Transcript Pagina 9 - Kinderdienst

In dez e B onne fooi
Van de redactie
Prentenboekenlijst
Projectbeschrijving
29 mei 2016
12 juni 2016
3e zondag na Trinitatis
Pagina 6 Thema: Durf te vertrouwen
Alternatief: Numeri 13, 1-2 en 21 - 14, 9
Lucas 7, 36 – 8, 3.
RK (11e zondag door het jaar): 2 Samuel 12,
7 - 10, 13 en Lucas 7, 36 - 8, 3
Pagina 8
Pagina 9
In het gedeelte uit Numeri gaat het deze week
over angst en vertrouwen. De verspieders zijn
bang voor de inwoners van Kanaan en durven
niet naar binnen. Kaleb en Jozua hebben vertrouwen in God en in hun eigen kracht. RK praat
over hoe je mensen welkom heet naar aanleiding
van de voetwassing van Jezus.
1e zondag na Trinitatis
Thema: Voetje voor voetje
Alternatief: Numeri 9, 15-23
Lucas 7, 1-10
RK (Sacramentszondag; 9e zondag door het jaar):
Genesis 13, 18-20 en Lucas 9, 11b-17
Pagina 30
Deze week beginnen we met het project over
voetstappen. De komende weken horen de kinderen navertellingen van de lezingen uit Numeri
en maken hun eigen reisverslag. Voor deze week
is er een inleidend verhaal bij Numeri. De oudste
groep leest de komende weken een serie verhalen over Alim die met zijn ouders moet vluchten
uit Syrië. Voor RK is er een navertelling van
de wonderbare broodvermenigvuldiging uit het
Lucasevangelie.
5 juni 2016
19 juni 2016
1e zondag van de zomer
Thema: Kiezen
Alternatief: Numeri 17, 16-26
Lucas 8, 26-39
RK (12e zondag door het jaar): Zacharias 12,
10-11 en Lucas 9, 18-24
De Israëlieten hebben opnieuw kritiek op het leiderschap van Mozes en deze keer keren zij zich
tegen Aäron. Wat betekent leiderschap en hoe ga
je daar mee om? Voor RK is er een navertelling
van het gedeelte uit het Lucas-evangelie. Jezus
wordt boos als Petrus hem de Messias noemt.
Pagina 10
2e zondag na Trinitatis
Thema: Buitengesloten
Alternatief: Numeri 12, 1-16
Lucas 7, 11-17
RK (10e zondag door het jaar): 1 Koningen 17,
17-24 en Lucas 7, 11-17
26 juni 2016
Pagina 40
2e zondag van de zomer
Thema: Waar kijk je naar
Alternatief: Numeri 21, 4-9
Lucas 9, 51-62
RK (13e zondag door het jaar) 1 Koningen 19,
16b en 19-21 en Lucas 9, 51-62
In het gedeelte uit Numeri van deze week heeft
Mirjam kritiek op het huwelijk van Mozes met
een Nubische vrouw: een vreemdelinge. Het actuele thema vreemdelingen en vluchtelingen komt
terug bij elke groep op het eigen begripsniveau.
Voor RK is er een navertelling van het evangelieverhaal waarin Jezus een dode opwekt.
Het volk van Israël is weer aan het klagen en
verlangt terug naar Egypte. Is het glas half leeg
of half vol? Hoe ga je om met verlangens die niet
zomaar werkelijkheid (kunnen) worden? Voor RK
is er een navertelling van het evangelieverhaal.
Pagina 20
Pagina 50
1
B on n efooi
3 juli 2016
24 juli 2016
Thema: Betrouwbaar
Thema: Hoe krijg je waar je om
vraagt?
3e zondag van de zomer
6e zondag van de zomer
Alternatief: Numeri 23, 1-12
Lucas 10, 1-20
RK: (14e zondag door het jaar) Jesaja 66,
10-14c en Lucas 10, 1-12 en 17-20
Genesis 18, 20-33 en Lucas 11, 1-13
RK (17e zondag door het jaar): Genesis 18,
20-32 en Lucas 11, 1-13
In het bijbelverhaal wordt Bileam door koning
Balak gevraagd om het volk van Israël te vervloeken. Maar Bileam kan alleen zeggen wat
hem door God wordt opgedragen en dus zegent
hij het volk. RK hoort over Jezus die de mensen
twee aan twee op pad stuurt om te vertellen
over het koninkrijk van God.
10 juli 2016
De vraag die vandaag centraal staat is ‘Hoe krijg
je waar je om vraagt?’ In het evangelieverhaal
vragen de leerlingen aan Jezus om hun ook een
vast gebed te geven, waarin ze God kunnen vragen wat ze nodig hebben. Jezus geeft dit in de
woorden van het Onze Vader. De evangelielezing
voor RK is dezelfde.
Pagina 60
Pagina 90
31 juli 2016
4e zondag van de zomer
7e zondag van de zomer
Thema: Toekomst
Thema: Hoe word ik rijk?
