Transcript Lees meer - Doopsgezinde Gemeente Giethoorn

GEMEENTEBRIEF december/januari/februari 2016
KERKDIENSTEN
Datum Voorganger
20-12 Kerst voor ons allen
25-12 Br. P. Witteveen
30-12 zr. H. Dorman-Kerkvoorde
24-01 ds. A. Klok
31-01 mevrouw M.v.d.Tas
07-02 ds. M. De Vries
14-02 zr. J. Molenaar
21-02 br. H. Meyborg
Collecte
Novib
Siccamafonds
Siccamafonds
Amnesty Intern.
Siccamafonds
20 december welkom vanaf 15.30u
10 januari gezamenlijke Nieuwjaarsdienst Giethoorn
17 januari Eenheid der christenen in Grote Kerk
Steenwijk
ORGANISTEN
Br. A. Oosterhof:
[email protected],
24 en 31 januari, 14 en 21 februari
Zr. J. Molenaar:
[email protected],
7 februari
AGENDA
07-01 14.00u Zusterkring
11-01 13.30u Gespreksgroep o.l.v. ds. Buiteveld
20-01 20.00u Vermaning Actief, I. Ludikhuize Over
mantelzorg
21-01 13.00-16.00u Kerkenraadsvergadering
21-01 14.00u Zusterkring
1
25-01
04-02
08-02
17-02
13.30u Gespreksgroep o.l.v. ds. Buiteveld
14.00u Zusterkring
13.30u Gespreksgroep o.l.v. ds. Buiteveld
20.00u Vermaning Actief, A. Broere Rentevrije
economie
18-02 1300-1600u Kerkenraadsvergadering
18-02 14.00u Zusterkring
VAN DE DOMINEE
Chanoeka
In wat uitgroeit tot een reeks artikelen over Joodse
feesten, is het natuurlijk passend om het in dit
kerstnummer over Chanoeka te hebben. Dit is immers het
Joodse “kerstfeest” in die zin dat het een feest is dat in de
winter valt en er lichtjes worden aangestoken. Het wordt
gevierd op de 25e van de maand Kislew. Dit jaar valt dit
in de periode 6 - 14 december. Op de joodse
feestkalender was het oorspronkelijk een van de minder
belangrijke feesten, maar onder invloed van het Westerse
kerstfeest en het Zionisme heeft het later aan belang
gewonnen.
Nadat de Seleuciden in de 2e eeuw voor Christus
Jeruzalem hadden veroverd en het tempelaltaar hadden
ontwijd door er een varken op te offeren, ontstond er een
volksopstand onder leiding van Jehuda HaMaccabi (is
Judas “de Hamer”). Hij en zijn manschappen, de
Maccabeeërs, heroverden de tempelberg (Zion) en
reinigden de tempel van alle onkruid en afgoden, en
bouwden een nieuw altaar, omdat het oude ontwijd was.
De stenen van het oude altaar werden elders op de
tempelberg opgeslagen in afwachting van een profeet die
er zijn oordeel over zou kunnen vellen. De luchter werd
2
weer aangestoken en er werd een groot feest gevierd. Tot
zover het verslag in het apocriefe boek 1 Maccabeeën.
(hfdst. 4.36-58. 1 en 2, Maccabeeën behoren wel tot de
Rooms-Katholieke Bijbel.)
Daarnaast bestaat er naar aanleiding van dit verhaal nog
een legende uit de Talmoed (de mondelinge leer van de
rabbijnen, die verder ging nadat de vorming van de
Hebreeuwse Bijbel was afgerond): tijdens het reinigen en
herinrichten van de tempel werd nog een klein kruikje
met reine olie gevonden, genoeg om de heilige menora,
de zevenarmige kandelaar, één dag te laten branden. Om
nieuwe olie te vervaardigen had men echter acht dagen
nodig. Toch staken ze de menora aan en gingen aan de
slag om nieuwe olie te persen en te zuiveren. Wonder
boven wonder bleef de menora op dat ene kruikje olie,
toch zeven dagen branden. Op de achtste dag was precies
de nieuwe olie klaar.
