Transcript 02. Mei 2014 - Donatus Verzekeringen

r
13e jaargang ­ nummer 2 ­ mei 2014
D o n a t u s D i c ht e rb i j
In formatie ove r ve rz eke re n van ke rke n e n monu me nte n
o
o
n
u
w
a
d
t
v
e
u
r
z
s
e
k
e
r
d
“ Ik houd van
tradities
en zekerheid .”
Econoom van het bisdom Rotterdam John Bakker:
“ Donatus is net een familie”
De econoom
Als angry young man in het verzekeringswezen koos
hij een verrassend andere weg. John Bakker, bakkerszoon uit Voorhout, algemeen econoom van het bisdom
Rotterdam, voorzitter van het Economencollege van de
RK Nederlandse Kerkprovincie en scheidend commissaris van Donatus.
Onze gesprekspartner van deze middag leidt als algemeen eco­
noom de afdeling economaat, onder meer verantwoordelijk voor
de administratieve en financieel­economische bedrijfsvoering
van dat bisdom. Even googlen leert ons dat het economaat zich
onder meer bezig houdt met bisschoppelijke machtigingen voor
bijvoorbeeld de renovatie van kerkgebouwen, het ondersteunen
van parochies en advisering op administratief, juridisch en finan­
cieel­economisch gebied (zoals subsidies bij de aan­ en verkoop
van onroerende zaken).
We ontmoeten elkaar in Utrecht, waar Bakker regelmatig moet
zijn voor zijn werk. Het is een van de eerste zonnige dagen van
dit voorjaar. Een korte wandeling door de stad brengt ons naar
een monumentaal onderkomen. “Dit huis is gebouwd in de
negentiende eeuw door de eigenaar van een spoorbaan, die hier
woonde met z’n gezin”, vertelt de huismeester, die ons allerhar­
telijkst ontvangt en van koffie voorziet. “Nu zijn er de kantoren
van het aartsbisdom Utrecht gevestigd en woont de aartsbis­
schop hier.”
De mens
Dat is wat hij doet in het dagelijkse leven. Maar wie is de mens
achter mr. J.C.G.M. Bakker?
John Bakker werd 48 jaar geleden geboren in Voorhout als
zevende en jongste kind in een bakkersgezin. Hij studeerde
1
altijd van belang geweest in mijn leven. Ik heb als ‘Roomse jongen’
een fijne katholieke jeugd gehad. Ik geloof en ervaar dat er Iemand
is, God, die met mij meetrekt. Dat is ook mijn gebed. Van kinds af
aan heb ik liefde voor de Kerk. Toen die vraag van de bisschop op
mij afkwam, was het daarom een natuurlijke stap om ja te zeggen.
Dus nee, die keuze was niet moeilijk.”
Ik heb als
‘ Roomse
j onge n’
een fijne
katholieke
jeugd gehad.
Ik geloof en
ervaar dat
e r Ie mand i s,
God, die met
mij meetrekt.
De slachtoffers
Maar vormden de misbruikverhalen dan geen barrière?
Daarover kan Bakker kort zijn. “Dat speelt vooral de laatste
jaren, sinds 2010.Als voorzitter van het Economencollege ben
ik namens de bisschoppen al enkele jaren betrokken bij de
contacten met de commissie Deetman. Ik betreur zeer wat er
is gebeurd en zou willen dat we het konden terugdraaien. Wij
mogen onze ogen niet sluiten voor fouten uit het verleden en
doen er dan ook het maximale aan om dit zwarte dossier op een
goede manier te sluiten. Dat is de inzet en de wil van de Kerk.
Slachtoffers van seksueel misbruik moeten weten dat ze serieus
genomen worden. Maar wat we ook doen, we beseffen dat het
nooit genoeg zal zijn.”
rechten in Leiden, maar honkvast als hij was, bleef hij thuis
wonen. Hij trouwde met de dochter van een plaatselijke bloem­
bollenkweker en de keus voor Voorhout als woonplaats was snel
gemaakt. “Ik ben geen avonturier”, lacht Bakker. “Ik ga niet voor
het onbekende en wil graag grip houden op mijn eigen leven.
Daarom houd ik denk ik van tradities en zekerheid.”
Donatus
Bakker nam bijna twaalf jaar geleden zitting in de Raad van
Commissarissen van Donatus. Zijn laatste termijn zit er bijna
op. Hij neemt in juli afscheid. Vindt hij het een goede zaak
dat Donatus zich meer op de monumentenmarkt begeeft?
“Daarover zou ik willen zeggen: Donatus let op uw zaak. Zorg
dat de basis solide blijft. Het bestuur moet zich er bij het aan­
boren van nieuwe markten terdege van bewust blijven, dat de
core business van Donatus de kerkgebouwen zijn. Dat mag
nooit in het gedrang komen.”
De mensen
De studie rechtsgeleerdheid was hem op het lijf geschreven.
“Recht krijgt betekenis als het referenties heeft in de gemeen­
schap.” De mensen moeten er mee gediend zijn, wil Bakker
maar zeggen. Daarom voelde hij zich bij de start van zijn loop­
baan ook als een vis in het water in het verzekeringswezen. Bij
Zilveren Kruis Verzekeringen was hij jarenlang verantwoorde­
lijk voor bijzondere schaderegelingen bij letsel en dood. “Een
ingewikkelde materie, omdat je enerzijds te maken hebt met een
slachtoffer, een mens, en anderzijds met een financieel aspect.
Hoe breng je die goed samen? Voorop staat in ieder geval dat
de verzekeraar allereerst oog moet hebben voor de specifieke
situatie van het slachtoffer. Wat er met hem is gebeurd, is ver­
schrikkelijk. Daar kun je niet zorgvuldig genoeg mee omgaan.”
Donatusfamilie
Binnen Donatuskringen introduceerde Bakker het begrip
Donatusfamilie. Wat moeten we ons daar bij voorstellen?
