Transcript Presentatie Monique Krauwer OCW, Omgevingswet en Erfgoedwet

Omgevingswet en
Erfgoedwet:
een nieuw kader voor
cultureel erfgoed
2 oktober 2014
Monique Krauwer
Directie Erfgoed en Kunsten
Inhoud
• Omgevingswet en Erfgoedwet
• Cultuurhistorie in de Omgevingswet
• Wat vindt u waar?
• Wat is nieuw?
• Wat kunnen gemeenten nu al doen?
2
Omgevingswet en Erfgoedwet
Waarom Omgevingswet?
• Integratie van (ca 40) sectorale wetten
• Integrale benadering van de fysieke leefomgeving
• Eenvoudiger en Beter
Waarom een Erfgoedwet?
• door Omgevingswet verdwijnt groot deel van
monumentenwet
• Wijziging in het museale bestel
• samenvoegen van wetgeving rondom cultureel
erfgoed
3
Inhoud Erfgoedwet
1. Inleiding
2. Behoud Collecties
a. Beheer en behoud van de Rijkscollectie
b. Het museale bestel van de minister van OCW
3. Aanwijzing als beschermd erfgoed
4. Bescherming erfgoed
5. Archeologische monumentenzorg
6. Internationale teruggave van cultuurgoederen
7. Financiën
8. Toezicht en handhaving
4
Inhoud Omgevingswet
1 Algemene bepalingen
2 Taken en bevoegdheden van bestuursorganen
3 Omgevingsvisies en programma’s
4 Algemene regels over activiteiten in fysieke leefomgeving
5 Omgevingsvergunning en projectbesluit
10 Gedoogplichten
12 Grondexploitatie
13 Financiële bepalingen
16 Procedures
17 Adviesorganen en adviseurs
18 Handhaving en uitvoering
19 Bevoegdheden in bijzondere omstandigheden
20 Monitoring en informatie
22 Overgangsrecht
23 Overige en slotbepalingen
5
Winst: Cultureel erfgoed geregeld in 2 wetten
Voortaan is alles wat betreft Erfgoed geregeld in twee wetten
in plaats van in:
Monumentenwet
Wet Milieubeheer
Wro (incl. Grondexploitatiewet)
Wabo
Ontgrondingenwet
Bouwregelgeving
Wet tot behoud van cultuurbezit
Etc.
6
Veel OCW inzet in Omgevingswet
In feite zitten grondslag en basis van archeologiebeleid en
monumentenbeleid nu in de ruimtelijke wetgeving:
• Modernisering monumentenzorg: gemeenten houden rekening
met cultuurhistorie in bestemmingsplan
• zorg voor objecten/terreinen via Wabo vergunning
• streven naar behoud in situ archeologie,
• onderzoeksverplichting archeologie, de verstoorder betaalt
• stads-en dorpsgezichten
• borging nationale belangen Structuurvisie I&M
Missie OCW: wat we de laatste jaren geregeld hebben in de
ruimtelijke regelgeving ook borgen in de Omgevingswet
7
Hoe zit cultureel erfgoed in de Omgevingswet ?
Cultureel erfgoed zit goed integraal in de
conceptwetsteksten
• Definitie
• Art. Bro “gemeente moet rekening
houden met cultuurhistorie”
• Archeologie
• Wabo monumentenvergunning
• Erfgoedmonitor/balans
• Eigen stuk Monumentenwet in Memorie van Toelichting
• Europese en Unesco verdragsverplichtingen
8
Omgevingswet : definitie cultureel erfgoed
cultureel erfgoed: zich in de fysieke leefomgeving bevindend
erfgoed bestaande uit:
a. monumenten, voor zover het onroerende zaken betreft, met
inbegrip van archeologische monumenten,
b. stads- en dorpsgezichten,
c. cultuurlandschappen, voor zover van algemeen belang vanwege
hun schoonheid, vervaardigde structuren, betekenis voor de
wetenschap of cultuurhistorische waarde;
Erfgoedwet: gaat ook over roerend erfgoed en is dus breder
Omgevingswet: goede zorg voor de fysieke leefomgeving
waaronder ook cultureel erfgoed
9
De zorg voor cultureel erfgoed
• Uitgangspunten van de Verdragen van Granada en
Valletta worden benoemd in de Omgevingswet.
• Op Amvb niveau een combinatie van artikel 3.1.6 Bro en
38a Monumentenwet:
Bij het opstellen van het omgevingsplan wordt rekening
gehouden met cultureel erfgoed waaronder (te
verwachten) archeologische waarden.