Alternatief: Numeri 27, 12-23
Lucas 10, 25-37
RK: (15e zondag door het jaar) Deuteronomium
30, 10-14 en Lucas 10, 25-37
Prediker 2, 1-11 en Lucas 12, 13-21
RK (18e zondag door het jaar): Prediker 1,2; 2,
21-23 en Lucas 12, 13-21
Opnieuw krijgt Jezus een vraag vanuit degenen
die naar hem zijn komen luisteren. Deze keer
een vraag over het verdelen van een erfenis. In
de ‘Vraagbaak’ zit dan ook de vraag: Hoe word
ik rijk? RK heeft dezelfde evangelielezing.
Het volk Israël is bijna bij het beloofde land. De
bestemming is bereikt. Een nieuwe toekomst
dient zich aan. Voor RK is er een navertelling van
de barmhartige Samaritaan.
17 juli 2016
Pagina 70
7 augustus 2016
5e zondag van de zomer
Pagina 98
8e zondag van de zomer
Thema: Waar maak je tijd voor?
Thema: Klaar voor de start?
1 Samuel 1, 1-20 en Lucas 10, 38-42
RK (16e zondag door het jaar): Genesis 18,
1-10a en Lucas 10, 38-42
Jesaja 65, 17-25 en Lucas 12, 32-40
RK (19e zondag door het jaar): Wijsheid 18,
6-9 en Lucas 12, 32-48
Deze zondag is de eerste in een serie onder het
overkoepelende thema ‘Vraagbaak’. Uit de evangelielezing komt steeds een vraag naar voren
(meestal een vraag die aan Jezus gesteld wordt
door omstanders of door zijn leerlingen) die ook
voor ons, in onze tijd van belang is. Vandaag is
dat ‘waar maak je tijd voor?’ Bij zijn bezoek aan
Betanië kiest Marta ervoor haar werk als gastvrouw voort te zetten. Maria maakt een andere
keuze. RK heeft dezelfde evangelielezing.
Soms vertelt Jezus verhalen, soms geeft hij
antwoorden die impliciet een vraag aan zijn toeschouwers behelzen. Zoiets is er in het evangelie
van vandaag aan de hand. ‘Sta klaar’ is de centrale opdracht – en dat roept meteen de vraag
op: ‘Ben je klaar?’ of, zoals het in de Vraagbaak
staat: ‘Klaar voor de start?’
RK heeft dezelfde evangelielezing.
Pagina 106
Pagina 82
2
Bo n n efooi
14 augustus 2016
Opnieuw vertelt Jezus een verhaal dat een vraag
in zich bergt. Voor de kinderen hebben we deze
vraag vertaald als: ‘Waar ga je zitten?’ Je zou
kunnen zeggen: ‘welke plek neem je in?’
De vraag ‘waar ga je zitten?’ is voor kinderen
herkenbaar. Welke plek heb je in de klas? Welke
plek heb je thuis aan tafel? Ook op veel andere
momenten is het belangrijk welke plaats je
inneemt en in mag nemen – ook al kun je niet
altijd zelf kiezen. Voor RK is er hetzelfde evangelieverhaal.
9e zondag van de zomer
Thema: Wat voor weer wordt het?
Jeremia 23, 23-29 en Lucas 12, 49-56
RK (20e zondag door het jaar): Jeremia 38,
4-6.8-10 en Lucas 12, 49-53
Het evangelieverhaal van deze week valt uiteen
in twee delen.
In het eerste deel gaat het over keuzes maken.
Jezus stelt dat in zijn relaas vrij zwart-wit: welke
keus maak je? Kiezen voor het goede tegen de
verdrukking in.
We zijn altijd bezig met interpreteren van onze
omgeving. We pikken signalen op en hechten
daar betekenis aan. Afhankelijk van de betekenis die we ergens aan hechten, maken we
keuzes. Zo kiezen we onze activiteiten voor een
dag soms op basis van de weersvoorspelling.
Maar het kan ook gaan om keuzes die verderstrekkende gevolgen hebben.
In de vraagbaak vinden we vandaag de vraag:
‘Wat voor weer wordt het?’
RK heeft dezelfde evangelielezing.
21 augustus 2016
4 september 2016
12e zondag van de zomer
Thema: Weet waar je aan begint
Deuteronomium 30, 15 – 20 en Lucas 14,
25 – 33
RK (23e zondag door het jaar): Wijsheid 9,
13 – 18b en Lucas 14, 25 – 33
Jezus waarschuwt dat hem volgen, wel consequenties heeft. Het is minder gemakkelijk dan
dat het op het eerste gezicht lijkt. Weet waar je
aan begint, is zijn advies.
RK maakt gebruik van hetzelfde materiaal.
Pagina 114
10e zondag van de zomer
Thema: Hoe kom je binnen?
11 september 2016
Pagina 134
13e zondag van de zomer
Jesaja 30, 15-21 en Lucas 13, 22-30
RK (21e zondag door het jaar): Jesaja 66,
18-21 en Lucas 13, 22-30
De vraagbaak die nog steeds centraal in de
kerkruimte staat, geeft vandaag de vraag: ‘Hoe
kom je binnen?’. In antwoord op de vragen van
de mensen wie er aan het einde van de tijden
gered zal worden, geeft Jezus een antwoord dat
een appèl doet op de eigen verantwoordelijkheid. Hoe bereid ben je om te blijven zoeken
naar de weg van God? Hoe bereid ben je om
door te gaan, ook al is het moeilijk?
