Transcript Presentatie Forum Netwerk GGZ Kempen 12/01 – inspiratie luik

25/01/2016
Netwerk GGZ Kempen
Forum GGZ Kempen
12 januari 2016
D b t di en woongelegenheid
Dagbesteding
l
h id
29 november 2012
Tools voor het omgaan met
mensen met een psychische kwetsbaarheid
Ils Verstraelen – LZ team
Els Dhondt – Route 11
Cadeautje
Voorstelling:
-
Wie zijn wij
Cijfers
Eén op vier mensen krijgt vroeg of laat af te rekenen met
min of meer ernstige psychische problemen. Die gaan soms
vanzelf weer over maar ze kunnen ook heel lang aanslepen.
Over de periode van een jaar kampen ongeveer 700.000
mensen met een psychisch probleem. Dat komt bijna overeen
met de totale bevolking van de twee grootste Vlaamse
steden, Antwerpen en Gent, samen.
Wat betekent psychisch kwetsbaar zijn?
•
•
•
•
Vanuit
Vanuit
Vanuit
Vanuit
het
het
het
het
perspectief
perspectief
perspectief
perspectief
van
van
van
van
de
de
de
de
cliënt
hulpverleners
mantelzorgers
maatschappij
Wat als iedereen hulpverlener is
• Filmpje bakker
(facebook pagina VVP)
• Stigma en taboe
1
25/01/2016
Wat is helpen (niet)?
SRH: Systematisch rehabilitatiegericht handelen:
• Presentie
• Krachtgericht
• Herstelgericht
Wat is helpen (niet): presentie?
• Presentie:
–
Er zijn voor de ander is soms al genoeg
–
Erkenning van lijden en soms ook onmacht
–
Het delen van onmacht maakt de onmacht draaglijker
• Evenwaardigheid
–
Het niet weten als hulpverlener mag
• oefening
–
Er zijn met jouw aandacht, authenticiteit, echtheid
–
Je bent er allereerst als persoon, dan als mens, dan als professional
–
Niet alle grenzen hoeven weg te vallen
–
Niet enkel observeren en begrijpen, maar actief mee aan de slag gaan in de
zoektocht naar zingeving en logica
–
Er moet niet altijd iets gedaan worden – soms ook iets laten en er gewoon “zijn”
Wat is helpen (niet): presentie?
• Misverstanden mbt presentie:
–
–
Oeverloos wachten op een hulpvraag is het niet, is een actieve manier van
handelen
Moet ik alles maar accepteren? Trouw zijn aan de cliënt is niet zomaar alles
toelaten
Wat is helpen (niet): krachtgericht
• Krachtgericht:
–
We werken snel met wat niet kan of lijkt te kunnen
–
Tijdens de opleiding tot hulpverlening leren we ons te focussen op problemen en
beperkingen
–
Naast beperkingen en kwetsbaarheden hebben mensen ook talenten, passies en
vaardigheden
–
We denken de beperkingen niet weg maar waken er steeds over dat we ook oog
hebben voor de krachten van de mensen
–
Patiënten zijn geen pathologie – ze zijn mens met een kwetsbaarheid, burgers in
de samenleving
–
krachtenmatrix
Wat is helpen (niet): krachtgericht
• Krachtenmatrix:
Wat is helpen (niet): herstelgericht
• herstelgericht:
–
Ik ben (persoonlijke kwaliteiten)
–
Genezen is terugkeren naar situatie voor het uitbreken van de ziekte
–
Ik kan (talenten en vaardigheden)
–
Herstellen is het individueel proces van helen
–
Ik heb (omgevingskrachten)
–
Leren omgaan met wat niet kan/ niet meer kan
–
Ik wil (interesses en aspiraties)
–
Ook mensen uit de omgeving van de cliënt staan voor een herstelproces
–
Ik weet (kennis en ervaring)
–
Herstelverhalen
–
Lotgenotencontacten
–
Behandel de ander zoals deze zelf wil behandeld worden
2
25/01/2016
Wat is helpen (niet): herstelgericht
• Herstel ondersteunen:
Wat is helpen (niet): evenwaardigheid
• Evenwaardigheid:
–
Present zijn
–
Basisattitude
–
Op een terughoudende
te gho dende en bescheiden wijze
ij e uw professioneel
p ofessioneel referentiekader
efe entiekade in
uw achterhoofd houden
–
Cliënten zijn
ijn mensen
–
Aansluiten bij het eigen verhaal van de cliënt
–
Niet gelijkwaardig (iedereen is verschillend)
–
Stimuleren, benutten en erkennen van de ervaringsdeskundigheid van de cliënt
en zijn omgeving
–
Wel evenwaardig (iedereen is evenveel waard)
–
–
–
Ga waardig met elkaar om
Cliënt is expert van zijn leven – zorgverstrekkers zijn dat van hun vakgebied –
werk samen
–
De persoonlijke ontmoeting: de mens achter de cliënt en de mens achter de
hulpverlener
Vergroten van autonomie
–
Wie zich laat zien aan de ander nodigt de andere ook uit om zich te tonen
Selectieve aandacht
• Filmpje whodunnit?
Casus krachten
• Welke krachten herken je in het verhaal van …
https://www.youtube.com/watch?v=ubNF9QNEQLA
Samen op weg?
Samen op weg?
• Touwtrekken
3
25/01/2016
Wat als een psychiatrisch probleem een pluspunt was?
• Filmpje solliciteren
Facebook pagina VVP
4
25/01/2016
PVT DE LIEREMAN
Psychiatrisch
verzorgingstehuis
Oud-Turnhout
60 bewoners
2 zorgeenheden:
de Lier en de Luit
Diverse populatie
Woonfunctie /
sociaal
maatschappelijke
integratie
Herstelvisie
IMPLEMENTATIE VAN HERSTELGERICHTE ZORG:
ROPI ALS
HULPINSTRUMENT
PVT De Liereman 2016
HERSTELGERICHTE ZORG?
HERSTELGERICHTE ZORG VOORBEELDEN
Afgelopen jaren meer aandacht voor persoonlijk
herstel.
 Tegenwicht aan de medische invalshoek
 De patiënt is meer dan zijn ziekte alleen
 Waar gaat het over?