“Donatus heeft een scala van verschillende partners met ver­
schillende religieuze achtergronden. Ik heb het gezamenlijk
met elkaar optrekken ervaren als een groot goed. Als onder­
linge verzekeraar ben je er voor elkaar als dat nodig is en zeg je
elkaar de dingen die gezegd moeten worden net zoals dat gaat
in een familie. Dat zou ik Donatus mee willen geven: familie en
familie­gevoel vragen om onderhoud. Familie, dat is een weerloze
waarde. Het is geen vrijblijvende verantwoordelijkheid.”
De Kerk
En toen werd het 1997 en vroeg bisschop Van Luyn hem hoogst­
persoonlijk als algemeen econoom te gaan werken voor het bis­
dom Rotterdam. Wat beweegt iemand om de overstap te maken
van het verzekeringswezen naar de RK Kerk? Bakker: “De Kerk is
Dan is het tijd voor de foto’s. Of eigenlijk is daar geen tijd
meer voor. We schieten een paar mooie platen en pakken snel
onze spullen bij elkaar. Met warme woorden neemt onze gast­
heer afscheid en via de zonovergoten Maliebaan vervolgen we
onze weg.
To e n d i e v r a a g v a n d e b i s s c h o p
op mij afkwam, was het daarom een
natuurlijke stap om ja te zeggen.
TI P
Een inbraak voor 100% voorkomen is helaas onmogelijk. Toch kunt u het een inbreker
moeilijk maken. Inbrekers hebben een hekel aan de drie L'en: Licht, Lawaai en Lang werk.
Kijk wat u kunt doen bij uw pand.
2
DI R ECTI E
Herbestemmingen en ontwikkelingen
2013 was voor Donatus een jaar met verschillende
gezichten. Voor het eerst sinds 10 jaar hadden we meerdere zeer grote schades. Maar we mochten ook vaststellen dat er nog altijd groei zit in de kerkenportefeuille.
De monumentenportefeuille blijft zich eveneens voorspoedig ontwikkelen. Ondanks het magere resultaat
zijn we toch in staat onze leden over 2013 een premierestitutie van 35% te geven.
ambassadeur geweest van Donatus, als dé onderlinge verze­
keraar van kerken in Nederland. Wij danken hem daarvoor.
Inmiddels is Donatus erin geslaagd drie nieuwe commissarissen
te werven, na een selectie uit ruim 150 kandidaten. Door de toe­
zichthouders DNB/AFM gedwongen, zullen leden van de RvC
onafhankelijk van de achterban/leden dienen te opereren en
staat betrouwbaarheid, deskundigheid en beschikbaarheid voor­
op. De Ledenraad krijgt steeds meer de functie van achterban­
vertegenwoordiging en klankbordorgaan.
In het meinummer van Donatus Dichterbij staan we traditie­
getrouw stil bij onze verkorte jaarrekening. Op onze website
treft u het gehele jaarverslag aan. Dit jaar is het thema
‘Herbestemmingen’.
Herbestemmen van religieuze gebouwen is voor Donatus een
belangrijke strategische ontwikkeling. In ons jaarverslag treft u
prachtige voorbeelden aan van geslaagde herbestemmingen.
Tot slot melden wij u dat Donatus in hoger beroep moet gaan
tegen de Belastingdienst bij het Hof in Den Bosch inzake het
jarenlange geschil over de fiscaliteit van onze dochteronderne­
ming Dona Re in Zwitserland. De Rechtbank heeft weliswaar
ons beroep gegrond verklaard, maar de effecten van de uitspraak
in combinatie met de opstelling van de Belastingdienst maken
een hoger beroep noodzakelijk. Op basis van de uitspraak van
de Rechtbank is een voorziening van € 3,5 miljoen genomen.
De hoge schadelast in combinatie met deze extra maatregel, is
de reden dat het netto resultaat van 2013 lager uitvalt dan we
gewend zijn. Deze voorziening heeft echter geen enkel gevolg
voor de premierestitutie aan onze leden. Naar de toekomst toe
zullen we verschillende scenario’s bekijken, hoe uit de problema­
tiek te komen.
Donatus heeft als beleid zoveel mogelijk religieuze gebouwen
die een passende herbestemming krijgen in haar portefeuille
te behouden. Te denken valt aan culturele, maatschappelijke,
museale en educatieve bestemmingen of zorg- en woonfuncties.
Deze gebouwen blijven, ondanks een andere functie, verwij­
zen naar het ‘Hogere Doel’ waarvoor zij ooit gebouwd zijn.
Kerkgebouwen, al dan niet in gebruik voor de eredienst, zullen
altijd de kern van onze verzekeringsportefeuille blijven vormen.
Voor 2014 verwachten we een verdere groei in de monumenten­
markt.
Ook in 2013 zijn er gelukkig maar weinig kerken aan onze por­
tefeuille onttrokken door middel van royementen en verzekeren
we nog steeds ongeveer 4600 kerkgebouwen. Het aantal berich­
ten over toekomstige sluitingen is in 2013 echter behoorlijk
toegenomen. Vanaf 2014 kan dit proces in een stroomversnel­
ling komen. Donatus komt deze ontwikkeling op twee manieren
tegemoet.
Het schadeverloop van het eerste kwartaal van 2014 is in ieder
geval veel beter dan in 2013 en stemt ons hoopvol!
d r s . A l p h o n s v a n d e r Vo o r n , d i r e c t i e v o o r z i t t e r ( r e c h t s )
Simon Kadijk , directeur
In de eerste plaats hebben wij een nieuwe functie gecreëerd,
die van Adviseur Relaties. Deze adviseurs bezoeken grote
fusieparochies/gemeenten, om de onroerend goed portefeuille
goed in beeld te brengen, de risico’s te bespreken en tot een
verzekeringsadvies te komen. Zo willen wij een betekenisvolle
rol vervullen voor kerkelijke relaties die zich in een reorganisatie
bevinden.
Daarnaast is een verzekeringsproduct in ontwikkeling voor die
kerken die aan de eredienst onttrokken zullen worden en leeg
komen te staan, in afwachting van herontwikkeling en/of sloop.
Donatus wil hiermee anticiperen op de komende leegstand van
kerken en de slechter wordende financiële positie van de
kerkgenootschappen.Voor parochies geldt, dat het bisdom
hiervoor toestemming moet geven. Voor de PKN-kerken
zal aan de RCBB advies gevraagd dienen te worden, alvorens
tot verzekering op leegstandbasis kan worden overgegaan.