De evangelielezing voor RK is dezelfde.
28 augustus 2016
Pagina 126
Thema: Jij hoort erbij
Exodus 32, 7 – 14 en Lucas 15, 1 – 10
RK (24e zondag door het jaar): Exodus 32,
7 – 11. 13 – 14 en Lucas 15, 1 – (10) 32
Vandaag horen we over terugvinden wat verloren was en de blijdschap die dat geeft.
Wat weg is, wordt gezien. RK maakt gebruik van
hetzelfde materiaal.
18 september 2016
Pagina 144
1e zondag van de herfst
Pagina 120 Thema: Samen en apart
Alternatief: Genesis 25, 19 – 34
Lucas 16, 1-(8)17
RK (25e zondag door het jaar ): Amos 8,
4 – 7 en Lucas 16, 1(10) – 13
11e zondag van de zomer
Thema: Waar ga je zitten?
Deuteronomium 24, 17-22 en Lucas 14, 1. 7-14
RK (22e zondag door het jaar): Sirach 3,
17-18.20.28-29 en Lucas 14, 1.7-14
3
Bo n n efooi
De tweeling Esau en Jakob wordt geboren, twee
verschillende mensen. De één wordt jager en de
ander herder. Twee tegengestelden die elkaar in
de weg zitten. Voor RK is er een navertelling en
een sleutelverhaal over een slimme dienaar uit
Lucas 16.
25 september 2016
RK hoort over tien zieke mensen die door Jezus
worden genezen. Eén ervan komt terug om te
bedanken, een Samaritaan.
16 oktober 2016
5e zondag van de herfst
Pagina 154 Thema: Weg ermee
Alternatief: Genesis 37,12-28
Lucas 18,1-8
RK (29e zondag door het jaar): Exodus 17,
8-13 en Lucas 18, 1-8
2e zondag van de herfst
Thema: Niet alleen!
Alternatief Genesis 28, 10 – 22
Lucas 16, 19 -31
RK (26e zondag door het jaar): Amos 6, 1a,
4-7 en Lucas 16, 19 -31
We vervolgen deze week het lezen van het
Genesis-alternatief met de verhalen over Jozef.
Jozef wordt door zijn broers als slaaf verkocht
naar Egypte. Het verhaal spreekt tot de verbeelding, al is het tegelijk een verhaal over ongelijkheid en wreedheid, waarvan de ommekeer pas
veel verderop in het boek Genesis zal komen.
Wie niet het Genesis-alternatief volgt, kan
terecht bij RK voor materiaal rond het evangelieverhaal uit Lucas. De onverschillige rechter
zwicht voor het aanhouden van de weduwe. Wat
zegt dat over het belang van volhouden?
Jakob vlucht voor zijn leven. Hij heeft zijn vader
en zijn broer bedrogen. Tijdens zijn vlucht
droomt hij dat God met hem meegaat. Hij staat
er niet alleen voor.
RK vindt een navertelling van de evangelielezing
over de rijke man en de arme Lazarus.
2 oktober 2016
Pagina 166
3e zondag van de herfst
Thema: Anders dan gedacht!
Alternatief Genesis 29, 1 – 30
Lucas 17, 1 – 10
RK (27e zondag door het jaar): Habakuk 1,
2 -3.16 – 19 en Lucas 17,1 – 10
23 oktober 2016
Pagina 196
6e zondag van de herfst
Thema: Het is niet eerlijk
Alternatief: Genesis 39,1-20
Lucas 18, 9-14
RK (30e zondag door het jaar): Jezus Sirach
35,13-14,16-18 Lucas 18,9-14
Jakob trouwt tegen zijn zin met Lea, de oudste
dochter. Gelukkig mag hij daarna zijn geliefde
Rachel trouwen.
Voor RK is er een sleutelverhaal bij Lucas 17 en
bij dierendag.
9 oktober 2016
Pagina 186
Het tij lijkt te keren voor Jozef in Egypte.
Opnieuw krijgt hij een bijzondere plaats in een
huishouding, deze keer bij Potifar, bij wie hij
als slaaf in dienst is. Maar opnieuw gaat het
mis voor hem. Door toedoen van Potifars vrouw
komt hij onschuldig in de gevangenis terecht.
In het evangelieverhaal bij RK (en voor degenen
die niet het alternatief volgen) staat degene die
zich op de borst slaat over eigen goed gedrag
tegenover degene die zich bewust is van zijn
eigen falen en bereid is daar iets aan te doen.
Pagina 176
4e zondag van de herfst
Thema: Op nieuw
Alternatief Genesis 32, 23 – 33
Lucas 17, 11- 19
RK (28e zondag door het jaar): 2 Koningen 5,
14 – 17 en Lucas 17, 11 – 19
Pagina 204
Jakob en Esau verzoenen zich. Voor Jakob is het
een hele worsteling, waar hij niet zonder kleerscheuren vanaf komt.
4
Bo n n efooi
30 oktober 2016
Jozef maakt zich aan zijn broers bekend als
zij het opnemen voor Benjamin en hun vader
geen verdriet meer willen doen. Dan wordt alles
anders.
Voor RK is er een navertelling bij het evangelie.
