Transcript leest u hier als pdf - Nederlandse Orde van Advocaten bij de Balie te

Verslag van Mr. Kris Wagner, Secretaris van de Raad van de
Nederlandse Orde van Advocaten bij de Balie te Brussel, over de
werkzaamheden van de Raad van de Orde gedurende het werkingsjaar
2013-2014
Salduz
Het uitgangspunt blijft dat het waarborgen van het recht op rechtsbijstand één
van de kerntaken van de balie is.
Indien wij dit als balie niet naar behoren organiseren, is het gevaar
levensgroot dat de overheid die taak naar zich zal trekken – met als mogelijk
gevolg de aanstelling van zogenaamde staatsadvocaten van wie de
onafhankelijkheid wellicht niet kan worden gewaarborgd.
We zijn twee jaar geleden vertrokken vanuit de vaststelling dat 10 à 20
procent van de oproepingen niet gehonoreerd wordt, m.a.w. dat men geen
advocaat vindt die een aangehouden rechtszoekende kan bijstaan in het kader
van een verhoor door de politie of de onderzoeksrechter.
Om deze problematiek beheersbaar te maken en ook om een betere controle
mogelijk te maken, werd geopteerd voor een organisatie per regio.
Verder is het van belang voor ogen te houden dat er twee soorten Salduzbijstand bestaan, nl. bijstand op het niveau van de politie, , naast bijstand
voor de onderzoeksrechter.
Voor wat betreft Salduz bijstand op het niveau van de onderzoeksrechters,
gebeurt dit meestal door tableau-advocaten. Op dat niveau zijn er nauwelijks
problemen, ook al omdat verhoren voor de onderzoeksrechter slechts zelden ’s
nachts of tijdens het week-end plaatsvinden, zoals wel voor de politie.
De Raad heeft twee jaar geleden beslist dat Salduz-verplichtingen wegvallen als
stageverplichting.
Wel is het zo dat Salduz prestaties mee in rekening worden gebracht voor wat
betreft het verplichte aantal pro deo dossiers volgens bepaalde modaliteiten
–1–
waarover de Raad heeft beslist. In essentie komt het erop neer dat Salduz
prestaties van stagiairs kunnen meetellen voor een maximum van 1/3 van het
verplichte aantal pro deo dossiers.
Prestaties tijdens de nacht of tijdens het week-end wegen ook zwaarder door
bij de berekening.
In het kader van de organisatie van de Salduz-bijstand, is de Raad uitgegaan
van de volgende territoriale verdeling:
er zijn vier zones in Halle-Vilvoorde (Asse, Halle, Vilvoorde, en Zaventem).
De vier zones gelegen in het arrondissement Brussel extra muros werden
aangeduid als “Vlaamse Rand Noord bij Brussel”, “Vlaamse Rand Oost bij
Brussel”, “Vlaamse Rand Zuid bij Brussel”, “Vlaamse Rand West bij Brussel” –
de zone Brussel 19 werd aangeduid als “Brussel-Stad”.
Voor elk van die zones werd een regio-verantwoordelijke aangeduid in het
kader van de Salduz permanentie.
Ook de nieuwe procureur des Konings is voorstander van centrale
ondervragingspunten.
Het immers organisatorisch niet haalbaar om
ondervragingen te organiseren in ieder dorp van Vlaams-Brabant.
De Raad heeft geoordeeld dat het niet consequent is zich kandidaat te stellen
voor de lijst tweedelijns rechtsbijstand, maar geen kandidaat te zijn voor de lijst
Salduz bijstand. Wie zich opgeeft voor de lijst tweedelijnsbijstand, schrijft zich
zodoende tevens in op de lijst Salduz bijstand, zo heeft de Raad beslist. Bij
vrijheidsberoving is immers a fortiori bijstand van een advocaat nodig.