In het Jodendom wordt Chanoeka gevierd door de
chanoekia en op de menora lijkende, maar negenarmige,
kandelaar aan te steken. Als dat geen gevaar oplevert
(Jodenvervolging), mag deze zelfs voor het raam gezet
worden. Elke nacht van dit achtdaagse feest wordt een
extra kaars aangestoken, zodat je een soort trap krijgt, net
als bij onze Adventskandelaar. De negende kaars is de
sjamasj, de dienaar, waarmee de acht hoofdkaarsen
worden aangestoken. De sjamasj zit in een losse houder
aan de zijkant van de chanoekia.
De kinderen spelen tijdens Chanoeka met een dreidel,
een vierkant tolletje met op elke kant een Hebreeuwse
letter. Je kunt er allerlei spelletjes mee spelen, maar de
legende is, dat men de tol gebruikte om in het geheim te
3
studeren, toen Thorastudie tijdens de Seleucidische
overheersing verboden was. Als de studenten dan betrapt
werden, leek het, of ze een onschuldig spelletje speelden.
De vier letters zijn een afkorting voor: “een groot wonder
gebeurde daar”. Ook worden er tijdens Chanoeka
cadeautjes uitgewisseld.
De betekenis van het feest lijkt sterk op die van ons
kerstfeest. Als ik het kort samenvat, gaat het om het
brandend houden van het licht van de hoop in donkere
dagen: “het licht brandt in de duisternis en de duisternis
heeft het niet overwonnen” (Johannes 1 vers 5). Licht in
de duisternis staat voor de onverzettelijke hoop, dat het
goede het zal winnen van het kwade, dat de liefde van
God het zal winnen van alle haat op aarde. Ook al lijkt
het licht weinig te kunnen uitrichten tegen de grote
duisternis: ga toch maar aan de slag en zie dat het licht de
duisternis verdrijft!
Matthijs de Vries
VAN DE KERKENRAAD
Het Wel en Wee vanuit de kerkenraad
Op donderdag 12 november is de kerkenraad bijeen
geweest. De volgende zaken zijn aan de orde geweest:
- ledenvergadering: er is een plezierige ledenvergadering
geweest en bijna iedereen bleef voor het eten, de familie
Oosterhof schoof in zijn geheel aan. Het werd een
vrolijke maaltijd, ondanks dat Esther haar kuitbeen
gebroken bleek te hebben. Vanaf hier: veel beterschap en
minder pijn en geduld.
- Het verslag van de activiteitencommissie is
gepresenteerd en daaruit vloeit voort dat de kerkenraad
4
zich nader zal oriënteren op samenwerkingsmogelijkheden. We houden jullie natuurlijk op de hoogte als
we iets te melden hebben.
- Financiën: de ledenvergadering heeft een begroting
voor 2016 goedgekeurd met een aanzienlijk tekort. Dit
baart de kerkenraad zorgen en we hopen erop dat er
vanuit de gemeente goede suggesties komen voor hoe we
dit tekort mogelijk kunnen verkleinen. Tegelijkertijd
geeft de kerkenraad toestemming tot aanpassingen in het
kerkgebouw die weer extra geld kosten.
Subsidiemogelijkheden worden nog onderzocht.
- In de vergadering van maart 2016 zal de vraag aan de
orde komen of er voor de koffie na de dienst en de
maaltijden betaald gaat worden.
- Aanpassingen: de geregelde bezoeker zal het al
opgevallen zijn: in de wc zijn beugels geplaatst, de
toiletpot wordt verhoogd en er komt een nieuwe stortbak.
Ook de directe deur naar de wc is eruit gehaald om meer
ruimte te maken voor mensen met een rollator. De deur
van de keuken is voorzien van een nieuw slot. Te zijner
tijd zal het kozijn in de wc geschilderd worden. Er wordt
geëxperimenteerd met heldere lampen in de kerkzaal.
Verder zijn reeds begrote en geplande zaken gedaan:
voorzetramen zijn schoongemaakt en de ontluchting is
verbeterd, het orgelfront opgeknapt en geschilderd.
