak) zo’n tractorband (luid gekraak).” -Deelnemer op het veld: “Volgens mij heeft ie je daarnet niet verstaan. Je moet wel ‘over’ zeggen met zo’n ding hè?” -Leider buiten het speelveld: (luid gekraak) -Leider op het speelveld: “Jullie moeten nu echt allemaal even stil zijn hoor want zo komt het niet goed.” Leiderschap betekent niet noodzakelijkerwijs voorop lopen: een goede leider bewaart het overzicht en stort zich niet direct in uitvoering. Ga uitdagingen aan en leg de lat hoog: met een goed team kun je meer dan je zelf voor mogelijk houdt. Leiderschap betekent dat je je kwetsbaar kunt opstellen en je eigen beperkingen kent. Maak mensen verantwoordelijk voor deeltaken zodat je zelf de handen vrij houdt. Zet je mensen in op zaken waar zij goed in zijn. Zachte steen De tijd nemen voor een goede voor bereiding. We hebben als groep nu meerdere opdrachten achter de rug en steeds opnieuw komt het naar voren. “Wat doet een officier als hij een opdracht heeft gekregen? Hij zoekt wat wij noemen ‘een zachte steen’”, vertelt Frank van Roozendaal, een van de reservisten die het programma leidt. “Op die zachte steen zit hij en bekijkt hij zijn opdracht. Wat is het oogmerk? Welke informatie ontbreekt? Hoe gaat hij het – stap voor stap – aanpakken? Zelfs als de tijdsdruk enorm is, moet je de tijd nemen om je opdracht te overzien. Misschien zelfs juist: in een situatie van leven en dood wil je geen komman- PRAKTIJK De klok tikt en iedereen raakt een beetje geïrriteerd. Die druk werkt: de leider op het speelveld krijgt de groep uiteindelijk stil. Iedereen doet wat hem gezegd wordt. Na twintig minuten is de figuur Lessons learned De deelnemers poseren na afloop van hun driedaagse training af. Er wordt onmiddellijk geëvalueerd. Waar ontbrak het aan? We hadden meer tijd moeten nemen voor de voorbereiding, en er had een duidelijker rol- en taakverdeling moeten zijn. “En,” zegt een van de deelnemers, “we zijn hier om beter leiding te leren geven, maar zo’n opdracht slaagt alleen als we ook in staat zijn leiding van een ander te ontvangen.” dant die zich voor de troepen uit in de vuurlinie stort.” Die avond worden we toegesproken door brigadegeneraal Jan Swillens, die zijn ervaringen als commandant in Uruzgan met ons deelt. “Een goede leider vertrouwt op zijn mensen. Hij weet dat zij zich goed voorbereiden. Hij heeft ze – als het goed is – in tijden waarin dat kon, hun eigen inzichten laten ontwikkelen en hen de ruimte gegeven zich te ontplooien. We staan hier bij Defensie niet alleen maar directief tegen de troepen te schreeuwen. Als we in gevecht zijn, dan zijn we een team onder een leider. Dat team is sterker dan alle mensen afzonderlijk. En dat kan alleen als je elkaar kent en vertrouwt.” Leiderschap in het bedrijfsleven De volgende dag volgt opnieuw een aantal zware fysieke opdrachten. De tijdsdruk wordt nog wat opgevoerd. En steeds bespreken we na. “Dat evalueren, dat doen we te weinig in het bedrijfsleven,” zegt een deelnemer. “We werken in de waan van de dag en nemen te weinig tijd om stil te staan bij wat goed ging en wat beter kon. Zo leer je nooit van je fouten.” We merken dat we hecht met elkaar zijn geworden in anderhalve dag. Pittige fysieke opdrachten in de hitte en slechts zes uur slaap hebben ons vermoeid, maar we zijn op elkaar aangewezen en dat schept een band. Als een van de deelnemers (geveinsd) gewond raakt tijdens een oefening, gaat de hele groep niet verder. Die teamgeest bij twaalf mensen die elkaar tot 24 uur daarvoor niet kenden is bijzonder en levert inzichten op: “als team krijg je zoveel meer voor elkaar dan alleen – dat is in een bedrijf natuurlijk net zo goed zo.” We sluiten de dag af met een slotwoord van Alfred Welink, voorzitter van VNONCW Noord, die onder de indruk is van de ervaringen die hij te horen krijgt (en prompt toezegt zelf de volgende training mee te doen). “Onze leden hebben een goed inzicht verworven in de praktijk van Defensie, waar het er kennelijk minder directief aan toe gaat dan de beeldvorming ons soms doet geloven. En iedereen neemt waardevolle lessen mee terug naar zijn of haar bedrijf. Wij vinden deze missie een succes.” < 18 NoordNieuws oktober 2016 Noordnieuws in 't kort Beljon+Westerterp en VNO-NCW Noord kennispartners Beljon+Westerterp en VNO-NCW Noord zijn sinds eind augustus kennispartners. Het doel van de samenwerking is om ondernemerschap in Noord-Nederland te stimuleren. Koos Jan Noorman, algemeen directeur Beljon + Westerterp, Willem Hein, commercieel directeur Beljon + Westerterp, Alfred Welink en Lambert Zwiers Beljon+Westerterp ondersteunt met zowel kennis, tijd en financiële middelen. “Op deze manier willen wij samen bijdragen aan de regio”, licht Willem Hein, commercieel directeur Beljon + Westerterp toe. Beljon+Westerterp behoort tot de vijf grootste HRadviesbureaus in Nederland en helpt mensen en organisaties hun talenten en mogelijkheden optimaal te benutten. Beljon+Westerterp heeft vanuit haar dienstverlening een uitstekend zicht op de kwaliteit van het ondernemerschap en op ondernemers in Noord-Nederland. Deze kennis en het netwerk van Beljon+Westerterp kunnen een belangrijke rol spelen in het realiseren van de ambities die VNO–NCW Noord heeft om ondernemerschap te verankeren in het onderwijs. Dit geldt ook voor de twee andere sporen waarlangs VNO–NCW Noord ondernemerschap wil bevorderen, namelijk via de Noordgangen en via het project Ondernemer Coacht Ondernemer. Zo bezoekt Beljon+Westerterp het komende verenigingsjaar verschillende Noordgangen om kennis te delen over bijvoorbeeld leiderschap. Fietsen naar het werk in Assen wordt beloond met gezonde spaarpunten Op de fiets naar je werk gaan en sparen voor gezonde punten voor korting op smoothies, sportkleding of gezonde maaltijden. Dat kan voortaan in Assen dankzij de lancering van healthcoins. Half september reikte wethouder Harmke Vlieg de eerste healthcoin symbolisch uit aan Swedish Match in Assen. Dit bedrijf stimuleert zijn werknemers al om vooral op de fiets te komen. En het gezonde spaarsysteem moet dat bevorderen. Bij Swedish Match hangt een speciale sensor in de fietsenstalling, die de deelnemers registreert. Personeel moet dan wel eerst de healthcoin-app downloaden op hun smartphone of tablet. Zodra ze langs de sensor fietsen, worden de punten automatisch bijgeschreven. De actie met de healthcoins is onderdeel van het project Assen Slim Bereikbaar. Swedish Match, een bedrijf met 150 werknemers, doet hier al aan mee. Assen Slim Bereikbaar is een actie van gemeente en bedrijfsleven om het gebruik van de fiets of de e-bike voor woon-werkverkeer te stimuleren. Op dit moment zijn twintig bedrijven aangesloten bij Assen Slim Bereikbaar en binnenkort komen daar vijf nieuwe bij. Met de introductie van de healthcoin wil Assen nog meer bedrijven en werknemers stimuleren om mee te doen. “Zo werk je niet alleen aan duurzaamheid, omdat we hiermee bereiken dat mensen de auto laten staan, maar je stimuleert ook de gezondheid. Je zet er een beloning tegenover”, aldus wethouder Harmke Vlieg. (bron: RTV Drenthe) 19 om grensoverschrijdende projecten en evenementen op te zetten. Hierbij is VNO-NCW Noord ook betrokken. Karel Groen, de kersverse voorzitter: “Ik hoop dat steeds meer organisaties zich hierbij aansluiten, om met elkaar de kansen en uitdagingen van de grensoverschrijdende arbeidsmarkt en economie te bevorderen!” NOORDNIEUWS IN 'T KORT Expertgroep Rijnland Instituut van start Op maandag 19 september vond bij Stenden Hogeschool in Emmen de eerste bijeenkomst plaats van de Expertgroep van het Rijnland Instituut. Tijdens deze kick-off werd Karel Groen, directeur Eems Dollard Regio (EDR), officieel benoemd als voorzitter van de Expertgroep. Het Rijnland Instituut geeft een forse impuls aan grensoverschrijdende projecten