Transcript Perspectief voor verloederde schouwpaden waterschap

Achtergrond
MAANDAG 1 SEPTEMBER 2014 - PAGINA 14
HOOGEVEENSCHE COURANT
De pagina Groen & Doen biedt de lezer elke week een mooi inhoudelijk
verhaal van Hero Moorlag en daarnaast een variatie van artikelen met als
raakvlak natuur, milieu, natuurhistorie, toerisme en natuurbeleving. In deze
opzet werken Staatsbosbeheer (Hans Kruk), Natuurmonumenten (Rutger de
Vries) en Stichting Het Drentse Landschap (Sonja van der Meer) samen met
Hero Moorlag. Elke natuurorganisatie komt per toerbeurt aan bod. Eens in
de vier weken is er ook ruimte voor onder meer IVN Hoogeveen en de Natuurvereniging Zuidwolde. Vandaag is er, naast het artikel van Hero, een
bijdrage van Rutger de Vries van Natuurmonumenten.
ur
u
t
a
N
a
d
n
e
g
a
Stille bossen, stille vogels
* Midden-Drenthe Wandeltocht
6 september
10.00 - 14.00 uur
Wegens groot succes wordt zaterdag
voor de 5e keer de Midden-Drenthe
Wandeltocht gehouden. Voor deelnemers dé gelegenheid om kennis
te maken met wandelen in de mooie
Drentse natuur in de omgeving van
Beilen, gemeente Midden-Drenthe.
Liefhebbers kunnen kiezen uit vier
afstanden te weten 5, 10, 15 en 25 kilometer. De 5 kilometer is tevens geschikt voor wandelwagens, buggy’s
of rolstoelers. De start is bij Camping
Kampeerboerderij Boszicht aan Smalbroek 46 met volop parkeergelegenheid. De deelnemers kunnen starten
vanaf 8.30 uur. Deelnemers voor de
5 kilometer vanaf 10.00 uur tot 14.00
uur. Voor de 25 kilometerafstand zijn
er twee rustplaatsen opgenomen in de
route. Voor de 15 kilometer is er één
rustplaats. Voor meer informatie zie
www.loopgroepbeilen.nl.
* Zondagmiddagwandeling
Dwingelderveld
7 september
14.00 uur
Ga met de gids lekker de natuur in.
Jas en laarzen aan en een frisse neus
halen. Aanmelden niet nodig. Na afloop staat een kop warme chocolademelk klaar. Kinderen tot 12 jaar mogen gratis mee. Honden mogen helaas
niet mee.
*Workshop landschapfotografie
13 september
10.00 tot 16.00 uur
Doe mee aan een workshop Landschapsfotografie voor vrijetijdsfotografen. Tijdens deze door fotograaf
Axel Wiewel geleide workshops leren
vrijetijdsfotografen hoe ze met een
digitale camera mooie landschapsfoto’s maken. De workshop begint ‘s
ochtends met de theorie van digitaal
fotograferen. Daarbij gaat het over de
werking van de camera, en bij basistechnieken zoals diafragma en sluitertijd, witbalans en histogram. Ook
krijgen deelnemers tips om het landschap op een mooie en interessante
manier vast te leggen. Zo praten we
over de plaats van de horizon in het
beeld, dieptewerking, compositie, en
nog veel meer. Opgave op de website
www.leergoedfotograferen.nl
U heeft het vast gemerkt tijdens wandelingen door het bos. Het is
stil geworden. Nog maar een paar maanden geleden zongen onze
bosvogels nog de longen uit hun kleine lijfjes en nu…niks! Wat is
er gebeurd? Zijn alle vogels verdwenen?
Perspectief voor
verloederde schouwpaden waterschap
Van de Koeweide bij
Hoogeveen tot Echten
veert het schouwpad langs het Oude
Diep onder je voeten.
Tientallen jaren heeft
Waterschap Reest en
Wieden hier het maaisel en plantenmateriaal uit de beek laten
liggen. Er heeft zich
een dikke rottende
laag van dode planten
gevormd. Brandnetels
tieren er welig vanwege stikstofvorming.