7e zondag van de herfst
Thema: Bang voor wat komen gaat
Alternatief: Genesis 41, 1-27
Lucas 19-1-10
RK (31e zondag door het jaar):
Wijsheid 11,23-12,2 en Lucas 19,1-10
20 november 2016
10e zondag van de herfst
De farao wordt geplaagd door dromen die zijn
gebruikelijke raadgevers niet kunnen uitleggen. Jozef wordt uit de gevangenis gehaald als
bekend wordt dat hij de betekenis van dromen
kan verklaren. Aan Jozefs uitleg danken wij onze
uitdrukking over de vette en de magere jaren.
Wie het evangelieverhaal leest kan terecht bij
RK, dat hetzelfde evangelie heeft. Zacheus, de
kleine tollenaar kruipt in een boom om Jezus te
kunnen zien. Dit leidt tot een ontmoeting die
zijn leven zal veranderen.
6 november 2016
Thema: Samen uit, samen thuis
Alternatief: Genesis 50, 22-26
Lucas 21,5-19
RK (zondag Christus Koning): 2 Samuel 5,
1-3 en Lucas 23,35-43.
Jozef weet dat hij gaat sterven. Hij wil dat ze
hem en hun vader Jakob meenemen naar het
beloofde land.
Voor RK is er materiaal bij Christus Koning.
Pagina 212
Overstapdienst
8e zondag van de herfst
Thema: Het komt goed!
Recensies
Alternatief: Genesis 41,37-46
Lucas 19, 41-48
RK (32e zondag door het jaar): 2 Makkabeeën
7,1-2,9-14 en Lucas 20, 27- (34)-38
Pagina 236
Pagina 247
Pagina 248
Zo werk je met Bonnefooi
Jozef geeft een prima advies aan Farao. Uit
dankbaarheid mag hij onderkoning worden.
De sleutelachtige navertelling sluit aan bij
Allerzielen, maar ook bij de vraag uit het Lucasevangelie hoe het zal zijn na je dood en bij wie
je dan hoort als je meer keren getrouwd bent
geweest.
13 november 2016
Pagina 228
Colofon
Pagina 249
Pagina 250
Pagina 220
9e zondag van de herfst
Thema: Ommezwaai
Alternatief: Genesis 45,1-15
Lucas 20, 27-38
RK (33e zondag door het jaar): Maleachi 3,
19-20a en Lucas 21, 5-19
5
Van d e reda cti e
Lees en let op: Veranderingen!
Het kind centraal
Het bijbelverhaal en het kind zijn de twee kernen
waar alles om draait.
De bijbel is geen boek voor jonge kinderen en
daar houden wij rekening mee. Het zijn
ervaringsverhalen van een volk van duizenden
jaren geleden en van mensen uit een ver land met
hun God. Maar wonderlijk genoeg zijn deze
ervaringen nog steeds actueel. Ook in onze tijd
ervaren we deze God als onze God door de
verhalen heen.
Het dikke zomer/herfstnummer ligt voor je met een
paar opvallende veranderingen.
De rubriek ‘Met de kinderen’ hebben we beter
gestructureerd. In één oogopslag kun je zien wat
er geboden wordt voor de verschillende leeftijden.
Verder hebben we ervoor gekozen om alle
activiteiten voor 6/9 en 10/12 op één pagina te
zetten. Dat is overzichtelijker en zo kun je
gemakkelijker kiezen uit de diverse activiteiten.
De opmaak voor RK en voor 3/5 blijven zoals het
altijd was.
Speelgroep 3/5
De jongste kinderen mogen
ervaren dat ze er mogen zijn. Ze
mogen zich veilig voelen en het
leuk met elkaar hebben in de
kinderdienst.
Bij die kinderen gaat het in eerste instantie nog
niet om kennis van alle bijbelverhalen. In een
speelgroep komen alle zintuigen aan bod en
mogen ze genieten van spel en verhalen, die wel
op de bijbel geënt zijn, maar die sleutelverhalen
genoemd worden. Vaak in de vorm van een
prentenboek. Ook zij komen zo met de kern in
aanraking en worden verhaalgevoelig. Af en toe
wordt er ook een geschikt bijbelverhaal naverteld.
De drie- tot vijfjarigen zullen over het algemeen
niet in de kerk komen. We denken aan de oudere
crèchekinderen. In een hoekje zou het materiaal
van 3/5 voor de grootste van deze kleintjes
gebruikt kunnen worden.
Voor elke zondag is er een klein stukje tekst dat
we – ‘Bij het openen van de bijbel’ – noemen. Bij
die tekst wordt de kaars, op een kleine liturgische
tafel met de kleur van het kerkelijk jaar en de
bijbel, aangestoken met het meegebrachte licht
van de Paaskaars in de kerk.
We willen in ieder geval laten zien dat het in de
kerk en de kinderdienst om de bijbel gaat.
Het is beslist de moeite waard de titel van het
prentenboek dat gebruikt wordt, door te geven in
het kerkblad, op de website van de kerk of in de
Bij 3/5 hebben we het lied van de maand
ingevoerd. Voor jonge kinderen is herkenning en
herhaling vertrouwd en veilig.
Wanneer er bij 3/5 een lied na het sleutelverhaal of
de navertelling komt, hoort dat qua thema bij het
verhaal van die zondag.