waarbij het beroepsonderwijs in Nederland en Duitsland in samenwerking met bedrijfsleven en overheden de arbeidsmarkt en economie in de grensregio bevorderen. Samenwerking Het Rijnland Instituut, voorheen Rijnlandacademie, is een samenwerkings- verband tussen Stenden Hogeschool, Alfa-college en Drenthe College. Verschillende partners gaan aan de slag Bevorderen Duits-Nederlandse initiatieven Een van de belangrijkste doelen van het Rijnland Instituut is het bevorderen van de Duits-Nederlandse samenwerkingen. Richard Delger en Cigdem Zantingh, coördinatoren van het Rijnland Instituut: “Met het Rijnland Instituut hopen wij met onze partners een antwoord te geven op de vraag hoe we grensoverschrijdende waarden en de kenniseconomie gestalte kunnen geven. Wij willen kennis en kunde met elkaar delen om de economie aan beide kanten van de grens te versterken. Het leren van de talen Duits en Nederlands en elkaars cultuur kennen, staat daarbij centraal.” Wereldprimeur: fietspad van gerecycled wc-papier Op 15 september is een fietspad van gerecycled wc-papier geopend in Jelsum. Wetterskip Fryslân haalt een belangrijke grondstof voor duurzaam asfalt uit het afvalwater. Dat dit nu is toegepast bij de aanleg van een fietspad is uniek in de wereld. Jaarlijks gebruikt een inwoner van Nederland zo’n 14 kilo toiletpapier. Hiervoor zijn per jaar ongeveer 200.000 bomen nodig. Door wc-papier uit rioolwater te halen geeft Wetterskip Fryslân toiletpapier een tweede leven. Samen met de provincie Fryslân, STOWA, civiele aannemers Jansma en Roelofs, Esha Infra Solutions en KNN Cellulose ontwikkelt het waterschap een marktrijp product voor de uit rioolwaterzuiveringsinstallaties gewonnen papiervezels. Deze vorm van hergebruik is uniek in de wereld. De waterschappen in Nederland beschouwen afvalwater niet langer alleen als een te zuiveren en te verwerken afvalproduct, maar ook als een bron van duurzame energie, grondstoffen en schoon water. De waterschappen werken hieraan in de netwerkorganisatie Energie- en Grondstoffenfabriek. Economische missie naar de VS met prins Constantijn en minister Kamp De Rijksdienst voor Ondernemers organiseert van 5 tot en met 11 januari een economische missie naar de westkust van de Verenigde Staten: Las Vegas en San Francisco (Silicon Valley). De missie staat onder leiding van minister Kamp van Economische Zaken, met prins Constantijn als ambassadeur voor de StartupDelta, het initiatief waarin overheden, kennisinstellingen, startups, financiers en bedrijven samenwerken om Nederland tot startupland te maken. Las Vegas staat begin januari in het teken van de Consumer Electronics Show (CES), de belangrijkste technologiebeurs ter wereld. Het bezoek is vooral bedoeld om de positie van Nederlandse techbedrijven, startups en kennisinstellingen in de Verenigde Staten te versterken. Op de CES staat deelname open voor startups en andere bedrijven uit de topsector Hightech systemen en materialen (htsm). Voor Nederlandse bedrijven zijn er veel kansen in de Verenigde Staten op deze themagebieden. In deze drie specifieke onderdelen bestaat veel overlap tussen vraag en aanbod in de VS en vice versa in Nederland. Nederland heeft belangrijke kennis en expertise op de drie gebieden, van onderzoek tot markt. Die kennis is in Silicon Valley erg gewild en biedt dus kansen. Ondernemen ING helpt je in Nederland op weg om in het buitenland succesvol te zijn Kijk voor meer informatie op ING.nl/internationaal. 21 ‘De Rijksoverheid moet haar verantwoordelijkheid nemen’ De Rijksoverheid moet in het vervolg de aansprakelijkheid van de schadeafhandeling in het Groningse aardbevingsgebied op zich nemen. In samenhang hiermee moet er een vastgoedbedrijf opgezet worden dat eveneens onder de verantwoordelijkheid van de Rijksoverheid komt. OPINIE Als voorzitter van VNO-NCW Noord maak ik me grote zorgen over de huidige situatie in het aardbevingsgebied. Het gevoel van onveiligheid en onzekerheid bij de bewoners is groot, het vertrouwen van burgers en ondernemers in het gebied is inmiddels ver onder nul gezakt en het imago van de regio verslechtert in rap tempo. Je kunt eigenlijk wel stellen dat de gevolgen van een beving in dit gebied meer in de richting komen van een 7 op de schaal van Richter. Ik trek het me aan omdat ik me als voorzitter van VNO-NCW Noord medeverantwoordelijk voel voor een veilige en perspectiefrijke toekomst voor het Noorden. Verantwoordelijkheid die ik ook voel voor de bewoners in het gebied. Bewoners die werken in de bedrijven van onze leden. Ik voel me verantwoordelijk voor het rechtzetten van wat er nu stuk is gemaakt. En dat zijn niet alleen huizen en bedrijven. Dat rechtzetten begint bij de rol van de NAM. De NAM is in de huidige positie als enige aansprakelijk. Een bijzondere keuze, want de NAM haalt gas uit de grond en is in principe niet geëquipeerd voor het afhandelen van de schade, zeker niet op de schaal die nu aan de orde is. Laat staan voor het grootschalig opkopen van vastgoed. Dat zou een taak moeten zijn van de Rijksoverheid. De Nederlandse Staat is niet alleen de grootste aandeelhouder, zij is ook vergunningverlener, toezichthouder, handhaver en last but not least de grootste profijttrekker van de gaswinning. Om deze reden kan de Rijksoverheid niet volhouden dat de aansprakelijkheid bij de operator in het gasveld moet worden neergelegd. De eigenaren van het gasveld, met de Rijksoverheid voorop dienen hierop aangesproken te worden. Dan is er nóg iets dat we recht moeten zetten: het vertrouwen van de bewoners. Zij voelen zich gevangen in hun eigen omgeving en moeten de kans krijgen om zelf te beslissen of ze blijven. Uit onderzoeken blijkt dat de meeste mensen het liefst in het gebied blijven wonen. Maar het risico van het bezit van onroerend goed, het gevoel van onzekerheid over de afhandeling van eventuele schade én de angst voor nieuwe bevingen zorgt voor een zeer onprettig en onveilig gevoel. Het vertrouwen van de bewoners – en daarmee het imago van het gebied – kunnen we naar mijn overtuiging pas echt terug winnen door een Rijksvastgoedbedrijf voor het getroffen gebied op te richten. Deze publiekrechtelijke organisatie zou onder regie van de Nationaal Coördinator Groningen moeten komen, waarbij het Rijksvastgoedbedrijf het vastgoed koopt, versterkt en beheert. Zoals eerder gezegd gaat de schade verder dan het rechtzetten van huizen en bedrijven: de woningmarkt is verstoord, het vestigingsklimaat is aangetast en de leefbaarheid is verminderd. Het vraagt forse structurele investeringen om deze schade te compenseren. Ook hierop zouden de aandeelhouders met het Rijk voorop aangesproken moeten worden. De verantwoordelijkheid wegnemen bij de NAM en neerleggen bij de Rijksoverheid en het oprichten van een vastgoedbedrijf zijn twee essentiële stappen om de huidige situatie om te buigen naar een nieuwe en betere toekomst voor de regio. Iedereen die risico loopt op aardbevingsschade moet in de gelegenheid worden gesteld om zijn gebouw tegen een ‘aardbevingsloze’ marktprijs te verkopen aan dit Rijksvastgoedbedrijf, met het recht dit tegen marktconforme voorwaarden terug te huren. Er zijn meer voordelen aan het oprichten van een Rijksvastgoedbedrijf. Zo kan er professioneel beheer worden toegepast met langjarige perspectieven, de versterkingsoperatie kan gebundeld en met meer tempo worden uitgevoerd, eventuele verduurzamingsmaatregelen, bijvoorbeeld nul-op-de-meter, kunnen worden meegenomen en er kan beter worden geanticipeerd op de behoeften op de woningmarkt. Dit lijkt kostbaar, maar dat hoeft niet zo te zijn. Bundeling leidt immers tot meer efficiency en lagere kosten en er kan vrijwel tegen nul procent rente worden geleend, zeker door de overheid. Een vastgoedregeling kan bovendien leiden tot een grote, innovatieve impuls