Het herwinnen van een leven dat niet gedomineerd
wordt door de ziekte
 Ruimte creëren voor een leven buiten de ziekte om
 Herstel ondersteunende zorg creëert voorwaarden om
persoonlijk herstel te optimaliseren door

Persoonlijke aandacht
Clientgerichtheid
 Inzet van ervaringsdeskundigheid
 ……


ERVARINGEN MET ROPI ??
ROPI
Recovery oriented practices index
Ontwikkeld in VS (Mancini et al, 2006)
 Index voor een op herstel gericht GGZ
 Bedoeld als ontwikkelinstrument
 Nederlands vertaling en bewerking door Trimbos
Instituut (2008-2010)
 Vlaamse versie recent beschikbaar (2015)


Wat is jullie kennis over de ROPI?
Wat zijn jullie ervaringen met de ROPI?
 Verwachtingen?


1
25/01/2016
Meting op verschillende dimensies
TOEPASSING EN BELANG VAN DE ROPI

Tegemoet komen aan basale zorgbehoeftes

Breed aanbod van diensten

ROPI als hulpmiddel
 Meet de mate van herstelgericht handelen op
afdelings-/teamniveau.
 0-meting en vervolgmeting (en): vergelijking biedt
zicht op resultaten
resultaten.
 Geeft inzicht in de huidige situatie: zicht op sterke
en zwakke punten.
 Geeft richting aan mogelijke verbeterprojecten.




Maaltijden, medische zorg, kleding, huisvesting…
Medicatiebedeling, dagbesteding, werken en leren…
Sociale contacten en participatie
Medezeggenschap en
participatiemogelijkheden

Cliëntenraad, participatie in behandel-en
g
g p
begeleidingsplan…

Zorg gebaseerd op de mogelijkheden van de
cliënt

Cliëntgerichtheid en keuzemogelijkheden

Zelfbepaling van de cliënt

Focus op herstel en ervaringsdeskundigheid




Wensgericht werken, kijken naar kwaliteiten van
cliënten…
Visie hierop, variatie in zorg tav cliënten…
HV biedt positieve stimulans, crisis-en
signaleringsplannen…
Visie op herstel, medewerkers dragen deze visie
uit…
SCOREN
VERSLAG EN BESPREKING
Elke dimensie wordt apart gescoord. Hierna volgen
de resultaten (zie voorbeeld)
 Scoren op een vijf punten schaal:








De praktijk komt niet overeen met de omschrijving van
het item
De praktijk komt in (zeer) beperkte mate overeen met
de omschrijving van het item
De praktijk komt gedeeltelijk overeen met de
omschrijving van het item
De praktijk komt voor een groot deel overeen met de
omschrijving van het item maar niet geheel
De praktijk komt geheel overeen met de omschrijving
van het item
De ROPI is
opgebouwd uit acht
dimensies van
herstel
ondersteunende
zorg:
Voorbeeld
Een uitgebreid verslag met sterktes en richtlijnen tot
verbetering
 Terugkoppeling naar team en patiënten/ cliënten/
bewoners
 Prioriteiten worden bepaald door team en patiënten
samen.

Consensus
ONS GEHEIM?
SITUERING ROPI DE LIEREMAN

2011:



2012: Nulmeting ROPI






interviews
personeel/
bewoners/
management
behandelaar (recorder –uitschrijven)
D
Dossieronderzoek
i
d
k (anoniem/
(
i / steekproef)
t k
f)
Lezen handboeken/ brochures
en
2013: scoring (op een 5- puntschaal) en beoordeling
(individueel + consensusscore)
2013-2014: opstart + borging verbeterprojecten
2015: tweede meting ROPI


introductie begrippen herstel en herstel ondersteunende zorg
ROPI- training
Verschil eerste meting: steekproef – externe interviewers
2016: vervolg verbeterprojecten + opstart nieuwe
projecten
2
25/01/2016
VERBETERPROJECTEN
Zorgeenheid De Lier








Organisatie van de
maaltijden
Gebruik van
participatieladder
Educatie mbt medicatie
Vorming herstel/
medewerkers
Implementatie SRH
Teamtijd/ herstelgroepje
Afstemming
poetsafspraken/bewoner
Duidelijkheid tussen
verschillende disciplines
(DMW, kantoor…)
INFORMATIE
Zorgeenheid De Luit







Bewoners actief betrekken bij
bewonersbesprekingen en het
opstellen van hun
herstelgericht handelingsplan
Visie op
herstelondersteunende zorg
vertalen naar doelgroep
Vorming herstel/medewerkers
Implementatie SRH
Actiever inzetten op krachten
bewoners (HHP2)
Afstemming afspraken op de
ZE/bewoners
Betrokkenheid familie/sociaal
steunnetwerk verhogen

Hieronder de link voor de handleiding.
http://assets-ti.e-dev.nl/docs/0b5b983d-146f-4349b246-d8e0ecde51bc.pdf
Op de website van TRIMBOS kan je desgewenst
nog andere vragenlijsten gratis downloaden.
VRAGEN
VRAGEN
3