Transcript Presentatie grondverschuiving in de Vlaamse Ardennen

Grondverschuivingen in de Vlaamse
Ardennen
Forum voor Mer-deskundigen
18/3/2007
Overzicht
• Problematiek
Definitie ‘grondverschuivingen’ of ‘massabewegingen’,
Indeling, Onderdelen en Voorbeelden
• Huidig Onderzoek
•
Grondverschuivingen
•
in de Vlaamse Ardennen
Uitgevoerde opdracht ‘Verkennende studie met betrekking tot
massabewegingen (massatransport) in de Vlaamse Ardennen’ (a)
Lopende opdracht ‘Opstellen van een gevoeligheidskaart voor
massabewegingen (massatransport) in de Vlaamse Ardennen‘ (b)
in opdracht van
Vlaamse Overheid, Departement Leefmilieu, Natuur en Energie, Afdeling Land
en Bodembescherming, Ondergrond, Natuurlijke Rijkdommen
door
Problematiek, huidig onderzoek en
gevolgen voor het beleid
•
•
Liesbeth Vandekerckhove
• Gevolgen voor het beleid
Vlaamse Overheid, Departement Leefmilieu, Natuur en Energie,
Afdeling Land en Bodembescherming, Ondergrond, Natuurlijke
Rijkdommen
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Definitie
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Indeling volgens bewegingsmechanisme
Grondverschuiving of massabeweging
Zichtbare, hellingafwaartse beweging van bodemmateriaal of
vaste gesteenten onder invloed van de zwaartekracht.
Wind, water, lucht of ijs oefenen geen directe eroderende
invloed uit maar kunnen wel een indirecte rol spelen via
het reduceren van de sterkte van de materialen en via
stromingsdrukken (stromend grondwater).
Het onmerkbaar traag bewegen van hellingsmateriaal
(kruipen) wordt niet tot de grondverschuivingen gerekend
(wel tot de massabewegingen)
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Prof. Dr. J. Poesen en Dr. Miet Van Den Eeckhaut, Onderzoeksgroep
Fysische en Regionale Geografie, K.U.Leuven (a+b)
Prof. Ir. J. Maertens, Prof. Ir. Van Gemert, Ir. R. Keersmaekers, Afdeling
Bouwmaterialen en Bouwtechnieken (a)
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Onderdelen van een grondverschuiving
Rotationeel
verglijden
Kantelen
Vallen
Translationeel
verglijden
Spreiden
Vloeien
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Voorbeelden
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Oudenaarde: Hekkebrugstraat
Duidelijke grondverschuiving met diep schuifvlak
Rotationele verglijding
Maarkedal: Kortekeer (Nukerke)
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
ALBON, Liesbeth Vandekerckhove
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
1
Grondverschuivingen in de Vlaamse
Ardennen
Forum voor Mer-deskundigen
18/3/2007
Voorbeelden
Voorbeelden
Maarkedal:
Heide (Schorisse)
Oudenaarde: Edelareberg
Hobbelige
topografie
Duidelijke grondverschuiving met ondiep schuifvlak
Complexe verglijding
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Voorbeelden: schade
Duidelijke
grondverschuiving
met ondiep schuifvlak
Complexe verglijding
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Voorbeelden: schade
Duidelijke grondverschuiving
met ondiep schuifvlak
Complexe verglijding
Maarkedal:
Spichtenberg
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Voorbeelden: schade
Kluisbergen: Kwaremont
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Toelichting bij de uitgevoerde opdracht
Duidelijke grondverschuiving
met diep schuifvlak
Complexe verglijding
‘Verkennende studie met betrekking tot
massabewegingen (massatransport) in de Vlaamse
Ardennen’
Deel I
• Studiegebied
• Literatuurstudie
• Inventarisatie en Classificatie (+ steekkaarten)
• Statistische en ruimtelijke analyse
• Methodologie voor het ontwerp van een risicokaart
Maarkedal: Berg Tenhoute
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
ALBON, Liesbeth Vandekerckhove
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Deel II
• Geotechnisch onderzoek van enkele representatieve sites
onderhevig aan massabewegingen
• Remediëringsmethoden en preventiemaatregelen