Dit waren de hoofdpunten. We komen in januari weer
terug bij u.
Namens de kerkenraad, Annelies Klinefelter
5
HALFJAARLIJKSE LEDENVERGADERING OP DE
DANKDAG VOOR HET GEWAS D.D. 4 NOVEMBER
2015 (VERSLAG BIJEENKOMST)
Op 4 november is een 20-tal leden bijeen geweest op de
vergadering op de Dankdag voor het gewas zoals de
traditie voorschrijft. Annelies opent de vergadering met
de mededeling dat haar meditatief-moment-tekst
waarschijnlijk in de wasmand ligt. Ze heeft toch een
meditatief openingsmoment gedaan.
Annelies geeft het woord aan Eint die de waarnemend
penningmeester is.
Zijn credo is: "We leven op te grote voet." We geven
meer uit dan we beuren. Er is geen subsidie meer te halen
voor de energiekosten (verleden jaar hebben we nog
subsidie gehad voor de elektriciteit). Zou er nog een
hogere opbrengst mogelijk zijn? We verhuren nu al
regelmatig de kerk tot grote tevredenheid van de
huurders. Toch betekent dit extra werk voor een aantal
vrijwilligers. In het huidige beleid is er niet veel meer
mogelijk. In de begroting staat dat de inkomsten van de
leden terugloopt. Moet er bezuinigd worden? Zo ja,
waarop? De fobcie zal geraadpleegd worden.
STEEN: Het Nibagrapport heeft geconcludeerd dat de
kerk cultureel belangrijk is! Niet alleen als huis van onze
gemeente, ook voor de omgeving. De nevenfunctie is
geworden: exploitatie in eigen beheer, zoals verhuur (die
gaat trouwens beter). Er is geen behoefte aan een
verbouwing. De onderzoekerscommissie, de broeders
Husslage en Scholten, heeft haar taak afgerond en kan
met een nieuwe vraag vanuit de fobcie of kerkenraad
mogelijk weer opgeroepen worden.
6
GEEST: Marten van Buren rapporteert de eindconclusie
van de commissie activiteiten. Het leven van de
gemeente gaat niet alleen over financiën, het gaat over de
toekomst, over leven in een gemeenschap, dienstbaarheid
aan leen en aan anderen. Wij zijn al wel goed mee bezig.
Het is en blijft een grote opgave. Is onze gemeente
tevreden? Ja zegt iedereen. Willen we wat anders? Nee.
Jammer genoeg zijn de leden niet zo geïnteresseerd om in
de kerkenraad mee te werken. Leeftijd speelt hier een rol.
Rapporten zijn leuk, maar wat willen wij? Onze
gemeente veroudert. Femmie zegt: "Als de hersens nog
werken, halen we de benen wel op".
Na de pauze zijn er "doperse spelen": kwartetten en
ganzenborden.
Daarna volgt de maaltijd, waar ook de familie Oosterhof
met kinderen bij aanwezig was.
Hermie Dorman-van Kerkvoorde
OPENINGSTEKST DANKDAG VOOR HET GEWAS
Nu aan het einde van het groeiseizoen kunnen we zien
wat het land en de noeste arbeid van de boeren ons
geschonken heeft. We zien het hier op de tafel. We
hebben zoveel om dankbaar voor te zijn en zoveel moois
dat we met elkaar kunnen delen. Niet alleen wat we
hebben, maar ook van wie we zijn. Eerlijk delen van
schoon water en schone lucht, van voedsel draagt bij aan
vrede op aarde, maar ook het delen van onze verhalen en
passies draagt daaraan bij. Ze kunnen immers tot
inspiratie en hoop zijn voor anderen.
Hier liggen de gaven van het land. Zelf raak ik elke keer
weer verwonderd over de schoonheid van al die
7
verschillende vruchten en groenten, zoveel kleuren,
zoveel vormen. Als ik me dan bedenk hoe alles gegroeid
is, dan krijg ik vanzelf respect, zelfs ontzag voor de plant.