op het gebied van energietransitie en duurzaamheid in onze regio. Een grote kans. Maar dan moeten we die kans nu wel grijpen. Ik verwacht niet dat het huidige kabinet deze regelingen nog in gaat voeren. Daarentegen kan ik me niet voorstellen dat er na de komende verkiezingen een nieuw kabinet aantreedt zonder dat de voorgestelde maatregelen in het regeerakkoord zijn opgenomen. < Alfred Welink Voorzitter VNO-NCW Noord 22 NoordNieuws oktober 2016 Anne Kok [email protected] Foto’s: VNO-NCW Noord Blue Energy technologie kansrijk exportproduct en positief voor kennispositie Noord-Nederland Proefinstallatie voor Blue Energy in Breezanddijk op de Afsluitdijk RED-stack installatie aan Afsluitdijk wil Noord-Nederland van energie voorzien Even voor de Breezanddijk op de Afsluitdijk, aan de kant van het IJsselmeer, staat een onopvallend blokvormig gebouw in verschillende tinten blauw. Het is een proefopstelling voor het winnen van ‘blauwe energie’. Deze REDstack proefinstallatie is het eerste en enige RED-systeem ter wereld, dat in de praktijk CO2-vrije energie wint uit zoet en zout water. Je moet wel wat gek zijn om hieraan te beginnen, zegt directeur Rik Siebers van REDstack. Maar gek is hij zeker niet. Enthousiast en een man van de lange adem wél. Het REDstack team begon in 2005 met het ontwikkelen van de REDtechnologie, met als doel deze op termijn te gaan vermarkten. Opschalen “Op termijn”, zegt Siebers lachend. De proefinstallatie aan de Afsluitdijk is in november 2014 officieel door Koning WillemAlexander in werking gesteld en nu – eind 2016 – kan de volgende fase van start. De RED-technologie is in de tussen- 23 worden gebracht. “Duurt lang? Ja, misschien wel. Daarom zei ik ook: je moet gemotiveerd zijn om hiermee te starten. Maar het kost me geen energie, ik pak graag nieuwe dingen op. Ik vind het fantastisch.” REDstack kreeg in juni 2013 de vergunning voor het bouwen van de proefinstallatie op de Afsluitdijk. Kort daarna is de bouw gestart. De financiering komt van REDstack zelf, van het Samenwerkingsverband Noord-Nederland en de provincie Friesland, van FujiFilm, dat REDstack helpt bij de verdere ontwikkeling van membranen en van Wetsus, het watertechnologie-instituut waar REDstack een spinoff van is. tijd getest, verder onderzocht en verbeterd. “Op dit moment denken we na over de volgende fasen van het onderzoek en de financiering daarvan. In de volgende fase willen we gaan opschalen en op dit moment zijn we bezig met het ontwikkelen van een installatie die een vermogen krijgt van 1 tot 2 megawatt. Zo’n 20 tot 40 keer zoveel vermogen als wat we nu hebben staan.” PRAKTIJK In 2020 wil Siebers met zijn team deze nieuwe pilot gaan draaien zodat in 2025 de eerste commerciële versie op de markt kan Versnellingstafel Dat vindt niet alleen Rik Siebers. Landelijk is er ook interesse en zelfs in het buitenland krijgt REDstack voet aan de grond. “Dat begon allemaal toen Hans de Boer, landelijk voorzitter van VNO-NCW, hier op bezoek kwam. Hij was oprecht geïnteresseerd en zei na afloop: Ik wil je helpen. Hij bood mij de versnellingstafel van VNO-NCW aan. Kippenvelmomentje. Ja, dat was wel een momentum.” De Boer zag het goed: het project aan de Afsluitdijk ís ook bijzonder. Aan de buitenkant lijkt het een eenvoudig gebouw, met enkele leidingen over de snelweg richting de Waddenzee en het IJsselmeer. Maar eenmaal binnen zie je dat er bijzondere dingen gebeuren. “Elk uur pompen we 200.000 liter zout water uit de Waddenzee en voeren dat via een pijpleiding over de snelweg naar onze centrale. Daar wordt het gecontroleerd gemengd met 200.000 liter zoet water, dat we uit het IJsselmeer halen. Brak water wordt ook weer via een pijpleiding over de snelweg teruggevoerd naar de Waddenzee. Intussen hebben wij de Blue Energy geoogst. We leveren dus al Blue Energy aan het elektriciteitsnet.” Versnellingstafels Aandacht voor startups is er genoeg, maar wat als een bedrijf de eerste fase heeft overleefd? Met die gedachte startten VNO-NCW en het ministerie van Economische Zaken met de versnellingstafels. Bedrijven die aanschuiven, kunnen bestaande sectoren (zoals chemie of pharma) radicaal veranderen en daarmee bijdragen aan de Nederlandse concurrentiekracht. Tot nu toe hebben bijvoorbeeld Flowid, e-Traction, Redstack en Solynta meegedaan. De innovatie is er, nu de implementatie op grotere schaal nog, hier of in het buitenland. Daarmee kan het bedrijf een grote impact hebben op de Nederlandse werkgelegenheid. Aan zo’n tafel gaan de drie voorzitters – Hans de Boer, Hans Wijers en Bertholt Leeftink – samen met externe experts (die worden ingevlogen voor de specifieke casus) én ambtenaren van EZ in gesprek met de bedrijven. Die hebben al een pakket aan informatie aangeleverd met onder andere cijfers en ambities. Heel concreet wordt er gekeken naar de groeikansen en hindernissen, zodat de ondernemer naar huis gaat met een lijst actiepunten. Na de uitvoering van de acties binnen een ‘versnellingsperiode’ van drie tot zes maanden houdt het werk van de tafel op. Directeur Rik Siebers » Als ik wat mag voorstellen? 25 Werking ‘Blue Energy’. Blue Energy: energie uit zoet en zout water Friesland Breezanddijk Texel Elektriciteit IJsselmeer brak water Noord-Holland Breezanddijk Pilot Blue Energy - - - - Brak water uit Zoet water in + + + Elektrolyt Membranen die negatieve ionen doorlaten Membranen die positieve ionen doorlaten Elektroden Werking ‘Blue Energy’. Zout water in Elektriciteit brak water - - - - + zout water + + zout water Elektrolyt Membranen die negatieve ionen doorlaten Membranen die positieve ionen doorlaten Elektroden zoet water Waddenzee zoet water Membranen Dat brakke water is ook het enige restproduct van deze manier van energiewinning. Blue Energy is energie die gewonnen wordt uit twee waterstromen met een verschil in zoutgehalte, maar ook uit zout water en pekel (in industriële processen). Zout en zoet water worden op de Afsluitdijk apart gezeefd en vervolgens via een voorraadvat door twee rijen van elk vier stacks geleid. De RED-technologie (Reversed ElectroDialysis) maakt gebruik van membranen in de stacks die enkel de zoutdelen met een positieve, danwel negatieve lading doorlaten. Deze membranen zijn in feite honderden dicht opeengestapelde dunne vellen kunststof van elk zo’n halve vierkante meter. “In water opgelost zout bestaat in de vorm van geladen deeltjes, zowel positief als negatief geladen. De energiewinning wordt gedreven doordat de natuur het verschil in zoutgehalte teniet wil doen”, legt Siebers uit, terwijl hij de makkelijke versie van zijn verhaal op papier schetst. “De RED-technologie maakt daar gebruik van door het toepassen van twee typen membranen. Het ene type membraan laat positief geladen deeltjes (Na+ ionen) door, het andere de negatief geladen deeltjes (Cl- ionen). Hierdoor ontstaat een potentiaalverschil, dat benut kan worden voor het produceren van elektriciteit.” Export Door het gecontroleerde transport van lading kan overal ter wereld waar een zoete en een zoute waterbron bijeenkomen, Blue Energy worden geoogst. Hoe groter het verschil in concentratie, hoe meer energie kan worden gewonnen, zonder CO2 De RED-technologie maakt gebruik van membranen in de stacks die enkel de zoutdelen met een positieve of negatieve lading doorlaten productie. Groot voordeel is de produktie-voorspelbaarheid, want water stroomt altijd. “Dat maakt de Blue Energy technologie ook een kansrijk exportproduct”, zegt Siebers. Wereldwijd ligt er voor Blue Energy een potentie van 20 procent van de huidige wereld energiebehoefte. “De techniek kan worden geëxporteerd naar het buitenland en levert daarmee een positieve bijdrage aan de export en de kennispositie van de noordelijke provincies en Nederland als geheel.” Lange adem Maar zover is het