Van de oorspronkelijke rijkdom aan wilde
planten langs de beek
is vrijwel niets meer
over. Maar er gloort
licht aan het einde van
de tunnel van verloedering. De Hoogeveensche Courant
van maandag 18 augustus opent met het
veelbelovende artikel
‘Duurzame plannen
voor maaiafval’. Henk
Post, sectorhoofd
watersysteem van
Waterschap Reest en
Wieden, ontvouwt een
driedelig actieplan dat
ertoe moet leiden dat
1,9 miljoen ton maaisel van schouwpaden
wordt geoogst als
grondstof. Keert de
eens rijke flora dan
toch terug?
* Excursie Spaarbankbos en
bijeenkomst Steenbergerpark
11 september
18.30 uur
Het Spaarbankbos is een drukbezocht bos. Wandelaars, natuurliefhebbers, trimmers, mountainbikers en
Scouting Hoogeveen maken van het
bos dankbaar gebruik. Op natuurgebied bieden bos, ven en Markegronden
een keur aan wilde planten, vogels en
vooral paddenstoelen. Spaarbankboskenner Hero Moorlag zal u de bijzonderheden van het bos laten zien
en hier alles over vertellen. Na de
excursie volgt er een bijeenkomst in
het Steenbergerpark. Locatie van de
lezing kan afwijken, dit wordt tijdig
doorgegeven.
Door Hero Moorlag
Ruiende buizerd
Witsteelfranjehoeden op het schouwpad bij de Pesserma.
Eind mei 2013. Ik parkeer de auto aan
de Secteweg en loop langs het Oude
Diep naar de Pesserma. Daar vliegt
nog wel eens een weidebeekjuffer.
Voorbij de stuw begint de ellende. Ik
moet me op het schouwpad een weg
banen door heuphoge brandnetels
en akkerdistels. Door ze steeds plat
te trappen lukt dat aanvankelijk wel,
Heuphoge brandnetels en
distels op een schouwpad
van het Oude Diep.
(Foto’s Hero Moorlag)
ereprijs, twee soorten vergeetmijnietje, twee soorten rolklaver, grasmuur,
drie soorten klaver, wilde Bertram,
moerasandoorn, glidkruid en op de
voedselarmste plekken zelfs enkele
orchideeën. De waterschappen hebben ervoor gezorgd dat de waterkwaliteit van de beken is verbeterd.
Dat is ondermeer te zien aan de vele
draaikevers, de bekende schrijvertjes
uit het gedicht van Guido Gezelle.
Om over het water te kunnen lopen,
maken ze gebruik van de oppervlaktespanning. De prachtig donkerblauwe weidebeekjuffer keerde eveneens
terug. Maar op de verruigde ruderale
schouwpaden kwamen steeds minder
vlinders, want de oorspronkelijke
flora verdween in rap tempo. Komt
daarin nu echt verandering?
Weinig creatief
maar na dertig meter stop ik ermee,
want de stekels van de distels prikken door mijn broek. Geïrriteerd
struin ik door het hoge gras van het
schouwpad van de sloot die haaks
op de beek loopt richting Stuifzand.
Thuisgekomen bedenk ik in een
kwade bui een vilein plan: per e-mail
medewerkers van het waterschap
uitnodigen voor een tochtje in de Pesserma onder het mom van natuurbeleving, toegespits op libellen. Liefst in
korte broek. Leedvermaak, ik zie ze
door de brandnetels lopen. Natuurlijk
schrijf ik geen e-mail, wat haalt het
uit. Je moet met argumenten komen,
maar dat heb ik al zo vaak gedaan.