De grootste doelgroep qua premie is nog altijd de RK kerk.
Een belangrijke vertegenwoordiger vanuit de RK kerk is de
heer mr. J.C.G.M. Bakker, econoom van het bisdom Rotterdam,
die na 12 jaar afscheid neemt van de Raad van Commissarissen.
Zoals u kunt lezen in het openingsinterview, is hij altijd een
3
De cijfers van 2013
Geconsolideerde balans per 31 december 2013
Activa
Immateriële vaste activa
Beleggingen
Vorderingen
Overige activa
Overlopende activa
2013
€
142.270
77.979.874
930.860
8.040.805
1.974.762
2012
€
157.543
74.918.132
698.279
5.792.389
2.036.984
Totaal
89.068.571
83.603.327
Passiva
Eigen vermogen
Technische voorzieningen
Overige voorzieningen
Schulden
Overlopende passiva
59.203.545
9.468.278
7.460.140
12.361.108
575.500
63.078.000
3.278.983
4.477.222
12.192.038
577.084
Totaal
89.068.571
83.603.327
Geconsolideerde winst­ en verliesrekening
over het boekjaar 2013
2013
2012
Geboekte bruto premies
Netto herverzekeringspremies
Netto opbrengsten beleggingen
Overige baten eigen rekening
Bruto schaden
Aandeel herverzekeraars
Wijziging netto voorziening te betalen schade
Bedrijfskosten
€
29.687.257
­5.890.474
2.701.565
25.892
­7.652.207
1.206.460
­6.213.742
­7.073.535
€
27.364.243
­5.587.643
2.402.829
19.466
­5.019.600
823.815
­855.997
­7.836.680
Resultaat technische rekening
Andere baten
Belastingen
6.791.216
857.091
­3.090.859
11.310.433
956.468
­392.664
4.557.448
11.874.237
€
9.110.753
­4.553.305
€
9.815.404
2.058.833
4.557.448
11.874.237
Resultaat na belastingen
Verdeling van het resultaat na belasting
1. Terugbetaling aan verzekerden
2. Toevoeging/onttrekking aan de algemene reserve
4
In het kort: het jaarverslag over 2013
Het 162e boekjaar van Donatus is met een batig
saldo van € 4,6 miljoen afgesloten. Dit boekjaar
kenmerkt zich door een goed operationeel
resultaat dat sterk negatief is beïnvloed door drie
grote schades van boven de € 1,5 miljoen, alsmede
de vorming van een voorziening voor de mogelijke
toekomstige financiële verplichting voortvloeiend
uit de rechtszaak ad € 3,5 miljoen.
Premierestitutie
Door de Ledenraad is op 2 april 2014 bepaald dat de
premierestitutie in de brandsector 35% bedraagt, zijnde
€ 9,1 miljoen. Hiermee wordt het volledige resultaat geres­
titueerd. Daarnaast wordt een bedrag van € 4,6 miljoen
onttrokken aan het eigen vermogen. Hiermee geeft Donatus
invulling aan haar hoedanigheid van onderlinge verzekeraar
zonder winstoogmerk, gericht op het belang van haar leden.
Ondanks deze onttrekking aan het vermogen, blijft de sol­
vabiliteitspositie van Donatus sterk. Donatus heeft zich in
het verslagjaar verder ontwikkeld tot ‘dé kerken­ en monu­
mentenverzekeraar van Nederland’: de doelstelling uit het
beleidsplan 2010­2015.
Financieel
Het batig geconsolideerde saldo bedraagt € 4,6 miljoen, hetgeen
voor Donatus een mager resultaat is.
De totale geboekte bruto premie is met 8,5% gestegen van
€ 27,4 miljoen naar € 29,7 miljoen.
Het resultaat op de beleggingen van Donatus is € 2,7 miljoen
positief (2012: € 2,4 miljoen positief ). Omdat een deel van
de stijging van de aandelenkoersen betrekking heeft op een
waarde boven de aanschafprijs, gaat deze waardestijging niet
via de winst­ en verliesrekening, maar via het eigen vermogen in
de balans. De netto herwaarderingsreserve is daarom met
€ 1,2 miljoen toegenomen. De verdiende premies eigen rekening
(bruto premies minus uitgaande herverzekeringspremies) zijn
met € 2,9 miljoen gestegen. Donatus heeft met een schade voor
eigen rekening van € 12,7 miljoen een heel ongunstig schadejaar
gehad (€ 5,1 miljoen in 2012).
De bedrijfskosten zijn met € 0,7 miljoen gedaald, van € 7,8 mil­
joen in 2012 tot € 7,1 miljoen in 2013. Van de kosten wordt
€ 0,2 miljoen veroorzaakt (net als in 2012) door de door
Donatus betaalde assurantiebelasting, die de leden eigenlijk had­
den moeten betalen (dit komt overeen met 1% premierestitutie).
De totale Algemene Reserve daalt van € 50,2 miljoen in 2012
naar € 45,9 miljoen ultimo 2013.
De kerkenportefeuille groeide met € 1,0 miljoen als gevolg van
index, hertaxaties, nieuwe kerkgebouwen, alsmede door uit­
breiding van verzekeringen van onze leden, zoals dekking tegen
uitgebreide condities inclusief diefstal, glas en vandalisme voor
kerkgebouwen. De monumentenportefeuille groeide met
€ 0,5 miljoen, hetgeen een groei van 44% betekent.
Donatus Nederland kent over 2013 een ongunstig schadever­
loop; het slechtste van de afgelopen 10 jaar. De bruto schade
(incl. wijziging voorziening) in 2013 bedroeg € 14,0 miljoen
(in 2012 € 4,6 miljoen). Dit cijfer bepaalt in hoge mate het lage
netto resultaat van Donatus. Het aantal schadegevallen boven de
€ 50.000 was met 15 veel hoger dan in afgelopen jaren (in 2012
slechts 4). De grotere schades zijn in alle doelgroepen gevallen:
RK­kerken, PKN­kerken, kloosters, zorginstellingen en een
monument. De drie grootste schadegevallen veroorzaakten een
last van circa € 8,0 miljoen. Dit waren de RK Sint Clemenskerk
te Nes op Ameland, de PKN­kerk de Ontmoeting te Rijsenhout
en een rijksmonumentale boerderij te Strijen.