nog niet, weet ook Siebers. Hij lacht: “Gelukkig ben ik van de lange adem. En hier in Noorden is ook nog veel te doen.” Het IJsselmeer, onze bron van zoet water, wordt gevoed door de rivier de IJssel met gemiddeld zo’n 200 m3 water per seconde. Als dat water – in een Blue Energy centrale – in contact wordt gebracht met eenzelfde hoeveelheid zout water, kan zoveel energie gewonnen worden dat in potentie alle huishoudens van de drie Noordelijke provincies voorzien worden van energie. Maar dat is een bovengrens voor de Afsluitdijk. Toch kan Siebers niet wachten tot het zover is. “Ik ben ongeduldig. Het is een fantastisch project en elke dag komen we een stapje dichterbij het doel van Blue Energy. Ik weet uit ervaring dat de toekomst dichterbij is dan je denkt.” < 26 NoordNieuws oktober 2016 Anne Kok [email protected] Foto’s: Bax Bier Wethouder Paul de Rook (derde van links) opent officieel de nieuwe Brouwerij van Bax Bier Bax Bier opent nieuwe brouwerij en proeflokaal Na maanden wachten was het moment dan eindelijk aangebroken. Op zaterdag 17 september was de officiële opening van de nieuwe brouwerij van Bax Bier een feit. Het geduld van de Groningse heren werd afgelopen maanden aardig op de proef gesteld door een vertraagde productie, maar na lang wachten was het moment eindelijk daar. Bax Bier is ontstaan vanuit een gedeelde droom van Jeroen Bax en Sepp Jansen. In 2014 werd de knoop doorgehakt en gingen ze de markt op met hun bieren. Sinds het voorjaar van 2014 zijn de bieren van Bax Bier in verschillende slijterijen en horecazaken te verkrijgen. Met de volumes die ze draaiden, werd het tijd om een eigen brouwinstallatie neer te zetten. Nu, een paar jaar later, heeft Bax Bier zijn eigen brouwerij en proeflokaal. Op een strategische plek: het Reitdiep, de route van studenten van Zernike naar het centrum van Groningen. Dat proeflokaal hebben Jeroen Bax en Sepp Jansen eigenhandig opgebouwd: de tafels, de stoelen, alles is zelf gemaakt van steigerhout. Dat is niet het enige waaruit blijkt dat het hier gaat om innovatieve jonge bierbrouwers. Ook hun biernamen zijn op z’n minst innovatief te noemen: Kon Minder en Koud Vuur. JNO 27 Inmiddels is het assortiment uitgebreid met bieren zoals Hiphopper (India Pale Ale), Rokkenjager (Lentebier) en Oma’s Pruim (Herfstbok). Deze bieren zijn landelijk verkrijgbaar via slijterijen en in de horeca. En met name in Groningen zijn we goed vertegenwoordigd in de vele kroegen, cafés en restaurants die Groningen rijk is. Bier is een product dat mensen in hun vrije tijd drinken, zegt Jeroen Bax. “Wij willen dat mensen al lachen bij het horen van de naam en het lezen van het etiket. Als die lach bij de eerste slok een grijns wordt, hebben wij de consument een beleving gebracht.” < 28 NoordNieuws oktober 2016 Willemiek Everts [email protected] Foto: De Friesland Zorgverzekeraar/Beeldbank Vitaal Ondern Over Ingrid Wiechers: ‘Als directeur van de Business Unit Klant & Commercie ben ik integraal verantwoordelijk voor een vitale relatie met onze verzekerden en zakelijke klanten in de regio. Hierbinnen vallen de domeinen marketing, communicatie, klantcontacten en operations. Daarnaast ben ik moeder van twee zonen, wandelliefhebber en een groot fan van vitaliteit’. Vitaal leven en werken moet doordringen tot in de bouwstenen van ons noordelijk DNA. Daarom gaan De Friesland Zorgverzekeraar en VNONCW Noord voor de komende drie jaar een strategisch partnerschap aan, die als basis dient voor de uitvoering van een gezamenlijke agenda. Doel? Werkgevers en hun werknemers bewust laat worden van een gezonde leef-en werkstijl, waardoor vitaliteit en gezondheid verankerd worden in het noordelijk bedrijfsleven. Vitaliteit anno nu Door de vergrijzing stijgt de gemiddelde leeftijd van werknemers. Fysieke gezondheid is daarbij een belangrijk onderwerp, en ook de mentale fitheid van medewerkers is van groot belang. Niet goed kunnen slapen, piekeren en te veel stress vormen de top 3 van gezondheidsklachten. Het ziekteverzuim is in Nederland gemiddeld bijna 4 procent, met uitschieters naar boven of beneden in sommige bedrijfstakken1. Werknemers die gezond en vitaal zijn, zijn 15 tot 20 procent productiever dan hun ongezondere collega’s. Een productiviteitstijging van 1 procent levert een organisatie met 100 FTE €95.000, - per jaar extra omzet op2. Het is dus belangrijk dat werkgevers en hun personeel zich inspannen voor een fitte organisatie waarvan de werknemers minder vaak ziek worden, uitvallen of arbeidsongeschikt raken. Als samen wordt gewerkt aan duurzame inzetbaarheid, ontstaat er een vitaal arbeidsklimaat met gezonde werknemers die langer kunnen deelnemen. En die daarna nog genoeg energie over hebben om te kunnen genieten van hun pensioen3. Vitale verzekeraar ‘Mijn functie als directeur business unit klant & commercie bij de Friesland Zorgverzekeraar vereist een vitale geest en een vitaal lichaam. Ik ben gezegend – en ik besef mij dat dit niet voor iedereen vanzelfsprekend is - met veel energie en veerkracht. De uitdaging is om iedere dag zowel fysiek, emotioneel én spiritueel in balans te blijven’ vertelt Ingrid Wiechers. Wiechers voegt toe dat zelf verantwoordelijkheid hierin nemen belangrijk is en wil verzekerden en zakelijke klanten 29 n emerschap: zo werkt het [vitali'tεit] mate waarin iemand krachtig en energiek is stimuleren de kwaliteit van leven en vitaliteit te vergroten. Hoe? ‘Door de ambitie uit te spreken om dit samen met al onze belangrijke partners in de regio, werkgevers en werknemers aan te pakken. Als wij onze inspanningen goed op elkaar afstemmen, zijn wij er van overtuigd dat we snel flinke stappen gaan maken. Verbinden en faciliteren: dát kunnen wij als vitale zorgverzekeraar’, aldus Wiechers. ACTUEEL Kwaliteit van Leven Hoe valt simpel uit te leggen dat de stijgende zorgkosten beheersbaar blijven? Om de zorgkosten de komende jaren in de hand te houden en om er voor te zorgen dat de kwaliteit van leven ook daadwerkelijk betaalbaar blijft, is en nieuwe mind-set een must. Wiechers: ‘We moeten van ziekte en zorg juist naar gezondheid en gedrag. Daarom pakt De Friesland Zorgverzekeraar zijn rol als het gaat om preventieve zorg: vijf procent van het huidige zorgbudget wordt besteed aan preventie en daar is lef voor nodig. Immers, dit betekent dat het geld anders moet worden verdeeld. Kwaliteit van leven, daar draait het nu om. Wij willen ontzorgen en randvoorwaarden creëren voor ondernemers en hun werknemers waardoor zij langer en gezond kunnen werken’. Ter inspiratie noemt Wiechers het succesvolle preventieprogramma Sterk te Werk. ‘Wij helpen hiermee ondernemers om de inzetbaarheid van de werknemers te bevorderen met trainingen en workshops op het gebied van voeding, beweging en mindfulness. Praktisch voorbeeld: een health check. Ook de verzekerden kunnen rekenen op vitale ondersteuning. ‘Fit worden en blijven kan met de producten en cursussen van ons loyaliteitsprogramma: Fan van Fit’, aldus Wiechers. Nieuwe generatie Samen het verschil maken: daar is Sport op Basisscholen een goed voorbeeld van waar Wiechers nóg meer van gaat stralen. ‘Dit sportieve project is zes jaar geleden gestart - samen met de Friese gemeenten en Sport Fryslân - om alle basisschoolkinderen gymles te geven. Gevolg: aanzienlijk minder botbreuken, meer kinderen die (ook buiten schooltijd) kiezen voor het beoefenen van hun favoriete sport en, daar doen we het voor, aantoonbaar gezondere kinderen. Bij kinderen kun je de gewoonte van veelzijdigheid op gang brengen door ze al vroeg te laten wennen aan verschillende smaken. Op het gebied van sport en voeding. Om die reden stimuleert De Friesland Zorgverzekeraar samen met Mama Mascha een verantwoorde leefstijl door kinderen op speelse wijze te laten experimenteren met eten en razend