Alles wat hier ligt, komt er niet vanzelf. Als je boeren en
boerinnen vraagt naar hun drijfveren, dan noemen ze
bijna altijd hun verantwoordelijkheid voor mens, dier,
plant en de omgeving en het besef dichterbij de kern van
het bestaan te komen. Met name dit laatste vind ik erg
mooi. Want heeft geloven niet alles te maken met de
zoektocht naar de kern van het leven, zingeving? Met het
mysterie van leven en dood, met het mysterie dat we God
noemen. Hoe moeten we de wereldbevolking voeden in
de toekomst? Landbouwkundige wetenschappers houden
zich hiermee bezig. Eén groep zegt: schaalvergroting en
genetisch gemanipuleerde gewassen. Een andere zegt
eerlijk verdelen, er is genoeg.
Die eerlijke verdeling is echter nog niet in zicht. we
zeggen wel vaak dat het gemakkelijker is te geven van
overvloed, maar dat blijkt toch niet helemaal zo te zijn.
Het is vaak juist zo dat hoe meer we hebben, hoe
moeilijker we het vinden om te delen. Zijn we dan zo
gehecht aan bezit? Of zijn we bang dat we er dan zelf
teveel op achteruit gaan?
Voorbede:
God, vader, moeder van alle mensen:
God, wij bidden u, dat wij onze goederen op juiste
waarde schatten en dat we dankbaar zijn voor de
mogelijkheden en de rijkdom die we hebben en
tegelijkertijd onze wereldwijde verantwoordelijkheid niet
uit het oog verliezen.
8
God, wij bidden u, dat wij leren delen met mensen die
gebrek lijden, dat wij met open ogen en open handen in
de wereld staan en bijdragen aan een eerlijke verdeling
van aardse gelden en goederen.
God, wij bidden u, dat uw Geest ons mag doordringen
om te bouwen aan een wereld van recht en vrede. Dat
vriendschap en geluk het mogen winnen van vijandigheid
en ongerechtigheid.
Moge de God van liefde die zijn liefde uitdeelde, ons
sterken in onze liefde voor anderen.
Moge de Zoon die zijn liefde uitdeelde, ons helpen te
delen met elkaar.
Moge de Geest die in ons woont, ons zo bezielen dat wij
elkaar tot zegen zijn.
Amen.
Zingen: lied 718.
Annelies Klinefelter
UIT DE GEMEENTE
De jarigen
26 -12
26 - 12
03 – 01
04 – 01
08 – 01
08 – 01
12 – 01
15 – 01
28 – 01
06 – 02
Zr. E. Koster
Zr. L. Zwaan – Knol
Zr. A. Lergner – Koning
Zr. M. van Buren
Br. A. de Looze
Zr. E. Oosterhof – Gaastra
Br. D. Houtman
Zr. B. Boogmans
Zr. M. Maters
Zr. F. de Jong – de Groot
9
08 – 02
21 – 02
Br. T. Kiestra
Br. A. Husslage
Verhuizing
Zr. L. Zwaan – Knol is verhuisd naar Joh.
Bogermanstraat 233, 8331 GZ Steenwijk
VAN DE ZUSTERKRING
Voor je het weet, zijn er 14 dagen verstreken en komen
we weer bij elkaar op de zusterkring. Eind oktober
ontvingen wij Ger Boogmans die ons heeft verteld hoe
het traject eruit ziet dat hij moest bewandelen, figuurlijk
maar ook letterlijk, om in aanmerking te komen voor een
blindengeleidehond. Heel boeiend. Begin november nam
Hermie ons mee een muzikaal pad op. Een stukje
geschiedenis en muzikale kennis. We genieten altijd van
haar enthousiasme. Eind november was het weer aan alle
zusters om een eigen bijdrage mee te nemen. Veel
variatie komt dan langs. En Sinterklaas vieren we
traditioneel met chocolademelk, banket en spelletjes. Dit
jaar was het bingoverhaal geschreven door Afke Bruin.
Met de aanstaande kerstviering sluiten we dan weer een
jaar af. Wel bakken we nog voor de liefhebbers in de
eigen kring kniepertjes, dit om onder meer onze kas een
beetje te spekken.