Alternatieve lezingen
Verder zijn er dit nummer nogal wat alternatieve
lezingen in het oecumenisch leesrooster van de
Raad van Kerken die we volgen:
Van 29 mei tot en met 10 juli komen de lezingen
uit Numeri aan bod: de tocht onder leiding van
Mozes door de woestijn naar het beloofde land.
Van 18 september tot en met 20 november staan
de lezingen uit Genesis op het rooster: de Jacoben Jozefverhalen.
Project
We zijn in het zomernummer geen projecten
gewend, maar van 29 mei tot en met 10 juli kan er
met een doorlopend project ‘Voetje voor voetje’
gewerkt worden. Niet alleen door de kinderen,
maar ook de volwassenen mogen meedoen! (zie
pag. 9)
Ook zonder het project elke zondag te volgen, is
het materiaal goed te gebruiken.
6
Van d e reda cti e
Gespreksgroep 10/12
weekbrief, zodat de ouders dit boek ook thuis
kunnen gebruiken. Deze leeftijdsgroep vindt
herhaling heerlijk en het onderstreept de band van
kerk met thuis.
Als onderdeel van de kinderdienst kan elke zondag
een presentiespel gebruikt worden.
Nodig: Kaarten met foto van elk kind.
Versierspullen. Een ophanglijn. Knijpers.
Maak in de voorgaande weken van zoveel mogelijk
kinderen van de drie-vijf groep een foto. Druk ze af
en plak ze op op mooi karton.
Bovenin zijn, met een perforator, alvast twee gaatjes
gemaakt waar een ophangkoordje doorheen
getrokken is. Elk kind mag de eigen kaart met eigen
foto versieren.
In de ruimte is een lijn gespannen. Als de kaarten
klaar zijn, worden ze met knijpers aan de lijn
opgehangen.
De kaarten komen elke zondag terug en de namen
van de kinderen worden genoemd. Wie aanwezig is
mag de eigen kaart aan de lijn hangen.
Besef dat dit een heel wezenlijk onderdeel van de
viering kan gaan uitmaken. Je naam wordt
genoemd. Je wordt verwacht.
De oudste kinderen gaan weer op
een andere, verdiepende, manier
met de bijbelverhalen aan de slag.
Zij zullen actiever bij de verhalen
betrokken worden door ze
bijvoorbeeld zelf uit de bijbel te laten lezen en er
met elkaar over na te denken. Regelmatig worden
de verhalen aangeboden in relatie tot kunst, maar
ook bijzondere mensen uit deze en vroegere tijden
die een verschil maken, komen aan bod, zoals
Franciscus, Sint- Maarten, Moeder Teresa of Bono.
Werkbladen
Onze werkbladen krijg je, als je je daar voor
opgeeft, en een abonnement hebt, thuisgestuurd
per mail in een PDF-bestand. Van
kinderdienstleiding horen we dat dat erg
gewaardeerd wordt. Geen gesleep met een boek
naar een copyshop, maar thuis gewoon printen.
Ook kan het gemakkelijk doorgestuurd worden naar
wie het nodig heeft.
De laatste tijd verwijzen we ook steeds vaker naar
links op internet. Lastig om die ellenlange reeksen
letters en cijfers over te nemen.
Daarom starten we met een proef om die links net
als de werkbladen door te sturen, zodat je ze
rechtstreeks kunt openen via de mail.
Vertelgroep 6/9
De 6/9 jarigen horen al meer
bijbelverhalen, maar ook hier zijn
daarnaast vaak sleutelverhalen die
de bijbelverhalen ‘naar de eigen
belevingswereld’ vertalen.
Sleutelverhalen sluiten ook aan bij het thema van
de zondag. Ze sleutelen de inhoud van het
bijbelgedeelte en kunnen gezien worden als
‘toepassing’ op de lezingen.
De bijbel bestaat uit meer dan ‘verhalen’. Als er een
brief of tekst centraal staat is een sleutelverhaal,
waarin de betekenis zo dicht mogelijk benaderd
wordt, een oplossing. We hopen op die manier de
betekenis van de bijbelverhalen te verhelderen.
We gaan ervanuit dat de kinderen nog een heel
leven voor zich hebben om de bijbelverhalen te
leren kennen. We achten het van groter belang dat
ze ontdekken dat die verhalen te maken hebben
met het leven van vandaag. We hopen dat zij zich
op latere leeftijd nog steeds kunnen laten verrassen
door de verhalen uit de bijbel en niet verveeld
zeggen: ‘O, dat verhaal kennen we allang.’
Aanpassen aan de leeftijd
Heb je een groep met veel zesjarigen, dan kan in
de rubriek 3/5 ook materiaal gevonden worden. Als
er relatief veel oudere kinderen zijn, kan bij 10/12
gekeken worden.
In de kerk
Om duidelijk aan te geven dat de
kinderdienst een onderdeel is van
de hele kerkdienst, worden naast
het meenemen van het licht van de
Paaskaars uit de kerk naar de
kinderdienstruimte, in de rubriek ‘In de kerk’
mogelijkheden gegeven om kinderen in ‘Het
moment met de kinderen’ op een zinvolle manier te
betrekken bij de dienst.