enthousiast te laten worden over gezonde voeding. Door het leuk en luchtig te houden beïnvloedt dit de voedingskeuze van deze jonge smaakmakers én hun omgeving. Nu en in de toekomst’. Samen sterk De Friesland Zorgverzekeraar en VNONCW Noord werken al langer samen. We organiseerden onder meer de eerste vijf edities van de Willem Lodewijk Conferentie en ook voor de komende vijf edities is de samenwerking vastgelegd. Het strategische partnerschap met VNONCW Noord sluit aan bij de visie van De Friesland Zorgverzekeraar op (vitaal) ondernemerschap. ‘ Op deze manier brengen wij energie bij elkaar om zo meer energie te genereren’ licht Ingrid Wiechers, toe. ‘ Net zoals VNO-NCW Noord willen wij verbinden, verrijken, prikkelen om ondernemerschap en werkgelegenheid in de regio te stimuleren. Wiechers ziet een parallel met VNO-NCW Noord; ‘ beide partijen werken op een snijvlak. De Friesland Zorgverzekeraar op het snijvlak tussen de zorgsector en ondernemers. VNO-NCW Noord is een belangrijke schakel tussen overheid en ondernemers. Zo zijn er samen veel verbanden en winst te maken’. Met betrekking tot het stimuleren van vitaal ondernemerschap en gezonder langer doorwerken, trekken partijen samen op en nemen hierin hun maatschappelijke verantwoordelijkheid. Test VNO-NCW Noord is voornemens om samen met het Trimbos Instituut een portal voor werkgevers te ontwikkelen voor MKB-bedrijven in Noord-Nederland om de vitaliteit van het bedrijfsleven te vergroten. Door middel van dit portal worden zowel online als offline inspirerende, interactieve, intelligentie en laagdrempelige producten aangeboden op het gebied van mentale vitaliteit, voeding en beweging. VNO- NCW Noord en De Friesland Zorgverzekeraar willen in de toekomst een pilot van dit portal testen in Friesland. Naast dit project wordt in de komende periode verder verkend welke andere projecten in het kader van de gedeelde ambities ontplooid zullen worden. De Friesland Zorgverzekeraar en VNO-NCW Noord werken samen op inhoud. Daarbij zijn de meningen en ervaringen van de werkgevers zeer belangrijk. Wiechers: ‘werkgevers staan midden in het leven en kunnen ons helpen met hun kennis en visie op preventie en vitaliteit. De uitdaging die wij samen aangaan is de bewustwording van een duurzame leefstijl(verandering) met aandacht en zorg voor voeding, beweging, de natuur en vooral elkaar. Want vitaliteit zorgt in het dagelijks leven niet alleen voor gezondheid maar ook voor daadkracht, motivatie en bakken met inspiratie bovendien. Feit: werkgevers en werknemers die tijdens de lunch of vergadering regelmatig een bezoekje brengen aan de natuur - 30 minuten per dag is al een fantastisch begin - hebben een kleinere kans op een depressie en een hoge bloeddruk. Daarnaast hebben deze natuurliefhebbers groter gevoel van sociale cohesie. Kortom: een samenwerking met een droomresultaat dat uitblinkt in zijn eenvoud: een gezond en vitaal NoordNederland. Het werkt’. < Noten 1(Bron: Ministerie VWS – allesisgezondheid.nl) 2 (Bron: Trimbos Instituut) 3(Bron: ministerie VWS – allesisgezondheid.nl) 30 NoordNieuws oktober 2016 Anne Kok [email protected] Foto’s: Regio Groningen Assen Regio Groningen Assen op zoek naar ondernemers om Noord-Nederland te verbinden Co-financiering voor innovatieve projecten die de regio versterken Regio Groningen-Assen heeft voor de komende jaren twaalf miljoen euro beschikbaar om innovatieve projecten die de regio versterken te ondersteunen. Inwoners met ideeën en gemeenten met projecten weten de weg naar de Regeling Regionale en Innovatieve Projecten inmiddels wel te vinden. Maar ondernemers nog niet (genoeg). Daar zouden ze er graag meer van zien, zegt Rolinde Weide, directeur Regio Groningen-Assen. “Zij kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de speerpunten van de regio. Bovendien werken de ondernemers vaak al samen met andere partijen uit dit gebied. Als wij investeren in zo’n innovatief project dan ontstaat er, door dat bredere draagvlak, vaak een mooie spin-off.” Alternatief concept drukriolering buitengebieden Projectindieners hebben een nieuw systeem bedacht voor drukriolering in buitengebieden, het DVC – Druk Vacuüm Compact systeem. Theoretisch is dit doordacht, maar het is nog niet getest in de praktijk. In plaats van overdruk wordt hier gewerkt met onderdruk. Met dit project wil men de praktijkproef doen. Op papier biedt het concept voordelen, zodat op termijn dit vervanging in het buitengebied kan beperken. Hier ligt landelijk nog een grote opgave. Tevens zijn er combinaties denkbaar met bijvoorbeeld glasvezel in het buitengebied. Laagdrempelig De Regeling Regionale en Innovatieve Projecten is geen regeling met veel voorwaarden. “We zijn laagdrempelig”, zegt Alfred Koop, die namens VNO-NCW Noord zitting heeft in de commissie die gaat over het toekennen van co-financiering. “Maar daar staat tegenover dat het ingediende plan wel echt impact moet hebben voor de regio.” 31 I.Turn.IT Dit project mikt op een andere aanpak en beeldvorming van IT bij jongeren. De rol van IT is groot en wordt steeds groter. De wereld is in hoog tempo aan het digitaliseren en daarbij wordt geen enkele sector gespaard. Toch interesseert een relatief kleine groep jongeren zich in IT. Dat is een gemiste kans, want IT is interessant en leuk voor elke jongere, ongeacht interesse of geslacht. Hierbij kan gedacht worden aan zelfrijdende auto’s, drones en 3D-printers maar ook aan apps, blogs en andere websites. Om jongeren warm te maken voor IT, werkt I.Turn.IT er aan om het imago van IT te verbeteren. Daarnaast streven zij ernaar om in Noord-Nederland een grote, diverse groep goedgeschoolde IT’ers te creëren. Zo organiseren de projectindieners diverse IT-gerelateerde activiteiten die aansluiten bij de interesses en de beleefwereld (mode, sport, muziek) van jongeren. De vernieuwende projectindieners worden door diverse bedrij- ven, die gebaat zijn bij goed opgeleide IT-ers, mede ondersteund. PRAKTIJK Nog mooier is als de co-financiering vanuit Regio Groningen Assen partijen aan elkaar verbindt. “Soms is dat zelfs een voorwaarde voor toekenning van financiering” De regeling kent twee rondes per jaar. Bij elke ronde kunnen kandidaten een aanvraag indienen, die aan verschillende criteria moet voldoen. “Allereerst moet het idee aansluiten bij één of meer van onze speerpunten”, zegt Weide. “Dit zijn het ontwikkelen van het economisch kerngebied, verbeteren van de interne samenhang (bereikbaarheid) en versterken van de kwaliteit van stad en land. Daarnaast geldt bij het beoordelen van de initiatieven vijf criteria: urgentie, regionaal, samenwerking, innovatie en duurzaamheid.” IT, Collectie Veenhuizen, Into Nature, Health Hub Roden, Innovatieboerderij Zuidhorn, Slimme riolering, SMART campus Zernike, Ontwikkeling NO hoek Hoornse Meer, landgoederen Eelde-Paterswolde, Drukriolering buitengebieden, Duurzame invulling Woldwijk, Energy Barn, E-ntelligence, Arboretum Assen, Natuur- en landschapsboerderij Norg, Slimme MVOapp , Voedselinnovatie op de werkvloer, Indietopia Game Industrie, Mountainbikeroutes Noordenveld en Living Lab Luchthavenomgeving. < Opschaalbaarheid De commissie beoordeelt deze aanvragen en de kandidaten krijgen vervolgens de kans om hun idee te pitchen. “We kijken naar het innovatieve karakter, de uitvoerbaarheid, de impact op de regio en de opschaalbaarheid”, vertelt Koop. “Vooral dat laatste punt is interessant. Het is natuurlijk het mooiste als het initiatief uitmondt in iets groters, dat nog meer impact heeft op de regio.” Nog mooier is als de co-financiering vanuit Regio Groningen Assen partijen aan elkaar verbindt. “Soms is dat zelfs een voorwaarde voor toekenning van financiering”, zegt Weide. “Bijvoorbeeld als we zien dat andere partijen in de regio met een soortgelijk project