Janke Bruin
DE LANDELIJKE BROEDERKRINGENDAG
Zaterdag 31 oktober 2015 was het weer zo ver. De
Landelijke Broederkringen hadden een uitnodiging
gekregen om in Drachten samen te komen. Vanuit
Steenwijk waren de broeders Ger Boogmans, Jaap Doze,
10
Harky Klinefelter, Klaas Weenings en ik, Pé Tilma,
aanwezig.
Om tien uur stond de koffie klaar en om 10.30 uur zou
het programma beginnen. Voor het verwelkomen en
voorzien van een naamkaartje van 70 personen had men
iets meer tijd nodig dan verwacht was, dus toen hadden
we meer tijd om verschillende contacten even wat op te
frissen.
Na het openingswoord konden wij deelgenoot worden
van hoe de D.G. van Drachten de renovatie van haar kerk
en bijgebouw had gerealiseerd. Het was haar goed gelukt
om er iets moois van te maken.
Wij hebben ook van schilderwerk van Picasso kunnen
genieten, deze schilderijen hingen in de kerk, ook was er
een optreden van een violiste en een sopraan onder
begeleiding van een pianist, het was het luisteren waard.
Deze pianist bleek les te geven aan de twee
vrouwen, tevens is hij organist van de kerk.
Hierna was het tijd voor de lunch, verschillende
stampotten stonden op het menu, en de kok was Andries
Bakker en voorganger van deze gemeente.
Na de lunch moesten we het pad ruimen voor de officiële
expositie en gingen we op weg naar Nijbeets.
Daar is een veenmuseum. Daar aangekomen werden we
in vier groepen verdeeld en iedere groep kreeg een gids
en deze gids was kind van een veenarbeider en daarom
was de uitleg helder en begrijpelijk.
Na de rondleiding hebben we een korte vesper in het
aanwezige kerkje gehad, wat echt special was.
Na de dienst ging iedereen weer huiswaarts en konden
we terugkijken op een geslaagde dag.
Pé Tilma
11
KERSTDINER VOOR MINIMA 2015
Op maandag 21 december 2015 zal er opnieuw een
kerstdiner voor minima worden georganiseerd. Het diner
wordt dit jaar gehouden in Huis ten Wolde te Steenwijk.
In 2014 hebben ruim 120 volwassenen en kinderen
kunnen genieten van een hartverwarmende avond. We
hopen op weer een fantastische avond in gastvrije sfeer
voor hen die wel eens een opstekertje kunnen gebruiken.
De maaltijd is een initiatief van de TDC (Stichting
Thuiszorg Diensten Centrale) in samenwerking met het
Diaconaal Platform Steenwijkerland en Stichting
Voedselbank Steenwijkerland.
Om deze avond te kunnen organiseren vragen wij u een
klein bedrag over te maken op rekeningnummer
NL54RAB00399034773 t.n.v. Stichting Thuiszorg
Diensten Centrale onder vermelding van Kerstdiner
Steenwijkerland.
Voor verdere informatie kunt u zich wenden tot Janien
van der Linde, e-mail [email protected]
namens TDC Zorg, of tot Annelies van den Berg, e-mail
[email protected] namens het Diaconaal Platform
Steenwijkerland.
Jolanda Molenaar
SCHOOL- EN HYGIËNEKITS
Op 25 november is er een container vol kits vanuit
Nederland en één vanuit Zwitserland per boot vertrokken
naar Syrië.
In Nederland zijn er 1165 schoolkits en 1409 hygiënekits
gemaakt, en ook nog 98 quilts. We hopen dat alles veilig
in Jordanië in de vluchtelingenkampen aankomt.
Janke Bruin
12
GEDACHTENIS IN DE TREIN
Afgelopen maandag zat ik in de trein
van kwart voor twaalf van hier naar Zwolle.
Precies twaalf uur stopte hij
en werd het stil in de trein.
We keerden naar binnen
en dachten aan de vele slachtoffers
van zinloos geweld,
in Parijs,
in Beiroet,
in de lucht boven Egypte en de Oekraïne
en op zoveel ándere plaatsen in de wereld.