Bij deze overgang naar de eigen ruimte worden
suggesties gegeven, waarbij er voor gewaakt wordt
niet te veel te verklappen, zodat het voor de
7
efooicti e
VanBoden n reda
Leesrooster en kan hetzelfde materiaal gebruikt
worden..
kinderen een verrassing blijft waar het in hun
eigen dienst over zal gaan.
Let er op dat er genoeg overleg is met de
voorganger om het mogelijk te maken dat de
kinderdienst aansluit bij datgene wat in de kerk
aan de orde is.
Naast de rubriek ‘In de kerk’ zijn vaak korte
verhalen, gebeden of gedichten te vinden die
gebruikt kunnen worden in de kerk als opstap naar
de kinderdienst als dat prettiger gevonden wordt
dan een gesprek met de kinderen.
Voor onze RK-abonnees zijn in dit blad ook de
lezingen uit het RK Lectionarium opgenomen en zo
nodig apart uitgewerkt. In veel gevallen vallen de
lezingen samen met het Gemeenschappelijk
Hoe je verder met Bonnefooi werkt, kun je lezen in
de rubriek ‘Zo werk je met Bonnefooi’ op pag. 249.
Wij wensen jullie een fijne zomer met veel
inspiratie en creativiteit toe.
Manon Bommer, Ria den Braber,
Hike Flurina Hiemstra en
Anneke van Wijngaarden (eindredactie)
Prentenboekenlijst jaargang 21 nr.3
29 mei
5 juni
12 juni
19 juni
26 juni
3 juli
10 juli
17 juli
24 juli 31 juli
7 augustus 14 augustus 21 augustus
28 augustus 4 september 11 september 18 september 25 september 2 oktober
9 oktober
16 oktober
23 oktober
30 oktober
6 november 13 november 20 november ‘Kikker en de horizon’ van Max Velthuijs
‘Kikker en de vreemdeling’ van Max Velthuijs
‘Karel gaat naar school’ van Liesbet Slegers
geen prentenboek
geen prentenboek
geen prentenboek
geen prentenboek
‘De Beer en het Varkentje’ van Max Velthuijs
‘Ik wil die’ van Imme Dros
‘Schaapje, schaapje, heb je mooie wol’ van Knister
Of: ‘De rijke boer’ van Nick Butterworth en Mick Inkpen
‘Ben jij ooit naar een neuzenfeest geweest?’ van Guido van Genechten
‘‘t Is van mij!’ van Leo Lionni
‘Kleine muis zoekt een huis’ van Petr Horáck
‘Olivia steelt de show’ van Jodie Shepherd en Patrick Spaziante
‘Kikker en de horizon’ van Max Velthuijs. Uitgever; Leopold, 1998.
geen prentenboek.
‘Dag Tweeling’ van Charlotte Voake
‘Knuffelkonijnr’ van Emile Jadoul. Uitgever: DE EENHOORN.
‘Droomkonijn’ van Daan Remmers de Vries
‘Paultje kom terug’ van Brigitte Weniger
geen prentenboek
´Schattig´ van Lida Dijkstra
‘Welterusten Kleine Beer’ van Martin Wadell en Barbara Firth.
‘Frederick’ van Leo Lionni
‘Tik, tik, wie ben ik?’ van Betty Sluyzer
geen prentenboek.
8
Pro jectbeschri jvi ng
Voetje voor voetje
De andere voet wordt overgetrokken op A2 papier,
160 grams. (Vind je dit nog niet groot genoeg, of
kan je geen A2 papier vinden, plak dan verschillende papieren aan elkaar tot de gewenste grootte)
Deze voet wordt niet uitgeknipt. In de weken van
het project maken de kinderen hun reisverslag op
dit vel papier. Elke week schrijven ze hierop de
datum van de zondag en daarbij plakken of tekenen ze een verwerking. Zo wordt het vel papier
een poster met het reisverslag van ieder kind. Ben
je bang dat niet alle verwerkingen erop passen,
plak ze dan half op en half buiten de poster of
vouw de verwerkingen waar mogelijk eerst dubbel
voor je ze opplakt.
Voor de zondagen 29 mei tot en met 10 juli hebben we het project ‘Voetje voor voetje’ gemaakt.
Dit project is niet alleen voor de kinderen, ook de
volwassenen kunnen meedoen!
Volwassenen
De volwassenen trekken hun voet om op twee
stukken A4 papier. Dit kan tijdens de koffie na de
dienst of als je het in de dienst zelf wilt doen, tijdens de collecte. Gebruik hiervoor niet te dun
papier, het liefst 160 grams. Eén voet wordt uitgeknipt. Hierop schrijven de volwassen hun naam,
geboorteplaats en woonplaatsen uit hun leven met
evt. jaartallen erbij. Al deze voeten worden met
wasknijpers aan een slinger gehangen. Deze slinger
hangt de komende zondagen in de kerk. De andere
voet wordt niet uitgeknipt en mee naar huis genomen. Hierop kunnen de volwassenen een reisverslag maken. Ideeën hiervoor zijn: Wat hebben ze
zondag in de kerk geleerd of wat heeft hen
geraakt? Wat was het thema? Waar zijn hun voeten
de afgelopen week geweest? Dit kunnen zij in en
om hun voet schrijven.