bezig zijn. Bovenal willen we verbinden. Ik denk dat daar onze belangrijkste taak ligt.” In 2015 en 2016 heeft Stuurgroep van de Regio Groningen Assen tot nu toe circa 3 miljoen euro toegekend aan in totaal 20 projecten die de economie en de kwaliteit van het gebied versterken. Het gaat om de volgende projecten: I.Turn. Regio Groningen-Assen is een vrijwillig samenwerkingsverband tussen twee provincies en twaalf gemeenten in het gebied tussen en rond de steden Groningen en Assen. Samen vormen zij de belangrijkste concentratie van bevolking en werkgelegenheid in Noord-Nederland. De regio zet in op: •een gezonde economische basis •een goede bereikbaarheid •een voldoende en gevarieerd woningaanbod. De andere deelnemers aan Regio Groningen-Assen zijn de provincie Drenthe en de gemeenten Assen, Bedum, Groningen, Haren, Hoogezand-Sappemeer, Leek, Noordenveld, Slochteren, Ten Boer, Tynaarlo, Winsum en Zuidhorn. www.regiogroningenassen.nl 32 NoordNieuws oktober 2016 RBO Internet: www.rbo.nl Mail: [email protected] Telefoon: 050 5262 900 Egbert Ludwig (directeur) en Marieke Abbink (commercieel directeur) RBO, branchewinnaar 2016 in de Broker Beroepsopleidingenbranche: ‘Ontwikkelen van personeel is een must’ In juni dit jaar werd RBO in Groningen door het Nationale Business Award landelijk opererende dienstverlener mag zich daarmee scharen onder de meest succesvolle bedrijven van Nederland. In het juryrapport wordt RBO geprezen om de combinatie van grote knowhow op scholingsgebied en een opmerkelijk innovatief vermogen, waardoor er zeer hoog wordt gescoord op klanttevredenheid. Ook was de jury onder de indruk van het feit dat RBO zich al 25 jaar op commercieel renderende wijze staande weet te houden, nadat overheidssubsidie kwam te vervallen. Voor de collega-instituten in het land was dit destijds reden tot opheffing. Met winnaars in andere branches dingt RBO nu mee naar de Nationale Business Success Award 2016 die eind dit jaar wordt uitgereikt. “Het blijft nog even spannend”, zegt directeur Egbert Ludwig. “Maar deze branche-award is al een enorme opsteker. De wereld van scholing van werkenden en werkzoekenden is een uiterst woelige. Economische schommelingen en overheidsbeleid spelen een belangrijke rol. Ook het aanbod van scholing en de scholingsbehoefte binnen organisaties zijn voortdurend in beweging; steeds weer nieuwe beroepen, veranderende functie- en kwaliteitseisen, opkomst van nieuwe leervormen als elearning en blended learning. Daarnaast hebben we met een complex subsidielandschap te maken. Voor onze 30 medewerkers betekent dit dat zij continu moeten schakelen om onderscheidend en ter zake kundig te kunnen blijven handelen. Deze prijs is een extra bevestiging dat zij daar uitstekend in slagen. Dat de jury in haar persbericht schrijft dat wij ‘excellente resultaten hebben bereikt en een lichtend voorbeeld van succesvol ondernemen zijn’ mogen zij absoluut op hun conto schrijven.” Leercultuur Vanuit de vaststelling dat medewerkers een cruciale succesfactor zijn, is de stap naar de kern van wat RBO doet geen grote meer. Zorgen dat medewerkers voldoende zijn toegerust om strategische doelen voor de komende drie tot vijf jaar te realiseren, is precies waar RBO werkgevers bij ondersteunt. “RBO Realiseert Beweging door Ontwikkeling”, zo verklaart Egbert Ludwig de bedrijfsnaam. “Iedere ondernemer of werkgever in semi- en non-profit die vooruit wil, stelt zichzelf regelmatig de vraag of kennis en competenties van medewerkers in lijn zijn met de koers voor de komende jaren. In deze dynamische tijd zal dan al snel blijken dat scholing nodig is. In sommige organisaties en beroepen is permanente educatie al jaren een vanzelfsprekendheid of zelfs een wettelijke verplichting. Gelukkig zien we nu steeds meer sectoren en organisaties die de omslag naar een echte leercultuur maken. Het O&O-fonds OTIB, waar wij uiteenlopende diensten aan verlenen, bewijst zich bijvoorbeeld als een actieve aanjager voor die bedrijfstak. Vooruitstrevende werkgevers weten dat ontwikkelen van personeel een must is.” PRAKTIJK Instituut uitverkozen tot winnaar in de Broker Beroepsopleidingenbranche. Deze Ontzorgen RBO ontzorgt werkgevers, sectoren en overheden op het brede gebied van scholing voor werkenden en werkzoekenden. Commercieel directeur Marieke Abbink: “Onze dienstverlening is onder te verdelen in advisering, inkoop, validatie van werkervaring en subsidies c.q. financiering. In onze advisering nemen we de doelen van een opdrachtgever als vertrekpunt. We analyseren het huidige niveau en kijken wat op korte en middellange termijn nodig is om personeel op peil te houden. Of dat nu om een of meerdere medewerkers gaat of om het ontwikkelen van strategisch scholingsbeleid voor de hele organisatie. Vervolgens kunnen we de inkoop van scholing verzorgen. Dat doen we op onafhankelijke basis. Kwaliteit, doelgerichtheid en maatwerk staan voorop. Daarnaast vinden we het belangrijk om het voor medewerkers aantrekkelijk te maken om te leren, om in beweging te komen en te blijven. Voor de een werkt klassikaal leren bijvoorbeeld het best, de ander is beter op zijn plek in een digitale leeromgeving. In aansluiting op inkoop, kunnen we zorg dragen voor de bijkomende administratie, monitoring, coördinatie en rapportage. Daarnaast hebben Annet Kampinga [email protected] Foto: RBO we voor verschillende opdrachtgevers een online opleidingsportal ingericht. Berekeningen die we bij opdrachtgevers hebben gemaakt laten zien dat we met inkoop een kostenbesparing van zo maar 30 procent realiseren. Ook wordt veel gebruik gemaakt van onze diensten op het gebied van validatie van werkervaring. Wij zetten onder andere instrumenten in als EVC - het ervaringscertificaat - en ECVET, het nieuwe Europese systeem voor validatie van werkervaring en leerresultaten. De weg naar een hoger schooldiploma kan er aanzienlijk mee worden bekort. Dat scheelt tijd en geld, doorgaans zo’n 50 procent. Ten slotte zijn we actief als subsidiedienstverlener. Denk aan ESF-subsidies, gelden van opleidingsfondsen, sectorplannen, fiscale stimuleringsregelingen, doelgroepsubsidies. Werkgevers hebben er vaak geen idee van hoeveel regelingen er bestaan. En als ze dat weten, lopen ze tegen ingewikkelde spelregels aan. Gevolg is dat veel gelden onbenut blijven. Wij weten wat mag en kan. Wij dragen zorg voor subsidieaanvraag, projectadministratie, monitoring en verantwoording. Sommige klanten gaan voor het hele pakket, andere kiezen voor een mix van zelf doen en uitbesteden. Dat kan bij RBO.” Scholing Q: Ben je geïnteresseerd in Mensen + Cijfers? 33 RBO werkt landelijk, bijvoorbeeld voor Defensie en grote gemeenten als Rotterdam en Utrecht, maar wat doet RBO in Noord-Nederland? “Van alles”, zegt Marieke Abbink. “Wij zijn betrokken bij alle grote sectorplannen die momenteel lopen, zoals ‘Groningen op Voorsprong’ waar VNO-NCW Noord een belangrijke rol in de planontwikkeling heeft vervuld - en ‘Werk in Zicht’ van de arbeidsmarktregio Groningen. Ook zijn we projectbureau en aanjager/verbindingsofficier van het sectorplan ‘Grenzeloos Werken’ van de gezamenlijke Nederlandse grensprovincies. Zoals Egbert al vertelde, werken we voor het O&O-fonds OTIB, waarbij het accent op Noord- en Midden-Nederland ligt. Ook leuk is onze samenwerking met de Vereniging Bedrijven Park Zuidoost in de stad Groningen, waar we workshops over HR-thema’s verzorgen aan de door hen opgerichte Academy. Verder mogen we uiteenlopende noordelijke bedrijven en organisaties tot onze klantenkring rekenen, grote en kleine. Noord-Nederland is een economisch uitdagende regio waar permanent investeren in scholing heel belangrijk is. Zowel voor een bloeiend bedrijfsleven als om goede medewerkers te kunnen boeien en binden.” < Leer ons kennen. www.afier.com 