Twintig jaar geleden ben ik begonnen
medewerkers en bestuursleden van
Waterschap Reest en Wieden aan te
spreken over de verloedering van de
schouwpaden. Hun argumenten om
het maaisel te laten liggen waren: afvoer betekent hoge kosten en te veel
werk. Enkele jaren geleden vertelde
Of je nu over schouwpaden van het
Oude Diep bij De Blinkerd (Drijber)
loopt, of riching Echten, of bij de
Oostermaat en Hulzedink, overal zie
je hetzelfde beeld. Er ligt een dikke
verende laag oud plantenmateriaal te
rotten. Een uitstekende voedingsbodem voor grote en kleine brandnetels,
Jaren geleden heb ik eens geopperd
of het niet mogelijk was een pick-up
aan de maaier op de schouwpaden te
koppelen en depots in te richten voor
het maaisel. ‘Wees eens een beetje
creatief’, zei ik boos, wijzend op de
maaisellaag, ‘we betalen ieder jaar al
zoveel aan het waterschap en jullie
hebben een hydroloog in dienst. Zorg
er nou eens voor dat de vroegere flora
terugkomt!’ Nee, die pick-up kon niet.
Te lastig. En nu lees ik in deze krant
dat het waterschap het maaisel wil
omzetten in grondstoffen voor duurzame producten. Met biohars kunnen
er planken van worden gemaakt,
of je maakt bokashi-compost, een
grondverbeteraar. Deze twee opties
zouden door derden moeten worden
uitgevoerd. Zelf wil men biogas uit
Sombere honingzwam bij De Blinkerd.
TIMING
Wat is nu de meest praktische periode zijn om je verenkleed te optimaliseren? In de broedtijd heb je als vogel
wel wat anders aan je hoofd. Die hongerige snaveltjes van je jongen moeten gevuld worden, bijna een continu
proces. Het voorjaar is dus ongeschikt.
In de herfst trekken veel soorten weg.
Een verenkleed in topconditie is dan
van groot belang. En voor de thuisblijvers breekt er in de winter een zware
tijd aan. Korte dagen en weinig voedsel, je zou wel gek zijn dan met je verenkleed te gaan rommelen.
De nazomer… dat klinkt nog niet zo
gek. Je bent als vogel dan in topconditie door de zomerse overvloed. Je verenkleed is nodig aan vervanging toe
door alle inspanningen in het broedseizoen en eigenlijk wil je als vogel
piekfijn de winter in.
STIL HOUDEN
De rui is dus een kwetsbare periode
voor alle vogels. Je kunt je maar het
beste een beetje gedeisd houden. Niks
uitbundig gezang en gefluit. De sperwer is immers altijd alert. Stilletjes
bewegen vogels zich de nazomer door.
Wachtend op verse veren. Territoria
zijn niet meer heilig. Vooral bij mezen zie je juist het tegengestelde. Ze
verzamelen zich in grote groepen en
trekken zo door het bos op zoek naar
voedsel. Pas in het voorjaar maken ze
zich weer druk om een territorium.
Eigenlijk is deze nazomerstilte volkomen normaal. Elk jaar herhaalt het
zich en elk jaar zijn we weer verrast
door de stilte. De natuur maakt zich
op voor de winter.
Rutger de Vries
Boswachter Natuurmonumenten
Bezoekerscentrum Dwingelderveld
Ruiende zeearend
Meerderheid kinderen
wil hond aan de lijn
Oude Diep ter hoogte van de Hooimaatsdijk. Rechts vers maaisel.
* Excursie Ravenswoud
6 september - 9.30 uur
Een dag naar Ravenswoud, vlakbij
Appelscha en het Fochteloërveen. We
gaan een uitkijktoren op en als we
geluk hebben zien we de kraanvogels
die in dit gebied broeden. En we bezoeken de afwisselende bossen van
het Drents Friese Woud. We worden
ontvangen door Jaap en Dorien Mekel
die middenin dit gebied wonen. Vertrek vanaf het Tonckenshuis om 9.30
uur. Terugkomst einde van de middag.
Neem zelf een lunch mee. Iedereen is
welkom. We vragen alleen een vrijwillige bijdrage. Opgave bij Tineke Bos,
tel. 06-53872049.
een medewerker me dat men van de
schouwpaden af wilde. Ze zouden
schuin worden afgestoken richting
de beek. Dat is niet gebeurd. Nu
komt het waterschap met actieplannen, want eensklaps ziet het bestuur
geld in het maaisel en beweert: ‘Het
groene goud van het Noorden groeit
langs de sloot.’