Een conducteur met een gouden hart
stond mij toe om aansluitend,
via de intercom van de trein,
een gedicht voor te dragen van Gabriël Smit.
Zo,
terwijl de trein langzaam optrok,
in het volle besef
dat de wereld voorgoed veranderd was,
klonken de volgende woorden:
Psalm 64
Afschuwelijk,
niet te dragen,
woedend van machteloos verdriet,
onderga ik de verschrikking
om de vijanden van wat in deze wereld goed wil zijn,
om de sluipmoordenaars die uit hun helse hinderlaag
schieten op
13
mensen die duizenden hoop geven,
een droom van vrijheid,
kracht van een nieuwe toekomst.
De mens is een onbegrijpelijk wezen,
niemand weet ooit
wat in zijn hart kan omgaan,
waarom, waartoe
zijn grauwe haat het goede geen kans gunt,
zijn woede een werkelijk levende van zijn vrienden
wegsleurt,
ontsteelt aan het uitzicht van die in hem een nieuwe
wereld zien,
een morgenlicht van geluk.
Die het zien,
verslagen achtergebleven,
levend in vrees,
zoekend naar gerechtigheid die verder reikt
dan hun kleine woorden en onzekere handen,
willen
veilig zijn in een dag van vrijheid
die zij zelf, alleen, niet kunnen vinden,
zingende schuilen
in een nacht zónder doodsangst.
Uit: Psalmen Opnieuw, Psalm 64, Gabriël Smit
November 2015
Jolanda Molenaar
GEKWELD, GEDULD, GEËERD
Dat was de naam van de tentoonstelling in Leer over
Mennonieten, die Wim Brussee mij aanraadde te gaan
14
zien. En dat hebben mijn man en ik gedaan. Leer ligt zo'n
20 km voorbij Nieuweschans. En het was de moeite
waard.
De Mennonieten die in de zestiende eeuw op de vlucht
gingen naar Duitsland, waar ze meer vrijheid in hun
geestelijk leven konden hebben, hebben daar hun
geschiedenis achtergelaten. Dit Leer was een arm en
klein stadje, het ligt aan de ene kant aan de rivier de
Eems en aan de andere kant aan de rivier de Leda. In het
oude gedeelte van de stad staan de Waag, het Raadhuis
(prachtig van binnen) en de Mennonietenkerk. In het
Museum, schuin tegenover de Waag, was te zien hoe het
allemaal gegaan is met die vluchtende dopers naar een
ander land. Zij namen de linnenweverij over, van
huiswerk naar handel. Er kwamen rederijen, er werden
thee en specerijen gehaald uit verre landen. Leer groeide
uit tot een belangrijke haven, met dank aan de Dopers,
met namen als Vissering, Zijtsema, Van Hoorn, Rahusen.
Zij bouwden grote huizen om te laten zien, wie zij waren.
De gevel van het huis van Vissering, toont een vis met
een ring in de bek. De familie Rahusen-Grosz werd o.a.
bekend door het stichten in 1882 van een Hohere Töchter
Schule, die de naam kreeg van Terletta Grosz
Gymnasium. In het begin waren er twee Mennisten
kerken. In 1767 besloot men samen te gaan en in 1825
werd de nu nog bestaande kerk gebouwd: 'Kaarke Deo'.
Tot 1926 werd er in het Nederlands gepreekt.
Al was men dan uit Nederland weggevlucht, in de
Napoleontische tijd, men moest zich uit de militaire
dienst vrijkopen en dat kostte 14.500 Reichstaler (geen
gering bedrag). In de Eerste Wereldoorlog kon dat niet
meer, men moest dienst nemen, maar dan wel als
15
Sanitäter (Hospic). In 1939 was dat niet meer mogelijk.
In Leer werd Nederlands, oftewel Plaut-Duets,
gesproken. Op de Gereformeerde school lazen wij een
bijbeltekst in het Nederlands.
In de Mennonietenkerk was ds. Alexander Gerhard van
Gilse predikant van 1878-1890, daarna kwam ds.