34 NoordNieuws oktober 2016 Anna Gorter [email protected] Foto’s: VNO-NCW Noord Noordgangen zijn kleinschalige groepen ondernemers die 5 á 6 keer per jaar bijeenkomen om onderwerpen van gemeenschappelijke interesse diepgaand te bespreken. De leden bepalen zelf de thema’s die besproken worden. In totaal zijn er tweeëntwintig Noordgangen door Friesland, Groningen en Drenthe. Het nieuwe seizoen is weer begonnen en ook de eerste Noordgangen zijn weer van start gegaan. We nemen een kijkje bij de Noordgang Zuidwest-Drenthe, Noordgang Groningen III en Noordgang Groningen VII. Een kijkje in de Noordgangen van... Noordgang Groningen III ‘A flow a day, keeps the doctor away’ Mensen brengen veel tijd door op hun werk. Daarbij willen ze niet alleen genoeg geld verdienen om in hun levensonderhoud te voorzien, maar ze willen zichzelf ook ontwikkelen en plezier hebben in hun werk. Medewerkers die ‘flow’ ervaren zijn productiever, creatiever en dragen in grote mate bij aan het succes van de organisatie. Onder leiding van Gerard Boersma, eigenaar Hit it en bedenken van drumming heeft de Noordgang Groningen III samen (leren) drummen op muziek. Speciaal voor organisaties heeft Gerard een unieke Drumming in Business Workshop FLOW in de organisatie samengesteld voor leidinggevenden en/of Management Teams. Het was een uniek en bovenal inspirerende wijze ervaren door de Noordgang Groningen III. 35 Noordgang Zuidwest-Drenthe ‘Nazomer-diner’ Een stevig zonnetje, hier en daar een wolkje en een aangename 21 graden. Heerlijk weer om met de Noordgang te gaan varen. De Noordgang ZuidwestDrenthe had een extra bijeenkomst gepland om het nieuwe seizoen gezellig te starten. Dat lukte: niet alleen vanwege het prachtige weer maar ook omdat de setting zorgde voor informele gesprekken waardoor de banden weer even stevig werden aangehaald. En dat was precies de bedoeling. Als afsluiting was er een diner in Blokzijl bij Geertien te Muggebeet. . PRAKTIJK Noordgang Groningen VII – speeddate in Japanse stijl De samenstelling van Noordgang Groningen VII is in de afgelopen maanden behoorlijk veranderd. Nieuwe leden, nieuwe kansen, dus een goede gelegenheid om elkaar (opnieuw) beter te leren kennen. Een goede onderlinge relatie zal er immers voor zorgen dat tijdens de inhoudelijke bijeenkomsten sneller en makkelijker ervaringen worden gedeeld. Wat de waarde van de Noordgang alleen maar vergroot. Al met al een mooie reden om het seizoen gezellig te starten met een Versterking? De Noordgang Groningen VII zoekt een aantal nieuwe deelnemers om de groep te komen versterken. Ben je geïnteresseerd of wil je meer informatie over de Noordgang speeddate in Sushi Mall in Groningen. Deze bijeenkomst was bijzonder geslaagd en is zeker voor herhaling vatbaar. Afgesproken is daarom om de inhoudelijke bijeenkomsten regelmatig af te wisselen met dit soort informele ontmoetingen. < Groningen VII dan kun je contact opnemen met Anna Gorter, via [email protected] Voorzitter Kasper Hovius van Kaspcreations | Creative Solutions komt daarna graag langs om met u kennis te maken. 36 NoordNieuws oktober 2016 Hans de Preter Foto’s: Jos Schuurman ‘Nieuwe luchtverbinding Eelde-Kopen h Voor Groningen Airport Eelde is een lang gekoesterde wens in vervulling gegaan. Sinds maandag 19 september is er nu een dagelijkse luchtlijn op Kopenhagen. Zakenmensen en toeristen uit Noord-Nederland kunnen het Deense vliegveld voortaan gebruiken om over te stappen naar grote luchthavens over de hele wereld: van Boston tot Bangkok. De eerste vlucht wordt verwelkomd door middel van een ereboog En andersom wordt Noord-Nederland in één klap aanzienlijk beter bereikbaar. Reizigers vanuit de hele wereld hoeven nu niet meer via Schiphol om vervolgens per trein of bus naar Noord-Nederland te boemelen. Dat is in elk geval de theorie. Maar hoe reageren ondernemers op de komst van de nieuwe luchtverbinding? NoordNieuws zocht enkele van de allereerste gebruikers op, en vroeg naar hun ervaringen. ‘Industrie volgt infrastructuur’ ‘Unieke ervaring’ Mark Vletter, ondernemer in Groningen en oprichter van het bedrijf voor zakelijke telefonie Voys, was de allereerste passagier die de nieuwe luchtverbinding op Kopenhagen precies gebruikte waar deze ook voor is bedoeld: als overstapmogelijkheid naar een andere bestemming: Warschau. ‘Ik moet regelmatig in Zweden zijn voor zaken. Tot nu toe gingen we vaak met de auto: daar doe je elf uur over. Vliegen via Schiphol kan natuurlijk ook, maar dat kost dan bijna net zo veel tijd als met de auto. Maar nu kan het via Eelde! Ik vertrok ’s avonds om kwart over zeven vanaf Eelde, en om vijf over elf was ik in onze woning in Zweden. Ongelooflijk!’, zegt hij. ‘Nou: dat beviel fantastisch! Want wat is het toch heerlijk als je gewoon even naar Eelde kunt rijden, soepel en snel door de douane gaat en zo in het vliegtuig stapt. Vanuit mijn huis tot in het vliegtuig kostte me dat slechts drie kwartier. Dat was een unieke ervaring’, vertelt Vletter. ‘Voor mij persoonlijk is dit echt geweldig. Maar, belangrijker: voor Noord-Nederland is het een zeer interessante verbinding. Scandinavië is voor Nederland een belangrijke markt. In NoordNederland zijn ook veel Scandinavische bedrijven actief, Scania produceert hier bijvoorbeeld meer trucks dan in Zweden.’ Hoewel hij zeer enthousiast is over de nieuwe verbinding, vraagt hij zich wel af of deze het gaat redden. ‘Ik maak me daar wel een beetje zorgen over. Volgens mij is het noodzakelijk dat je aan de hele wereld duidelijk kenbaar maakt wat voor prachtige mogelijkheden we nu hebben. Daarvoor moet je de marketing echt groots aanpakken, veel grootser dan de mogelijkheden die Eelde nu zelf heeft. Het Noorden moet daarom nu de ballen hebben om door te pakken en deze prachtige verbinding goed onder de aandacht brengen. Alleen als je dit goed oppakt geef je het een eerlijke kans’, aldus Mark Vletter. ‘Ik ben het eens met de stelling ‘industrie volgt infrastructuur’. De nieuwe lijn versterkt Eelde, en de luchthaven vormt een essentieel onderdeel van de noordelijke infrastructuur. Ik verwacht dat de follow-up uiteindelijk vanzelf zal volgen’, aldus consul Lukas Joel. ‘Super!’ Met dat woord vat de Groningse ondernemer Lukas Joel, eigenaar van Autohuis Joel en honorair consul van Zweden, zijn oordeel over de nieuwe luchtverbinding Groningen Airport Eelde-Kopenhagen samen. Ook hij behoorde maandag 19 september tot de eerste lichting reizigers van Eelde naar Kopenhagen. ‘s Morgens heen en ’s avonds terug’ ‘Ik ga regelmatig naar Denemarken en deze nieuwe verbinding betekent enorme tijdwinst’, zegt Harald Kikkers. Hij is, samen met zijn broer Hilbrand, directeur-eigenaar van de Groningse 37 hagen móét een succes worden’ ICT-dienstverlener ITCG en van het softwarebedrijf DATPROF. Tien jaar geleden trouwde hij met een Deense. ‘Mijn echtgenote is toen in Groningen komen wonen, maar wel onder de voorwaarde dat we ooit naar Denemarken zouden gaan’, vertelt hij. Om aan die voorwaarde te kunnen voldoen, is hij ook zakelijk actief geworden in Denemarken. ‘En dus ben ik regelmatig in Kopenhagen. Maar het reizen is vrij lastig, omdat ik dan ofwel met de auto moet, ofwel via Schiphol. Maar nu wordt dat allemaal anders: ik kan ’s morgens heen en ’s avonds terug! Fantastisch!’ ‘Zes tot zeven uur reistijdwinst’ ‘Voor mij is dit gewéldig nieuws’, aldus een enthousiaste Kor de Vries. ‘Ik ben vertaler van Deense en Noorse literatuur en in Denemarken zijn regelmatig literaire evenementen. Daar ging ik tot nu toe niet vaak naar toe, maar dankzij de nieuwe luchtverbinding met Kopenhagen is dat opeens heel goed te doen.’ Maar, zo merkt hij op: ‘Ik denk wel dat het essentieel is dat de prijs zo concurrerend mogelijk wordt. Als het ook financieel nog wat aantrekkelijker zou kunnen, kan de nieuwe luchtlijn echt een succes worden. Ik hoop het in elk geval van harte’, aldus Kor de Vries. ‘We moeten er voor knokken’ ‘Geweldig dat er nu een nieuwe luchtverbinding is met Kopenhagen. Dat biedt echt grote kansen voor noordelijke bedrijven. Maar ze moeten er dan wel gebruik van gaan maken. Ik roep ondernemers uit het hele Noorden dan ook op: Spring er op in! Grijp deze kans echt met beide handen aan!’, zo betoogt Lambert Zwiers, directeur van VNO-NCW en MKB Noord. ‘Ik hoop echt dat ondernemers er op inspelen, ook de ondernemers in Friesland. Ook voor het inkomend toerisme kan het van groot belang kan zijn, dus ik hoop dat er mooie arrangementen worden ontwikkeld, bijvoorbeeld rond Leeuwarden-Fryslân 2018. De zakelijke markt alleen is niet groot genoeg: ook de consument moet gebruik maken van de nieuwe mogelijkheden. Ik pleit dan ook voor een stevige marketingcampagne!’ < ACTUEEL De Vries komt al jarenlang in Denemarken. Hij bezoekt er relaties of, in november bijvoorbeeld weer, de Deense boekenbeurs. Voor hem betekent de nieuwe luchtlijn goed nieuws. ‘Nu ik via ‘Eelde’ kan reizen, hoef ik niet meer per trein naar Schiphol. En kan ik een uur van te voren aanwezig te zijn. Voor de heen- en terugreis scheelt dit wel zes tot zeven uur aan reistijd. Dat is heel veel!’, zegt hij. De Nederlandse ambassadeur in Kopenhagen dhr. H. Swarttouw opent de route Groningen – Kopenhagen Een goed plan financieren wij binnen één dag. Kom maar op met dat plan. Ondernemers zitten vol met energie, ambities en ideeën. Ze willen vooruit, hun plan uitvoeren. De Rabobank helpt ondernemers verder met tips en adviezen en voor klanten met een goed plan: financiering binnen één dag. Ontdek hoe het werkt op rabobank.nl/kommaarop Een aandeel in elkaar 39 Welkom nieuwe leden ‘Waarom moeten leden u bellen?’ De volgende personen zijn lid geworden van de vereniging: Groningen S. Atkinson AIESEC, Groningen A.P.M. Banach Arjen Banach, Groningen mw F. Baurichter Yacht, Groningen prof. dr. A.M. van den BergRijksuniversiteit Groningen KVI-CART, Groningen mw R. Boschma La Compagnie, Groningen L. van der BurgVereniging FME-CWM NoordNederland, Groningen Mr. A.R. DeenenYspeert VWL Advocaten, Groningen directieStichting Zorggroep Meander, Veendam mw I. FalkenaZieOmmeZijde bv, Groningen mw L. Groote-SchaarsbergStichting De Noorderbrug, Groningen mw W. de Haan Volders | De Haan, Groningen G.R. Hofstra RAVan der Meer Accountants, Groningen mw S. de Jonge- ABN AMRO Bank N.V., Groningen van den Berg F. van Koten GasTerra B.V., Groningen mw M.L. Lenting Siri Marine, Appingedam E. Matien EnableMi BV, Groningen K. van MilERIKS bv Aandrijftechniek Groningen, Groningen mw drs. P.J. de Nijs Museumprojecten, Groningen A.W. Piening VH ICT-diensten, Hoogezand mw mr. L.H. Poortman- PUNT Letselschade Advocaten, de Boer Groningen mw M. van Rhijn AIESEC, Groningen J.W. Schokkenbroek Myfield, Groningen E.E.B. TenfeldeBollegraaf Recycling Machinery, Appingedam V.H.A. Veenbrink I.Turn.IT, Groningen mw R. Venema-ZomerRabobank Stad en Midden Groningen, Groningen G.J.A. Verstegen AIESEC, Groningen mw mr. R.T. VoorintholtTrip Advocaten en notarissen, Groningen J.F. van der Werf Kuipers voor Kantoor, Groningen R.F. Wildschut Mixx’d Media, Groningen ing. G.B. van der Worp BSC NMCI, Leek mw M. ZwolsZiegler Brandweertechniek b.v., Winschoten Friesland O. Bijlsma Wetterskip Fryslân, Leeuwarden mw H. de Bok MSc Bureau De Bok, Franeker J.E.A.T. Boomsma Boomsma Shipping B.V., Sneek K. BrouwerCCI, Continental Candy Industries B.V., Drachten F. GosmanJUMBO Supermarkten - Maripaan Groep BV, Drachten M. Groen MSc RARoyal Jongbloed, bijbels, boeken, educatie, Heerenveen V. GroeneveldGroeneveld & Top/ Jakosportkleding.nl, Heerenveen A. Hoving enCircle, Leeuwarden G. Kempenaar Jansma Drachten B.V., Drachten G. Kloetstra Compakboard, Heerenveen J. Krul Patyna, Bolsward H.P. de LangeAardema Van Boetzelaer Advocaten, Heerenveen ing. R.H. van de Leur Hippotitus bv, Sneek mr. L. Mathey Alderse Baas Advocaten, Joure M. PetersPreventive Health Consulting, Leeuwarden P. StilmaDutch Boxx Golfkarton B.V., Heerenveen prof. dr. J. de VriesRijksuniversiteit Groningen / Campus Fryslân, Leeuwarden Drenthe R. van den Berg mw drs. E.A. Borstlap E. Dubovci mw drs. J.M. Imhof A.J. Pothof J. Prins A.M. Tuit ba mw A. ter Veld 2.0 Finance Solutions BV, Assen Stichting Woonborg, Vries Studio Dubovci, Meppel Vanboeijen, Assen Distrivers, Hoogeveen Sent Waninge Holding, Hoogeveen IVN - regio Noord, Assen De Bonte Wever Assen, Assen 40 NoordNieuws oktober 2016 Colofon NoordNieuws, het magazine van VNO-NCW Noord verschijnt vijf maal per jaar en wordt verspreid onder leden en relaties in Drenthe, Friesland en Groningen. Jaargang 21 nummer 4 September/oktober 2016 Oplage 2.000 exemplaren Eindredactie: Anne Kok Met bijdrages van: Lambert Zwiers Anne Kok Willemiek Everts Floortje van Aken Anna Gorter [email protected] Postbus 132 9700 AC Groningen T 050 5343844 F 050 5346145 www.vno-ncwnoord.nl Basisvormgeving studio Tineke Wieringa bno, Haren Prepress, druk en distributie Drukkerij Van Gorcum bv, Assen Donderdag 27 oktober 2016 THEMALUNCH Onder de noemer ‘Themalunches’ biedt VNONCW Noord u de mogelijkheid om tijdens de lunch op informele wijze te netwerken en actuele zaken die voor u als ondernemer van belang zijn, te bespreken. Dinsdag 15 november 2016 KENNISMAKINGSBIJEENKOMST Tijdens deze informele bijeenkomst bieden wij nieuwe leden de kans om zowel onze vereniging als elkaar beter te leren kennen. Het verenigingsgevoel speelt een belangrijke rol bij VNONCW Noord: lid zijn betekent meedoen. Plaats:Hotel Restaurant Erkelens, Rolde Ontvangst: 12:00 uur Einde: 14:00 uur Plaats: Gasterij De Schildhoeve, Fluitenberg Ontvangst:16:00 uur Einde: 18:30 uur Woensdag 2 november 2016 BEDRIJFSBEZOEK VEPA Vepa heeft zich sinds 1971 ontwikkeld tot één van de meest veelzijdige kantoor- en projectmeubelfabrikanten van Nederland. De fabrikant ontwerpt en produceert projectmeubelen voor professionele toepassingen. Dinsdag 29 november 2016 THEMABIJEENKOMST Tijdens deze bijeenkomst nemen we u mee, in samenwerking met het Lean Innovation Network van Ynova Company BV, voor een kijkje in de keuken bij Villeroy & Boch in Roden. Plaats: Vepa, Hoogeveen Ontvangst: 15:00 uur Einde: 18:00 uur Plaats: Villeroy&Boch, Roden Ontvangst: 14:00 uur Einde: 17:00 uur Woensdag 7 december 2016 ALGEMENE LEDENVERGADERING & EINDEJAARSBIJEENKOMST De Eindejaarsreceptie is een feestelijke bijeenkomst waarbij we vol goede moed onze blik richten op een nieuw jaar met nieuwe kansen. Alle leden van JNO en VNO-NCW Noord worden uitgenodigd om samen terug te kijken én vooruit te blikken. Het inhoudelijk deel van de dag wordt georganiseerd door JNO. Uiteraard is er voldoende gelegenheid om met elkaar alvast het glas te heffen op het komende jaar. Voorafgaand aan de Eindejaarsreceptie houdt VNO-NCW Noord haar halfjaarlijkse Algemene Ledenvergadering. Plaats: N.V. Nederlandse Gasunie, Groningen Ontvangst:15.30 uur Einde: 19.30 uur VNO-NCW Noord vertegenwoordigt in Groningen, Friesland en Drenthe 12.000 bedrijven waarbij ruim 1.400 persoonlijke leden de harde kern van de vereniging vormen. Genoemde bedrijven representeren tachtig procent van de werkgelegenheid in de marktsector. Zestig procent van het ledenbestand bestaat uit mkb-bedrijven. Wilt u een advertentie in NoordNieuws plaatsen? Neem dan contact op met de redactie via [email protected]. Ook voor inhoudelijke suggesties, vragen of klachten kunt u ons via dit e-mailadres bereiken. Samen werken aan een duurzame energievoorziening! Meer informatie: www.letsdesignourenergy.nl Napoleon had zijn landkaarten al kunnen laten drukken bij Claes van Gorcum. drukkerij Van Gorcum Industrieweg 38, 9403 AB Assen T +31(0)592 37 95 55 www.vangorcum.nl