In de kerk
In de kerk is er elke week iemand die een verhaal
vertelt over zijn of haar leven, passend bij het
thema van het bijbelverhaal. Dit kan iemand van
de kinderdienstleiding zijn of de predikant, maar
ook iemand uit de kerk. In Bonnefooi staat elke
week een voorbeeldtekst die je kunt gebruiken. Als
er iemand in de kerk is, die in een dergelijke situatie zit, kun je deze persoon ook vragen zijn of haar
eigen verhaal te vertellen. Iedere persoon begint
zijn verhaal door zijn voet van de slinger te pakken. De voetstappen staan symbool voor het
onderweg zijn. Zo krijg je een slinger van reis- en
levensverhalen.
Kinderen
Ook de kinderen trekken hun voet om op twee
stukken papier. Dit gebeurt in de kinderdienst. De
kinderen gebruiken hiervoor twee verschillende
papieren. De ene voet wordt overgetrokken op
A4-papier, 160 grams en uitgeknipt. Hierop schrijven de kinderen hun naam. Deze voeten komen
met de voeten van de volwassenen aan de slinger
in de kerk te hangen.
Annemarie Hagoort en Hike Flurina Hiemstra
Illustraties
Heb je een abonnement op Bonnefooi en ontvang je de illustraties nog niet digitaal, geef dan snel je
e-mail adres aan ons door en postcode/huisnummer waarop je het abonnement ontvangt, dit kan via
[email protected]
Ook als je een los nummer hebt gekocht kun je de illustraties op het genoemde emailadres
aanvragen.
9
Ov ers tap cade a utje s
Beeldspraak
Hoi, wat denk jij?
bijbel naverteld voor jonge (15-35 jr) mensen
Kleine en grote vragen van en voor tieners
In ruim vijf jaar
tijd hebben meer
dat twintig
auteurs gewerkt
aan navertellingen
van bijbel­
verhalen, die
aansluiten bij de
belevingswereld van jonge mensen van 15 tot 35
jaar. Navertellingen die deels spelen in bijbelse
tijd, maar vanuit en ander perspectief en deels in
een andere tijd. Het schrijfwerk werd vervolgens
kritisch doorgewerkt door de eindredacteuren Kees
Posthumus, Willemien Wikkers en Dullyna van den
Herik. Willeke Brouwer maakte de tekeningen, die
meer een beeldverhaal zijn dan sec een illustratie.
Het geheel werd verpakt in een gebonden boek
met karton-omslag.
Hoi, ik ben Anne en ik houd van veel vragen
stellen. Kleine en grote vragen. Soms schrijf ik er
een gedichtje over. In dit boekje wil ik een paar
vragen aan jou laten lezen. Soms is het een
gedachte, iets vreemds of iets grappigs. Van mijzelf
of iets wat ik iemand hoor zeggen. Misschien lees
jij iets van jezelf van terug.
Erik Renkema
ISBN: 9789052638317, e 7,50
Hilde Algra e.a.
ISBN: 9789052639208 e 10,00, portokosten 5.00
Wat je weggeeft, verlies je niet
Wonderwater
Het boek ‘Wonderwater’ is een spannend avontuur
voor kinderen om zelf te lezen, maar ook een
verhaal voor ouders om samen met kinderen te
lezen. Door het verhaal samen te beleven worden
ouders zich meer bewust van wat misschien in hun
leven echt van belang is.
Ontdekken van
spiritualiteit in onze tijd
is vooral een kwestie van
dagelijks ervaren dat er
nog meer is dan onze
maakbare, wetenschap­
pelijk meetbare en
zichtbare werkelijkheid.
Door het gebruik van
beide boeken kan
hiervoor bij kinderen een
basis gelegd worden.
Bezinningsboekje voor jongeren
Een bezinningsbundeltje. Voor elke week van het
jaar een tekst. Voor de samenstelling heb ik drie
jongeren gevraagd met me samen te werken. Het
zijn studenten van de mbo-opleiding “Sociaal
Maatschappelijke Dienstverlening” te Utrecht. Zij
zochten teksten op en schreven zelf ook.
Aangevuld met citaten en wijsheden uit de
wereldliteratuur. Teksten die je doen nadenken of
die je prikkelen om er over door te praten.
Arjen Vaartjes, Jessica Deira, Lucas van Gils,
Ruth Harms
ISBN: 9789052638539, e 7,50
Henk Vegt en Mirjam Wolters - van Dijk
ISBN: 9789052638294, e 2,50
2 46
Zo werk Bo
jen nmet
efooi
Bonne fooi
Zo werk je met Bonnefooi
Met die informatie, de verhalen en de werkvormen
kun je de eredienst en de kinderdienst
voorbereiden. Betrek daarbij in een zo vroeg
mogelijk stadium de voorganger, zodat eredienst
en kinderdienst één geheel worden.
Bonnefooi is een blad voor iedereen die werkt
met kinderen in de eredienst en de kinderdienst.
Het blad gaat uit van het oecumenisch leesrooster
van de Raad van Kerken in Nederland en houdt
rekening met het RK Lectionarium.
Per zondag vind je in Bonnefooi een korte
exegetische uitleg van de bijbelgedeelten van die
dag (‘Uit de bijbel…’). Op dezelfde pagina
vertellen we welk thema we met de kinderen gaan
uitwerken, en hoe dat in de eredienst en de
kinderdienst gestalte kan krijgen (‘...met de
kinderen’).