Het totaal aantal schademeldingen is, op basis van actuele cij­
fers, gestegen van 2.722 in 2012 naar 3.287 in 2013 (20,8%).
Deze stijging wordt volledig veroorzaakt door de 864 stormmel­
dingen (in 2012 slechts 193). Op 28 oktober trok er een behoor­
lijke zware storm over het westen en noorden van Nederland,
met ruim 600 meldingen en een verwachte schadelast van circa
€ 1,3 miljoen. Er waren ook nog 2 kleinere stormen.
Eind 2013 waren bij Donatus in Nederland 41 (38 fte) perso­
nen in dienst evenveel als ultimo 2012.
Brandsector
De ontvangen premie van Donatus Nederland in de brand­
sector is met 7% gestegen van € 26,4 miljoen in 2012 naar
€ 28,2 miljoen in 2013. Hiervan werd € 0,7 miljoen (2,7%)
veroorzaakt door de index per 1 januari 2013 en € 1,1 miljoen
(4,2%) door netto autonome groei (saldo nieuw en royementen).
De schadelast van diefstallen/inbraken/vandalisme is met 90%
gestegen van € 1,1 miljoen (895 schadegevallen) in 2012 naar
Lees verder op pag 6
5
dering van € 1,2 miljoen getoond. Het rendement op de beleg­
gingen van Donatus in Nederland (directe beleggingsopbreng­
sten en waarde mutaties) bedroeg in 2013 3,9% (3,5% in 2012).
Het beleggingsjaar 2013 werd
gekenmerkt, ondanks de crisis, door
stijgende koersen op de wereldmarkt.
Solvabiliteit
€ 2,1 miljoen (847 schadegevallen) in 2013. Het aantal koperen looddiefstallen hierin bedroeg 280 met een schadelast van
€ 1,0 miljoen, waarvan 2 schadegevallen een reservering heb­
ben van in totaal € 0,5 miljoen. Het aantal kunstdiefstallen in
kerken was beperkt tot 14. Het aantal schadedossiers waarop
geen uitkering is verleend bedraagt 1.011 (942 in 2012). Dit
betreffen schadegevallen waarvoor geen dekking bestaat, waar
een claim wordt ingetrokken of waar het schadebedrag onder
het eigen risico blijft.
De aanwezige solvabiliteit van Donatus Nederland is in 2013
afgenomen van € 26,4 miljoen tot € 23,5 miljoen, de solvabili­
teitsratio op basis van Solvency I grondslagen bedraagt 712%
(aanwezige solvabiliteit ten opzichte van de wettelijke verplich­
te solvabiliteit). De solvabiliteit blijft ondanks de afname sterk
en overtreft in ruime mate het door de toezichthouder geëiste
minimum zowel op basis van Solvency I als op (toekomstig)
Solvency II.
Overige sectoren
Ter bescherming van het vermogen en daarmede de solva­
biliteit van de Maatschappij heeft Donatus, zoals te doen
gebruikelijk, herverzekeringscontracten afgesloten bij Dona Re.
Dochtermaatschappij Dona Re is een in Zwitserland gevestigde
herverzekeraar, die tevens risico’s accepteert van andere verzeke­
ringsmaatschappijen dan Donatus. De governance is ingeregeld
conform de Zwitserse wet- en regelgeving. Dona Re retrocedeert
een gedeelte van de risico’s aan herverzekeringsmaatschappijen
met minimaal een A-rating van Standard & Poor’s. Dona Re
werkt met circa 15 herverzekeraars om de risico’s zo goed moge­
lijk te spreiden
Herverzekeringen
Andere schadeverzekeringen (waaronder auto-, ziektekosten-,
ziekengeld-, rechtsbijstand, aansprakelijkheid- en milieuscha­
deverzekeringen) biedt Donatus aan in haar hoedanigheid van
intermediair. Donatus adviseert deze verzekeringen teneinde
haar leden een totaalpakket aan te kunnen bieden. Hieruit vloeit
een resultaat voort van € 0,9 miljoen (€ 1,0 miljoen in 2012).
Beleggingen
Donatus voert een gematigd defensief beleggingsbeleid. In 2013
is het beleid om individuele aandelen te verkopen en om te rui­
len voor indextrackers gerealiseerd. Inmiddels bestaat de gehele
aandelenportefeuille uit indextrackers. Deze trackers zijn goed
te verhandelen op de beurs en maken het mogelijk snel de stra­
tegische mix aan te passen. Op obligatiegebied is het beleid om
te beleggen in eenvoudige, individuele obligaties met een vaste
looptijd, vaste couponrente en goede kwaliteit.
De geconsolideerde netto herverzekeringspremies zijn ten
opzichte van de geboekte premies in 2013 procentueel nagenoeg
gelijk gebleven aan 2012. De netto herverzekeringspremies
bedroegen in totaal € 5,9 miljoen, hetgeen 19,8% is van de
geboekte premie (in 2012 20,4%).
Het beleggingsjaar 2013 werd gekenmerkt, ondanks de crisis,
door stijgende koersen op de wereldmarkt. Het geconsolideerde
netto beleggingsresultaat van Donatus bedraagt € 2,7 miljoen
(in 2012 € 2,4 miljoen). Dit is het resultaat dat via winst- en
verliesrekening loopt. Via de balans wordt een waardevermeer­
De beleggingen van Dona Re vinden uitsluitend plaats in staatsof bedrijfsobligaties met minimaal een A-rating. Het netto
geconsolideerde resultaat in 2013 bedroeg een verlies van € 0,1
miljoen (in 2012 € 1,4 miljoen winst), het eerste verlies sinds
het ontstaan van Dona Re in 2002.
Fo t o : J o o p K o o p m a n s c h a p
H. Hartkerk Breda . Momenteel in restauratie.
6
Fo t o ' s : J o o p K o o p m a n s c h a p
Ontbijtzaal op de etage in het Kruisherenhotel, Maastricht.