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
2
Grondverschuivingen in de Vlaamse
Ardennen
Forum voor Mer-deskundigen
18/3/2007
Deel I: Studiegebied (situering)
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Deel I: Studiegebied (Digitaal Terreinmodel)
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Deel I: Studiegebied (Geologische kaart)
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Deel I: Literatuurstudie
1. Definitie
2. Classificatie
3. Controlerende en uitlokkende factoren
Vlaamse Ardennen:
•
•
•
•
Steile hellingsgradient
Smectietrijke, ondoorlatende kleien
Menselijk ingrepen
Neerslag
4. Karteringsmethoden
5. Modellen voor risicozonering
Vlaamse Ardennen: “gevoeligheidskaart”
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Deel I:
Inventarisatie
Deel I:
Inventarisatie
Methoden
- Terreinkartering
- Laser-altimetrie
DTM (1m)
Schaduwkaarten
Voorbeeld schaduwkaart
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Resultaat
147 grondverschuivingen
Totale oppervlakte 490 ha
= 2,5 % van studiegebied
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
ALBON, Liesbeth Vandekerckhove
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
3
Grondverschuivingen in de Vlaamse
Ardennen
Forum voor Mer-deskundigen
18/3/2007
Deel II:
Inventarisatie
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Deel I:
Steekkaarten (voorbeeld)
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Deel I:
Statistische en ruimtelijke analyse
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Deel I:
Ontwerp risicokaart
Methode
- Kartering
- Controlerende factoren in GIS
Spreiding van de grondverschuivingen over de
verschillende geologische formaties
-
Topografisch
Lithologisch
Hydrologisch
Seismis
- Statistisch model
Logistische regressie voor zeldzame gebeurtenissen
- Classificatie volgens ‘gevoeligheid’ voor GV
(kans op het voorkomen van een GV)
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Deel I:
Ontwerp risicokaart
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
ALBON, Liesbeth Vandekerckhove
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
4
Grondverschuivingen in de Vlaamse
Ardennen
Forum voor Mer-deskundigen
18/3/2007
Toelichting bij de nieuwe opdracht
Studiegebied
“Opstellen van een gevoeligheidskaart met betrekking
tot massabewegingen (massatransport) voor de
Vlaamse Ardennen”
Doelstelling:
Gevoeligheidskaart uitbreiden voor de ganse Vlaamse Ardennen.
Naast de reeds bestudeerde 6 gemeenten omvat deze uitbreiding
een cluster van 11 gemeenten, nl. Kruishoutem, Zingen,
Gavere, Wortegem-Petegem, Oosterzele, Sint-Lievens-Houtem,
Zottegem, Herzele, Brakel, Lierde en Geraardsbergen.
Na deze uitbreiding zal de gevoeligheidskaart een gebied van ca.
71 000 ha bestrijken.
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Methodologie
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
Gevolgen voor het beleid
1. Digitaal:
ƒ
ƒ
Topografie (LIDAR)
Geologie
Gevoeligheidskaart
o.b.v. bestaande model
2. Validatie:
ƒ
ƒ
Afbakening GV op schaduwkaarten door experts
Terreinverificatie voor 60 sites
3. Eindproducten:
ƒ
ƒ
ƒ
Beschrijvend gedeelte (studiegebied, methode…)
Steekkaarten 60 sites
Gevoeligheidskaart (4 klassen)
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
ALBON, Liesbeth Vandekerckhove
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
1. Publiek maken van de informatie
2. Ruimtelijke ordening en vergunningverlening
ƒ
ƒ
Planningsniveau
Vergunningverlening
3. Wetgeving bodembescherming
ƒ
ƒ
Decreet bodemsanering en bodembescherming
Ontwerp Europese kaderrichtlijn bodem
4. Aansprakelijkheid
5. Waardevermindering
Grondverschuivingen
Opstellen van een gevoeligheidskaart
in de Vlaamse Ardennen
m.b.t. massabewegingen voor de
Vlaamse Ardennen – Startvergadering 18 – 1 - 2007
Forum voor MER-deskundigen 15/3/’07
Liesbeth
Liesbeth
Vandekerckhove
Vandekerckhove
5