10
Gebouwd erfgoed: Erfgoedwet en Omgevingswet
• Aanwijzing rijksmonumenten op grond van de Erfgoedwet
• Aanwijzing sluit aan bij UOV en als gevolg daarvan:
• Geen hoorzitting meer door gemeente, Minister doet procedure,
wel advies van B&W
• Vergunning voor wijziging monument naar Omgevingswet
• Beschermingsniveau blijft gelijk
• B&W blijven bevoegd gezag. Monumentencommissie adviseert,
evenals in bepaalde gevallen de Minister van OCW
• Monumentencommissie naar Omgevingswet, maar blijft
onveranderd
11
Stads- en dorpsgezichten: van
Monumentenwet naar Omgevingswet
- Aanwijzing via instructiebesluit van de Minister van
OCW en I&M
- Via de instructie worden de waarden aangegeven en wordt
gemeente opgedragen adequaat beschermingsregime in te
richten in het omgevingsplan
- Geen automatisch sloopvergunningplicht meer, in plaats
daarvan een opdracht tot een op waarden afgestemd
sloopvergunningregime op te nemen in het omgevingsplan
12
Archeologie: van Monumentenwet naar Omgevingswet
• Vergunningverlening rijksmonument naar gemeentelijk
niveau
• Minister OCW krijgt advies- en instemmingsrecht en
bepaalt daarmee op dit aspect de inhoud van het besluit
• Gemeenten krijgt ook de bevoegdheid tot stilleggen
werkzaamheden in geval van toevalsvondsten
• Opdracht tot het rekening houden met
(te verwachten) archeologische waarden
bij het opstellen van omgevingsplan
wordt gecontinueerd
13
Nieuw: Instrumentarium
Omgevingsvisie (structuurvisie-plus)
Programma’s (bijv. fijnstof, geluid)
Omgevingsplan (bestemmingsplan + verordening)
Omgevingsvergunning
Projectbesluit (vgl tracébesluit)
Omgevingsplan:
Combinatie van huidige bestemmingsplan
plus gemeentelijke verordeningen.
Betreft onder meer:
• toedeling van functies aan locaties;
• waaronder ‘aanwijzing’ als provinciaal of gemeentelijk
monument;
• overige bepalingen inzake archeologie c.q. cultureel erfgoed;
• kader voor welstandsregels.
Waar staan we nu met de Omgevingswet?
Schriftelijke vragen van Tweede Kamer
Behandeling in Tweede Kamer later in najaar
Daarna Eerste Kamer
Intussen werken aan Uitvoeringsregelgeving
(amvb’s)
• Intussen werken aan implementatie met IPO,
VNG en UvW
• Voorlichting & communicatie
•
•
•
•
16
Wat vindt u waar (onroerend erfgoed):
Erfgoedwet:
•
•
•
•
•
•
Aanwijzen rijksmonumenten
Subsidies (Brim etc.)
Opgravingsverbod archeologie
Certificatie archeologische
bedrijven
Archeologische vondsten
Archeologische depots
Omgevingswet:
•
•
•
•
•
•
17
Vergunning (archeologische)
rijksmonumenten
(aanwijzing) stads- en
dorpsgezichten
Monumentencommissie
Rekening houden met cultureel
erfgoed bij omgevingsplan
Provinciale en gemeentelijke
monumenten
Stilleggen werkzaamheden bij
archeologische toevalsvondsten
Nieuw op een rijtje:
Erfgoedwet:
Omgevingswet:
• Regeling Musea
• Certificatie archeologische
bedrijven ipv vergunning
• aanpassing definitie opgraven
tbv maritiem erfgoed
• UOV ook bij
aanwijzing/afvoeren
rijksmonumenten
•
•
•
•
•
•
•
18
Omgevingsvisie, omgevingsplan
Integrale plannen
Erfgoed over de volle breedte
Vergunning archeologische
rijksmonumenten
Stilleggen werkzaamheden bij
archeologische toevalsvondsten
door gemeente
Op waarden afgestemd
sloopvergunningenregime in
gezicht
Erfgoedmonitor/balans
Wat verandert er wel of niet voor gemeenten?
Wel:
Vergunning archeologische rijksmonumenten door gemeenten
Gemeentelijke monumenten gaan over naar het omgevingsplan
Geen aparte erfgoedverordening meer
Meer flexibiliteit bij bescherming (interieurs, alleen buitenkant,
groen, etc.) en stellen van regels daaraan
• Rol gemeenten bij aanwijzing rijksmonumenten
•
•
•
•
Niet:
• Vergunningverlening rijksmonumenten
• Rekening houden met cultureel erfgoed bij het opstellen van
ruimtelijke plannen
• Monumentencommissie
19
Wat moet gemeente straks doen?
- Indien gemeente een omgevingsvisie maakt: dan ook
cultureel erfgoed daarin opnemen
- Rekening houden met cultureel erfgoed bij het
opstellen van het omgevingsplan (inclusief opstellen regels
voor vergunningverlening rondom cultureel erfgoed)
- Omzetten van de huidige bestemmingsplannen naar
omgevingsplan
- Integratie van gemeentelijke erfgoed- of
monumentenverordening in het omgevingsplan
- Vergunningverlening archeologische rijksmonumenten
20
Proces
• Erfgoedwet: vanaf 1 januari 2016
• Omgevingswet: vanaf 1 januari 2018
• Tussentijd: overgangsrecht
Meer weten?
Omgevingswet:
www.omgevingswet.pleio.nl
Erfgoedwet:
www.cultureelerfgoed.nl/pub
licaties/erfgoedwet-2014
21