At e l i e r go u d s m i d i n R ol du c , Ke rk ra d e .
De discussie met de Belastingdienst inzake de fiscale pro­
blematiek met betrekking tot Dona Re is in 2013 voortge­
zet. Donatus heeft sinds 2006 in verschillende notities de
Belastingdienst uitleg gegeven over de reden van oprichting,
de zakelijkheid van de relatie, de strekking van de herverzeke­
ringscontracten en de feitelijke situatie. Donatus heeft in 2011
de beslissing genomen de kwestie aan de rechter voor te leg­
gen. In oktober 2012 is deze zaak bij de Rechtbank van Breda
door een meervoudige kamer behandeld. Deze rechtszitting
werd geschorst voor de beantwoording van vragen, te verstrek­
ken door een ter zake deskundige. In het voorjaar van 2013 is
het deskundigenrapport opgeleverd. In november 2013 is de
rechtszitting hervat, de uitspraak is ultimo januari 2014 gecom­
municeerd. De rechtbank volgt in haar uitspraak het deskun­
digenrapport. In de uitspraak vindt Donatus voldoende grond,
ondanks het feit dat het beroep van Donatus door de rechtbank
gegrond is verklaard en de Belastingdienst in de proceskosten
is veroordeeld, om in hoger beroep te gaan. De Directie heeft
er echter in eerste instantie voor gekozen om in gesprek te gaan
met de Belastingdienst om samen tot een compromis te komen
over de positie van Dona Re in het verleden en in de toekomst.
Donatus gaf de voorkeur aan een compromis boven een hoger
beroep omdat hierdoor op korte termijn helderheid voor de
toekomst gecreëerd wordt, ondanks het feit dat Donatus in
dat geval over het verleden belasting zou moeten betalen die in
haar ogen niet terecht is. De Belastingdienst heeft echter in dit
gesprek aangegeven niet open te staan voor een dergelijk com­
promis en dat zij zelf in hoger beroep gaat onder andere omdat
zij het bestaansrecht van Dona Re ter discussie blijft stellen.
Donatus heeft naar aanleiding van dit gesprek besloten ook in
hoger beroep te gaan. Donatus laat zich in deze problematiek
bijstaan door externe belastingadviseurs. Op basis van de uit­
spraak ultimo januari 2014 is besloten, in afwachting van het
verdere verloop, om voor de mogelijke verplichtingen (belas­
tingclaims, fiscale boetes en heffingsrente) voor de jaren 2005
tot en met 2013 een voorziening op te nemen in de balans per
31 december 2013 ad € 3,5 miljoen.
Toezicht
Als weliswaar kleine speler op de markt, maar met een grote
maatschappelijke verantwoordelijkheid en betekenis (verzekerde
waarde bedraagt meer dan € 36,0 miljard, veelal monumen­
taal erfgoed), neemt Donatus de toenemende eisen van De
Nederlandsche Bank uiterst serieus. Op een aantal fronten zijn
ook weer in 2013 adequate maatregelen getroffen om aan deze
toenemende eisen te voldoen. Veelal betreft dit het vastleggen
van procedures die in de praktijk reeds werden nageleefd. Het
is prettig voor onze polishouders om te mogen constateren, dat
Donatus door de decennialange prudente bedrijfsvoering aan
alle huidige eisen voldoet. Donatus is en blijft een respectabele
en solvabele kwaliteitsverzekeraar. Onder andere bij de grote
schadegevallen in 2013 heeft Donatus haar rol als betrouwbare
partner voor haar leden bij tegenspoed kunnen bewijzen.
Gedragscode
Sinds 2011 is de Code Governance Principes Verzekeraars
van kracht. Dit is een vorm van zelfregulering, verplicht opge­
legd door de Minister van Financiën. Doel van de Code is een
gedragsverandering in de verzekeringswereld tot stand te bren­
gen. De verantwoording moet via het jaarverslag en de website
plaatsvinden. De Code bevat aanwijzingen op het terrein van de
Raad van Commissarissen, de Raad van Bestuur (Directie), het
Risicomanagement en het Audit- en Beloningsbeleid. Donatus
onderschrijft de principes van de Code van harte. Als onderlinge
verzekeraar die geen winstoogmerk kent en bestaat voor en
door de Leden waarbij de kernwaarden kwaliteit, vertrouwen,
betrouwbaarheid, degelijkheid en eerlijkheid hoog in het vaandel
worden gevoerd, is de geest van de Code al sinds 1852 in onze
bedrijfsvoering verankerd. Op de website www.donatus.nl treft
u onder het tabblad “Donatus Verzekeringen”, “Nieuwsbrieven”,
het document “Governance Principes Donatus” aan, waar de
Code per onderdeel is uitgewerkt per ultimo 2013.
Lees verder op pagina 8
7
Realisatie 2013
De solvabiliteit blijft ondanks de afname
sterk en overtreft in ruime mate het door
de toezichthouder geëiste minimum.
De strategische beslissing in 2009 om zich naast kerken toe te
leggen op monumenten, blijkt succesvol. Inmiddels komt bijna
7% van de totale premie uit het niet­religieus monumentaal
erfgoed. Na een inspectie­ en taxatiebezoek door onze bui­
tendienst wordt de monumentenverzekering nagenoeg altijd
geaccepteerd.
in de 15 jaar. Zo worden de belangen van de leden en Donatus
gediend in het kader van haar zorgplicht en risicobeheer. Het
hertaxatiebeleid vergt een nauwe samenwerking tussen de
binnen­ en buitendienst. De binnendienst verricht voorwerk,
waardoor het maken van afspraken door de buitendienst met
kerkbesturen gemakkelijker wordt. Tevens wordt er vooraf aan
de kerkbesturen een heldere toelichting gestuurd over het hoe
en waarom van hertaxaties. Vervolgens krijgt elk kerkbestuur na
een hertaxatie een passend advies over preventie alsmede andere
verzekeringsmogelijkheden. In 2013 zijn meer dan 360 polissen
met één of meer kerkgebouwen (in z’n totaliteit meer dan
400 kerkgebouwen) geïnspecteerd en getaxeerd. De achterstan­
den in hertaxaties zijn sinds begin 2010 met twee derde afgeno­
men. Tevens is de ouderdom van de achterstanden flink beperkt.