Sybrand Feico van der Ploeg van 1891 tot 1920. Petrus
Hofstede de Groot van 1802-1886 is een Nederlandse
theoloog, maar is in Leer geboren. In een christelijke
tweedehandsboekhandel lag een driedelig werk van
Hofstede de Groot, ik heb het niet gekocht.
De bekende natuurwetenschapper Bernard Bavink wordt
geboren in 1879 en is een van de belangrijkste
Mennonieten tussen 1920 en 1940. In de dertiger jaren
raakt hij zeer onder de indruk van Hitler en consorten.
Beginjaren veertig ziet hij zijn vergissing in. Zijn
geboortehuis staat er nog met zijn naam erop.
Vanuit Leer en Emden vertrokken veel Mennonieten in
de 18e eeuw op verzoek van tsarina Katharina de Grote
naar Oekraïne, Kazachstan, zee van Azov, Sebastopol en
de Krim. Zij maakten het land weer vruchtbaar als
landbouwer. Dat hadden zij immers aan de Weichsel ook
gedaan. Deze Mennonieten werden in de jaren veertig
door Stalin verbannen naar Siberië, het waren immers
'Duitsers', al woonden zij toen al zo'n tweehonderd jaar
daar. Zij bleven trouw aan hun geboortetaal en hun
geloof en dat was voor hen in een groot Rusland niet
gemakkelijk. Toen Duitsland dan ook Oekraïne aanviel ...
Toen Rusland dan ook de Duitse legers verdreef, werden
de Mennonieten verbannen naar Siberië. Vanuit Siberië
kwamen er velen weer terug naar waar zij vandaan
kwamen in de negentiger jaren naar o.a. Bielefeld. En wij
16
mochten in Steenwijk eens de familie Neufeld
ontvangen, waar ik heel goede herinneringen aan heb.
Hermie Dorman van Kerkvoorde
Aanvulling kerk in Leer in 2015
In deze kerk leidt een dominee van elders nog steeds één
keer per maand, de eerste zondag van de maand om
10.00u een kerkdienst, waarbij een vast aantal
Nederlanders aanwezig is. De restauratie van het orgel is
vorig jaar zomer voltooid.
Wim Brussee
GELOOF EN TRADITIE (21),
Geschiedenis van Dopers Europa, ca. 1800-2000.
De 19e eeuw bracht in Europa een grote vooruitgang,
onder meer in de industrie, de handel en het
transportwezen. Een belangrijk deel van de bevolking
deelde echter niet mee in deze vooruitgang. Daarbij
kwam dat vanaf 1878 een sterke concurrentie opgang
kwam vanuit de V.S. in de landbouw. Lage graanprijzen
en lage melkprijzen veroorzaakten een grote armoede
onder de plattelandsbevolking. Vele gezinnen trokken
naar de steden, de meeste mensen kwamen terecht in
grote armoedige wijken.
Duitsland, Frankrijk
Bij de overheden ontbrak het aan een gericht pakket van
maatregelen om economische verbetering te brengen. In
Duitsland was de regering onder keizer Wilhelm II
vooral doende met het uitvoeren van militair strategische
projecten en het financieren van prestige programma’s.
Zo kwam het beroemde Noord-Oostzeekanaal, van de
Noordzee en de Elbe naar de Kielerfjord aan de Oostzee,
17
gereed in 1895. Kort na het 100-jarig bestaan in 1995
bezochten wij de sluiswerken bij Holthenau aan de
Kielerfjord. Een koperen gedenkplaat beschreef de
belangrijke inbreng van keizer Wilhelm bij het tot stand
komen van het kanaal. Terwijl wij de tekst lazen, hoorde
ik een Duitse bezoeker zeggen: ”De keizer had het geld
beter kunnen besteden aan projecten op het Duitse
platteland”. Dat was een wijsheid die 100 jaar na dato
werd uitgesproken. Niettemin veranderde in diezelfde19e
eeuw het denken over de grote problemen van die tijd.
Door wijsgeren als Hegel, Marx, Engels en Nietzsche
kwam er een verandering in het intellectuele klimaat. Dit
bracht de Europeanen er uiteindelijk toe om meer
rekening te gaan houden met de strijd tussen proletariaat
en bourgeoisie.