Daarna volgen de verhalen en werkvormen voor
drie leeftijdscategorieën: 3/5, 6/9 en 10/12. Soms
geven we een navertelling van het bijbelgedeelte,
soms een sleutelverhaal, soms beiden. Je kunt zelf
een keuze maken. Bij ieder verhaal staan
verwerkingsvormen die daarbij gebruikt kunnen
worden.
Achtergrondinformatie zoals bijvoorbeeld de
viertafel, onze website, adressen, de bieb,
boekrecensies, aankondigingen van werkdagen en
aanbiedingen staan achterin ter afsluiting van
ieder nummer.
Op de website www.kinderdienst.nl staat
aanvullende informatie en daar wordt af en toe in
dit blad ook naar verwezen. Onderdeel van deze
website is onder andere de service Concordantie
waardoor je bij een onderwerp of bijbelplaats
kinderliedjes of verhalen kunt opzoeken.
Illustraties in Bonnefooi
Al een aantal nummers bieden we de mogelijkheid
om de illustraties digitaal te ontvangen.
Het grote voordeel hiervan is dat je ze
gemakkelijk op het juiste formaat kunt printen en
niet meer hoeft te kopiëren.
Je vindt in Bonnefooi natuurlijk illustraties, maar
ze zijn klein. Zo ontstaat er meer rust en overzicht
op de pagina’s. Voor suggesties van websites zie
het blad met de links bij de digitale toezending
van de illustraties of google op trefwoord.
Heb je een abonnement op Bonnefooi en ontvang
je de illustraties nog niet digitaal, geef dan snel je
e-mail adres aan ons door en postcode/
huisnummer waarop je het abonnement ontvangt,
dit kan via [email protected]
Ook als je een los nummer hebt gekocht kun je
de illustraties op het genoemde emailadres
aanvragen.
2 49
Abonnees op Bonnefooi mogen voor de
jongerengroep van 12-16 jaar ook gebruik maken
van het materiaal van ’t-Klikt, zoals dit te zien is
op www.t-klikt.nl.
Materiaal om te gebruiken kan zonder kosten
onder vermelding van een mailadres van een
Bonnefooi -abonnee, worden aangevraagd bij
[email protected]. Niet-abonnees betalen
e 10,00 per kwartaalaflevering.
Tenslotte is er onze emailnieuwsbrief, waarvoor je
je kunt opgeven op [email protected], die wij
gebruiken om meer actualiteit te kunnen laten
doorklinken in het werk en om ervaringen van
andere kinderdienstleiding door te geven.
Veran two o rdi ng
Colofon
BONNEFOOI 3 2016 eenentwintigste jaargang
Bonnefooi, blad voor kerk- en kindernevendienst
Verschijnt drie keer per jaar.
Uitgevers: Stichting Kinderdienst, Gorinchem
waarin op dit moment participeren
Vereniging Westhill en
theologische uitgeverij Narratio
Prijs:  40,- voor het eerste jaarabonnement;
 22,50 voor het 2e en volgende abonnement;
 17,50 voor losse exemplaren (excl. porto);
Opzeggingen voor 15 augustus 2016
Besteladres:
uitgeverij NARRATIO,
Postbus 1006,
4200 CA Gorinchem
www.narratio.nl
[email protected]
tel: 0183 62 81 88, fax: 084 739 29 45
Eindredactie: Manon Bommer, Ria den Braber,
Hike Flurina Hiemstra, Dullyna van den Herik en
Anneke van Wijngaarden
Redactie:
Lise Miedema, Hanni Bijl, Joeren Wagner
Medewerkers:
Marlieke Bender, Hanni Bijl, Manon Bommer, Ria
den Braber, Gerard Damen, Imke Dobbinga, Carla
van Ee, Hildegard Faber, Hike Flurina Hiemstra,
Annemarie Ha­goort, Marianne Houben,
Crina van Hemsbergen, Evert van Leersum,
Marjan de Ligny, Lise Miedema, Henk Stel,
Joost Schelling, Heleen Soethoudt-Barends,
Joke Tolkamp, Jack Visker, Geertje de Vries,
Joeren Wagner, Anneke van Wijngaarden, Diana
van Wijngaarden, Anna Zegwaard.
Theologische toelichtingen:
Evert van Leersum, Anna Zegwaard, Anneke van
Wijngaaarden
Daar zijn verantwoordelijk voor:
Illustraties: Aart Cornelissen
Abonnementenadministratie: Trudi Penning
Ontwerp en vormgeving: Narratio
Redactiesecretariaat: Dullyna van den Herik
www.kinderdienst.nl: Leen van den Herik
Copyright
©2016 uitgeverij NARRATIO, Gorinchem
isbn 978 90 5263 801 0
©2016 stichting Kinderdienst, Gorinchem
Niets uit deze uitgave mag verveelvuldigd en/of
openbaar gemaakt worden door middel van
druk, fotokopie, microfilm, digitale
bestandskopie of op welke andere wijze dan
ook, behoudens voor eigen gebruik, zonder de
voorafgaande toestemming van de uitgever.
250