Daarom constateren we inmiddels dat de verhogingen na her­
taxatie kleiner worden. Daar waar dit beleid tot vragen leidt, is
Donatus altijd bereid uitleg te geven
De corebusiness van Donatus is nog altijd het verzekeren van
kerkgebouwen. Tegen de verwachting in is het aantal kerkge­
bouwen in ons verzekeringsbestand niet afgenomen. Met name
de Stichtingen Oude Kerken, die kerken overnemen die door de
kerkgenootschappen afgestoten worden, zorgen voor behoud.
Maar er komen ook regelmatig verzoeken om kerkgebouwen
over te nemen, die bij andere maatschappijen verzekerd zijn.
Er zijn in 2013 maar liefst 40 nieuwe kerkgebouwen aan onze
portefeuille toegevoegd. Inmiddels heeft Donatus 4600 kerkge­
bouwen verzekerd.
Het behoudbeleid van kerkgebouwen verloopt gunstig. Donatus
heeft 68 kerkpolissen geroyeerd, waarvan 1 klant met 26
kerkgebouwen op initiatief van Donatus. Van de 42 overige
kerkgebouwen heeft Donatus in 15 gevallen (35,7%) de nieuwe
eigenaar weer verzekerd. Het aantal van twee kerksluitingen
per week, zoals in 2008 voorspeld in het kader van het Jaar van
het Religieus Erfgoed, is gelukkig tot op heden niet gehaald. De
aanhoudende crisis in de markt van het onroerend goed (weinig
kopers) is debet is aan het feit dat er relatief weinig kerken aan
de eredienst zijn onttrokken.
Tot slot
De implementatie van het beleidsplan en alle wet­ en regelgeving
leggen blijvend een grote druk op de organisatie. Donatus is
positief over de ontwikkeling die de organisatie op verschillende
fronten doormaakt. Vol vertrouwen zijn we bezig Donatus te
transformeren tot een moderne organisatie die bestand is tegen
de toekomstige uitdagingen met behoud van onze 162­jarige
missie. Wij danken onze medewerkers voor hun betrokken inzet
en onze leden voor het vertrouwen in onze Maatschappij.
Donatus presenteert zich als gespecialiseerde verzekeraar voor
herbestemde kerkelijke gebouwen, een doelgroep waarvan het
belang toeneemt. Tevens keren een aantal kerken en/of kloosters
die al jaren niet meer in de verzekering waren bij Donatus in de
portefeuille terug.
Een belangrijk prioriteit betreft het actief hertaxeren van kerk­
gebouwen, waar al lange tijd geen inspecteurs van Donatus
zijn geweest. Doelstelling is te komen tot hertaxatie eenmaal
Rosmalen, 2 april 2014
Directie
d r s . A l p h o n s v a n d e r Vo o r n , d i r e c t i e v o o r z i t t e r
Simon Kadijk , directeur
Fo t o : J o o p K o o p m a n s c h a p
B o e k h a n d e l Wa a n d e r s , v o o r h e e n B r o e r e n k e r k t e Zw o l l e .
8
“ We z i j n b e t r o k k e n b i j
onze leden. Donatus
denkt met hen mee en
probeert met nieuwe
producten bij hun
w e n s e n a a n t e s l u i t e n .”
Lydia Verheijen:
“Bij een schadeafwikkeling
komen wij het beste tot ons recht”
‘t Klinkt als een droom. Lydia Verheijen, hoofd
Financiën en Staf, vond een droombaan bij Donatus,
woont in een droomhuis in Rijkevoort en heeft een
droomechtgenoot: want waar vind je tegenwoordig nog
vrouwen die met een molenaar getrouwd zijn?
alleen op winstbejag uit zijn, heb ik weinig. Ik merkte dat ik me
meer thuis voelde bij de cultuur binnen non­profit organisaties.
Toen ik een vacature bij Donatus zag, wist ik meteen dat deze
onderlinge verzekeraar in alle opzichten bij mij zou passen. En
dat is dus ook zo!”
Diversiteit van werkzaamheden
“Mijn man is vrijwillig molenaar”, vertelt Verheijen. “Wij wonen
nu zo’n zeven jaar in een oude kloostertuin met zicht op de kerk.
De kerkklok is onze klok en zondags worden we gewekt door
het gebeier. Uitslapen is er niet bij”, lacht ze. “In ons leven neemt
de kerk dus een prominente plaats in. Ook kijken we vanuit ons
huis op de oude molen.” Leven tussen kerk en molen. En dat
voor iemand die met overtuiging werkt bij Donatus. Dat verzin
je toch niet?
Als financieel controller en lid van het managementteam begon
Verheijen twee jaar geleden haar loopbaan bij Donatus. Sinds
1 januari van dit jaar is ze hoofd Financiën en Staf. “Ik geef naast
de afdeling financiën en control leiding aan de afdelingen bedrijfs­
technologie en administratieve ondersteuning. Verheijen somt
op: “Ik ben verantwoordelijk voor de planning en control­cyclus,
voorzie het management van informatie, verzorg de kwartaalrap­
portages en de jaarrekening, beide enkelvoudig en geconsolideerd.
Daarnaast ben ik betrokken bij Dona Re, onze dochterorganisatie
in Zwitserland.” Ook triviale zaken zijn Verheijen niet vreemd.
Vrolijk: “De ene keer ben ik bezig met heel basale dingen, een
andere keer denk ik mee over strategiebepaling. Ik zie het totale
spectrum van het bedrijf. En juist dát spreekt me bijzonder aan.”