In 1862 was Frankrijk een oorlog begonnen tegen
Pruisen. Frankrijk werd verslagen in 1863 en delen van
Frans grondgebied, zoals de Elzas en Lotharingen,
kwamen in Duitse handen. Hierdoor werden
Mennonieten in deze regio sterk getroffen, temeer daar
deze gebieden twistpunten bleven vormen tussen de
beide landen.
Rusland
Onder tsaar Nicolaas II werd in Rusland de slavernij
afgeschaft! Kleine Russische boeren kregen 40 % van de
grond in handen. Dit kon niet voorkomen dat de armoede
op het platteland schrijnend bleef. Daarbij kwam een
grote hongersnood in 1901. Een deel van de
plattelandsbevolking zonder enig bezit voegde zich bij
het proletariaat in de steden. Dit alles en het uitbreken
van de Eerste Wereldoorlog in 1914 plaveide de weg
naar de revolutie van februari 1917 en leidde tot het
18
afzetten van de tsaar Nicolaas II. Onder het communisme
werd privé-eigendom afgeschaft. De mennonieten in
Rusland hadden gedurende een lange periode een goed
bestaan opgebouwd. Na de revolutie zouden zij
voortdurend in grote problemen komen.
De Eerste Wereldoorlog kwam aanvankelijk voort uit
spanningen tussen Frankrijk en Duitsland. In 1914
werden Oostenrijk, Hongarije, Servië en Rusland erbij
betrokken. Rusland, toen nog onder tsaar Nicolaas II,
leed een smadelijke nederlaag tegen het Duitsland onder
Keizer Wilhelm II. Pas nadat Engeland, de V.S. en
andere geallieerde landen als Australië en Nieuw Zeeland
in deze vreselijke oorlog betrokken raakten, zouden de
legers van keizer Wilhelm en zijn bondgenoten de oorlog
verliezen. Wordt vervolgd.
Evert Uitentuis
KERSTGLÖGG
Het Kerstfeest is het feest der tradities waaraan menigeen
niet wenst te tornen. Zo is de glögg een traditionele
kerstdrank in Zweden, die ook in Holland al bekendheid
heeft gekregen. Degenen die eens een begin willen
maken met een nieuwe traditie, zouden in dit geval de
Zweden kunnen navolgen.
Benodigdheden:
1 fles rode wijn
1 glas cognac
1 fles bier
10 hele kruidnagels
rozijnen
schil van een pompelmoes
1 glas jenever
evt. ½ fles port
3 stukje kaneel
kardemom
amandelen
400 gr. suiker
19
Bij glögg en andere warme dranken kunnen verschillende
soorten kleine koekjes en bonbons gegeven worden,
eventueel gepofte kastanjes. Toch zal een hartig hapje er
ook goed bij smaken, bijvoorbeeld sandwiches belegd
met jonge kaas.
Voor 12 personen eerst 1 fles bier en 3 stukjes kaneel in
een grote pan doen. Er dan 10 hele kruidnagels, 1 stuk
kardemom, veel rozijnen en gepelde gehalveerde
amandelen, alsmede een paar stukken pompelmoesschil
en 400 gr. suiker bij doen. De glögg even kort op laten
koken en er daarna 1 fles rode wijn, 1 glas jenever, 1 glas
cognac en eventueel ½ fles port bij doen en tot net onder
het kookpunt verhitten, vooral niet laten koken. Heet
opdienen in kleine glazen met oor.
KINDERGLÖGG
Druivensap op smaak maken met suiker en een klein
beetje kaneel. Een paar kruidnagels alsmede amandelen
en rozijnen toevoegen. De drank mag niet te gekruid zijn
en moet je net als bij de gewone glögg tot net onder het
kookpunt verhitten.
Vrolijk Kerstfeest
CMM DE VOLGENDE GEMEENTEBRIEF KOMT UIT
18 FEBRUARI
KOPIJ INLEVEREN VOOR 10 FEBRUARI
20