Alle vogels moeten een keer per jaar
hun veren vernieuwen, we noemen dat
de rui. Het verschilt per vogelsoort hoe
de rui plaatsvindt. Neem nou bijvoorbeeld eenden. Eenden ruien vrij veel
veren tegelijk, zoveel zelfs dat het hun
vliegvermogen beïnvloedt. Kleurige
mannetjeseenden veranderen tijdens
de rui in bruine eendjes om maar niet
op te vallen. Het zogenaamde eclipskleed: een overgangskleed. Stilletjes
zwemmen ze wat langs rietkragen om
snel weg te kunnen duiken bij onraad.
Soms zie je een eendje spartelend weg
proberen te komen. Echt vliegen kunnen we dat nog niet noemen. Na de
rui komt het mooie prachtkleed weer
terug en gaan de mannetjes spik en
span de winter in. Roofvogels kunnen het zich niet veroorloven om stil
op een tak te gaan zitten en maar af te
wachten tot al hun veren een keer vervangen zijn. Er moet immers brood
op de plank komen in de vorm van
muizen en andere prooidieren. Roofvogels ruien hun veren één voor één.
Je kunt aan vliegende buizerds precies zien hoever de rui gevorderd is.
Er ontbreekt hier en daar een slagpen
in de vleugels, maar vliegen doen ze
nog als de beste.
twee soorten zuring, fluitenkruid, berenklauw, kropaar, witbol, kweekgras,
twee soorten weegbree en akkerdistel. Stuk voor stuk stikstofminnende
wilde planten. Men noemt dergelijke
vegetaties ruderaal. Ze zijn ontstaan
door ernstige menselijke verstoring.
Als je in het voorjaar heel goed zoekt,
vind je nog ereprijs, vergeetmijnietje en later in het jaar rolklaver. Op
het schouwpad van het Oude Diep
ter hoogte van de Hooimaatsdijk bij
Echten vond ik twintig jaar geleden
nog de wilde uiensoort kraailook.
Toen bloeiden hier ook drie soorten
maaisel fabriceren. Heel creatief.
Voor de drie actieplannen is echter
geen geld. Geen geld bij het waterschap? Nee, de provincie moet een
startsubsidie verstrekken. Inmiddels
ligt er weer een nieuwe laag maaisel
op de schouwpaden. Paddenstoelen
profiteren. Vorige week vond ik op
het schouwpad in de Pesserma een
fraai groepje witsteelfranjehoeden en
in 2013 bij De Blinkerd zelfs honingzwammen. Het was wel de sómbere
honingzwam. Hopelijk geen voorteken van afstel van de stoutmoedige
actieplannen.
HOOGEVEEN - Een meerderheid van de kinderen in de basisschoolleeftijd vindt dat hondenbezitters hun dier buiten aan de
lijn moeten houden. Ruim de helft van de kinderen die thuis geen
hond hebben, zegt ook te schrikken van loslopende honden.
Dat blijkt uit een enquête die Natuurmonumenten deze zomer heeft
gehouden onder 2225 kinderen van 6
tot 13 jaar. De vereniging peilt sinds
vorig jaar de mening van de 730.000
leden over natuur en natuurbeheer.
Deze zomer kwamen kinderen aan
de beurt. Later deze week begint een
nieuwe ledenraadpleging onder volwassenen over natuurbeleving en recreatie.
Volgens Natuurmonumenten merken boswachters vaak dat mensen
met honden zich niet aan de regels
houden. Ze laten hun dier overal los.
56 procent van de kinderen vindt dat
dat verboden moet worden. Eén op
de vijf kinderen heeft zelf thuis een
hond.
Driekwart van de kinderen gaat het
liefst naar een bos om te spelen. De
speeltuin is bij 64 procent favoriet, 38
procent gaat graag naar het water en
varen vindt 36 procent het leukst. Bijna alle kinderen vinden dat je in een
bos hutten mag bouwen en in bomen
mag klimmen. Beestjes vangen en
vissen mag van de meesten ook wel,
maar een vuurtje stoken vindt 80 procent te ver gaan.