Aan de andere kant van de tafel
Verheijen studeerde in 2002 af aan de HEAO en ging in de
openbare accountancy aan de slag als assistent accountant en na
het behalen van haar diploma aan de universiteit Nyenrode in
2007 als registeraccountant. Na tien jaar in de openbare accoun­
tancy begon het te kriebelen. “Als accountant ga je op bezoek
bij bedrijven, je neemt de cijfers door, geeft advies en gaat weer
weg”, legt Verheijen uit. “Je zit altijd aan die ene kant van de tafel,
terwijl ik ook wel eens aan de andere kant zou willen plaats­
nemen. Tijdens de kerstdagen twee jaar geleden heb ik erover
nagedacht waar mijn toekomst zou liggen. Met bedrijven die
Doordacht bedrijfsmodel
Per 1 januari 2016 wordt Solvency II, het nieuwe toezichtregime
voor verzekeraars in Europa, van kracht. Daar heeft Verheijen het
Lees verder op pagina 10
9
“Met bedrijven die altijd opwinstbejag
uit zijn, heb ik weinig. Ik merkte dat
ik me meer thuis voelde bij de cultuur
b i n n e n n o n - p r o f i t o r g a n i s a t i e s .”
nu al druk mee. “Vanuit De Nederlandsche Bank worden nieuwe
regels uitgevaardigd, waar wij aan moeten voldoen. De ORSA
(Own Risk and Solvency Assessment) is zo’n verplichting onder
de Solvency II regelgeving. Het noopt ons tot nadenken over aller­
lei scenario’s: als er dit gebeurt, welke effecten heeft dat dan op
onze organisatie. Daar komen complexe berekeningen aan te pas.
Ik vind het heel leuk om hiermee bezig te zijn. Inmiddels hebben
we zeven van zulke scenario’s doorgerekend. En wat blijkt? Onze
voorgangers bij Donatus hebben vroeger goed over het model van
de premierestitutie nagedacht. Via onze berekeningen werd dit
bevestigd, dus de uitkomsten vielen niet tegen.”
We zijn partners
Ondanks het krimpende aantal kerkgebouwen en kloosters is
er voldoende perspectief voor Donatus in deze markt, meent
Verheijen. “Er komen telkens toch nog nieuw gebouwde kerken
en nieuwe kerkgenootschappen bij, maar er sluiten natuurlijk
ook kerken. Het risico van krimp onderkennen we, daarom is
het ook zo goed dat we de stap richting de monumentenmarkt
gezet hebben.” Met gepaste trots: “Wij bieden een uniek product
en onze kennis is eveneens uniek. We zijn betrokken bij onze
leden. Donatus denkt met hen mee en probeert met nieuwe pro­
ducten bij hun wensen aan te sluiten. Bij een schadeafwikkeling
komen wij als organisatie het beste tot ons recht. We geven dan
- bij wijze van spreken - niet alleen een zak geld, maar stellen ons
op als partner.” En ze besluit: “Samen proberen we de problemen
op te lossen.”
Ag e n da
Dag van het Kasteel
gen georganiseerd. Overal zijn deskundige gidsen aan­
wezig om de bezoekers rond te leiden. De Dag van het
Kasteel biedt een uitgebreid en breed programma voor
jong en oud. Donatus helpt deze dag financieel mogelijk
te maken.
Op de Dag van het Kasteel op 9 juni (ieder jaar
op Tweede Pinksterdag) opent de Nederlandse
Kastelenstichting samen met eigenaren en beheerders
van kastelen de poorten van meer dan 80 buitenplaatsen
en ruïnes voor het grote publiek.
Erfgoed fair
Op 21 juni bij de Erfgoed Fair te Hoevelaken, op het
terrein van het Nationaal Restauratiefonds, kunt u
Donatus aantreffen in onze fraaie hospitality tent. Alle
eigenaren van Historische Buitenplaatsen en andere
monumenten zijn van harte welkom.
Op veel locaties zullen ‘ter leeringhe ende vermaeck’ uit­
voeringen van ‘living history’ te zien zijn. Ook geven her
en der valkeniers, troubadours en ridders demonstraties
van hun kunnen. Bovendien worden er op verschillende
locaties speciale exposities, muziek- of theateruitvoerin­
TI P
TI P
Zet elk jaar het
preventieplan
op de agenda van uw
kerkbestuur en zet uw
plannen om in acties.
Organiseer goede kascontroles.
Te vaak horen we van fraude.
Het begint bij lenen en
het eindigt bij grootschalige
verduistering.
10
Nie uwe g ezichte n
Nieuwe leden R aad van Commi ssari ssen
Per 21 maart 2014 zijn, na positieve toetsing door De Neder­
landsche Bank, de heren M. Boeser RA RV, mr. C.J. Ensing en
drs. J. Hol toegetreden tot de Raad van Commissarissen. Deze
drie nieuwe leden zullen de heren W.J.J. Boot (afscheid per
ultimo 2013), de heer mr. J.C.G.M. Bakker (afscheid juli 2014)
en prof. dr. M.P. van Overbeeke RA, de huidige voorzitter van
de RvC (afscheid april 2015) vervangen.
De heer Ensing is vele jaren voorzitter geweest van de Raad van
Bestuur van een regionale onderlinge verzekeraar. Hij is zeer
deskundig op het gebied van besturen en verzekeren op coöpera­
tieve basis. De heer Ensing wordt algemeen lid van de RvC.
De heer Hol is thans werkzaam als directeur communicatie van
het VU Medisch Centrum en beschikt over veel kennis op het
gebied van Communicatie & PR, HRM en ICT. Evenals de heer
Ensing wordt hij algemeen lid van de RvC.
De heer Boeser is zelfstandig ondernemer op het gebied van
financiële (waarderings)vraagstukken met veel ervaring in de
financieel kerkelijke sector. Hij zal binnen de RvC verantwoor­
delijk worden voor het aandachtsgebied Financiën.
De heer Boeser
In de loop van 2014 zal de verdere portefeuilleverdeling en het
voorzitterschap per april 2015 besproken worden.
De heer Ensing
De heer Hol
To e n a m e s c h o o r s t e e n b r a n d e n d o o r o n k u n d i g s t o k e n
Vonkenvanger
Het aantal schoorsteenbranden neemt zorgwekkend
toe. Vroeger was men bedreven in de stookkunst; het
was dagelijks werk in de winter. Dat is nu anders. Vaak
ontstaat een schoorsteenbrand door ondeskundigheid.
In het ergste geval kan zelfs een compleet pand verwoest worden door schoorsteenbrand.
Rietgedekte panden moeten voorzien zijn van een vonkenvanger.
Let op: een vonkenvanger beïnvloedt de trek. Daarom moet de
doorlaat veel groter zijn dan de monding van het rookkanaal.
Bovendien moeten de vanger, maar ook de bevestigingsmateri­
alen roestbestendig zijn! Vergeet niet dat ook de schroeven en
bouten roestbestendig moeten zijn.
Allesbranders bestaan niet. Het is dan ook onverstandig kran­
ten, nat hout, spaanplaat, geverfd hout en geïmpregneerd hout te
stoken in uw houtkachel. Vloerbedekking, kunststof en rubber
zijn helemaal uit den boze. Deze stoffen zorgen voor luchtver­
vuiling (ook in het stookvertrek!) en leiden tot een verhoogde
kans op schoorsteenbrand en op een versnelde slijtage van rook­
kanalen. Dit wordt onder andere veroorzaakt door het vrijko­
men van creosoot en onvolledig verbrande stoffen die worden
meegevoerd in het rookkanaal. Droog hout stoken geeft meer
warmte en is beter voor uw kachel, uw rookkanaal, uw gezond­
heid en het milieu.
Preventie voor molens
Donatus verzekert alweer enkele jaren (veelal rijks-monumentale)
wind- en watermolens. Deze oer-Hollandse iconen zijn in diverse
soorten en maten te vinden in alle windstreken van Nederland. Elk
type heeft zo zijn eigen kenmerken en historische achtergrond.
Binnen de buitendienst van Donatus hebben drie mensen zich
gespecialiseerd in het taxeren en inspecteren van deze bouwwerken.
Elke molen blijkt van binnen uniek te zijn. Een molen die Donatus
ter verzekering wordt aangeboden, wordt dan ook altijd bezocht
door een van onze inspecteurs. Bij inspectie komen er vaak bijzon­
dere bouwkundige eigenschappen naar boven, bijvoorbeeld diverse
koppels maalstenen, silo’s, elevators, kruiwerken en wieksystemen.
Schoorsteenvegen
Elk rookkanaal moet minstens eenmaal per jaar geveegd wor­
den. Indien u regelmatig stookt moet u vaker laten vegen. Wij
bevelen aan om dat te laten doen door een schoorsteenveger die
is aangesloten bij de ASPB. U kunt daar een abonnement slui­
ten; zie www.aspb.nl.
Steeds vaker stuit men bij moleninspecties op hout gestookte
kachels en/of open haarden. De bijbehorende rookkanalen zijn
Lees verder op pagina 12
11
veelal van metselwerk, waarbij de bin­
nenzijde van het kanaal ‘vuil is afgewerkt’.
Deze rookkanalen staan in open ver­
binding met de kapzolder van de molen
(er is geen doorvoer door de kap, in
verband met het kruien van de molen).
De rookgassen komen hierbij dus vrij
in de kapzolder. Deze situatie wordt
door Donatus als bijzonder risicovol
gezien, niet alleen vanuit ons oogpunt als
brandverzekeraar, maar ook vanuit onze
verantwoordelijkheid om onze klanten
te wijzen op mogelijk onveilige situa­
ties voor de bewoners zelf. Er schuilt
namelijk extra brandgevaar in deze
situaties door opeenhoping van creosoot
(zwarte plakkerige aanslag) in het rook­
kanaal. Dit kan bijvoorbeeld ontstaan
door onvolledige verbranding, door het
gebruik van ‘nat’ hout en door het stoken
van materialen die niet in een haard of
kachel thuishoren. Al deze zaken kun­
nen leiden tot schoorsteenbrand.
Daarnaast is de omschreven situatie een
verhoogde kans op vergiftiging door koolmonoxide. Deze kans
is weliswaar groter bij gasgestookte haarden of kachels, maar is
ook aanwezig bij houtstook. Bij een ‘lekkend’ rookkanaal kunnen
deze giftige gassen in de molen vrijkomen, wat dodelijk kan zijn.
Om al deze risico’s te beperken zijn er door Donatus (in overleg
met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed) preventiemaat­
regelen opgesteld. Uiteraard zal elke molen (na inspectie) afzon­
derlijk worden voorzien van eisen en adviezen om het beoogde
maatwerk te kunnen leveren. Voorbeelden van die preventie­
maatregelen kunnen zijn:
• Breng het rookkanaal door de molenromp naar buiten (bij
voorkeur door een bestaande opening, i.v.m. de monumentale
waarde van de molen).
• Zorg dat de afvoer voldoende ver van de draaiende delen en
de eventuele rietdekking verwijderd is.
• Breng het rookkanaal onder een hoek van minimaal 45 graden
door de molenromp.
• Zorg voor een vonkenvanger aan het uiteinde van het
rookkanaal.
• Zorg dat het rookkanaal voorzien wordt van een mantelbuis
(om creosoothechting zo veel mogelijk tegen te gaan, en de
effectiviteit van het vegen te bevorderen).
• Laat de rookkanalen jaarlijks vegen en inspecteren door een
schoorsteenveger die is aangesloten bij de ASPB.
• Voorzie open haarden van een vonkenscherm.
• Gebruik geen brandbare vloeistoffen om de haard of kachel
aan te maken.
• Zorg voor een goede trek van de haard of kachel.
• Bewaar het gekloofde stookhout buiten onder een afdak,
waar de wind er goed bij kan en het beschut is tegen de regen.
Iets verhoogd van de grond, in verband met optrekkend vocht.
Hiermee hopen we te voorkomen wat er op de foto is gebeurd!
R AYOnS
Haruo Takahashi
Chris van Eldik
Pieter Dijksterhuis
Derk­Jan Baarda
Nick Fortezza
Guido Terpelle
Donatus Dichterbij verschijnt enkele keren
per jaar en wordt gratis toegezonden aan
geïnteresseerden.
Donatus Verzekeringen
Hoff van Hollantlaan 8
Postbus 500 5240 AM Rosmalen
tel. 073 ­ 522 17 00
[email protected] www.donatus.nl
Patrick Schalken
De Donatus buitendienstmedewerkers en de rayons waarin
zij werkzaam zijn. Voor telefoonnummers: zie de website.
realisatie: Topic Creatieve Communicatie, Wierden