Het reglement naamlening is bedoeld om te vermijden dat men zich in geheel
Vlaanderen zou inschrijven, zonder dat daartegenover een daadwerkelijke
persoonlijke activiteit zou staan.
De statistieken duiden aan dat er voor de Rand een behoorlijke dekking is,
boven de 70%. Binnen Brussel 19 evolueert het percentage eerder naar 20 %.
Week-ends en nachten blijven problematisch. In nogal wat gevallen werd dus
geen positief gevolg verleend aan oproepen Salduz. Vaak wordt de opdracht
niet aanvaard, of soms is eenvoudigweg geen advocaat bereikbaar.
–2–
De Raad heeft gemeend dat repressief optreden in de mate van het mogelijke
moet worden vermeden, teneinde deze cijfers te verbeteren. Beter lijkt om
met een gerichte training de drempelvrees te vermijden.
Aangezien alle stagiairs de training dienen te volgen, zijn de stagiairs in
principe voorbereid op de verschillende Salduz-situaties.
Indien een advocaat overeenkomstig het Brusselse systeem wordt aangeduid
(overeenkomstig de Straatburgse rechtspraak), is het niet aanvaardbaar dat
om het even welke derde de aangeduide advocaat mag “afzetten”, m.a.w. de
problematiek van opvolgingen blijft actueel. Er is inderdaad recht op vrije
keuze van een advocaat, maar indien sprake is van rechtsbijstand, is dit aan
voorwaarden gekoppeld. Het loutere feit dat een asielzoeker meldt dat hij een
andere advocaat wil, volstaat nog niet om te aanvaarden dat er inderdaad
sprake is van een vertrouwensbreuk. Het is niet aanvaardbaar dat bepaalde
lobby- of belangengroepen trachten een zo groot mogelijk deel van het
vreemdelingencontentieux naar zich trachten te trekken.
De Salduz-studiedag was een groot succes.
aanwezigen.
Er waren ongeveer 380
Er zullen bijkomende trainingen worden georganiseerd.
De opleidingsmomenten en begeleiding door de Orde illustreren dat er wel belangstelling
bestaat bij een aanzienlijk aantal confraters om hun medewerking te verlenen
in het kader van de Salduz-werking.
Er zijn soms echo’s dat stagiairs vanwege hun stagemeester verhinderd
worden om hun medewerking te verlenen aan Salduz-prestaties. Dit is niet
aanvaardbaar. Het is voor stagemeesters niet toegelaten om hun stagiair te
verhinderen zijn of haar medewerking te verlenen aan de Salduz-werking.
Het reglement naamlening werd verder uitgewerkt.
Dit reglement beoogt in essentie drie punten: (1) geen misbruik van
naamleningen meer; (2) stagemeesters moeten toelaten dat stagiairs Salduzzaken behandelen; (3) training wordt voorzien.
Het gewijzigde reglement treedt in werking ten laatste op 1 oktober 2014.
–3–
Er zullen trainers op het vlak van Salduz-bijstand worden opgeleid. Het gaat
om een opleiding van vijf dagen, met de bedoeling in de maand augustus
daarvoor acht mensen op te leiden. Vervolgens zullen er 200, en op termijn
600 stagiairs worden opgeleid.
Per 1 september zullen dan per sectie trainingen worden georganiseerd ten
behoeve van de stagiairs. De opleidingssessie voor de stagiairs zal, naar
verwachting, plaatsvinden binnen het bestek van één middag.
Voor wat betreft een eerste verhoor waarbij de cliënt niet-onvermogend is
maar vervolgens niet betaalt, heeft de Raad van de Orde beslist dat de Orde
instaat voor de inning van de erelonen indien de begunstigde niet onder de
tweedelijnsbijstand valt.
De financiering is rondgeraakt, er is een bijkomende betaling van 947.000 euro
geweest.
Wat telefonische Salduz-prestaties betreft, meent de Raad dat telefonisch
advies niet mag worden aangemoedigd. Het is niet correct dat iemand vergoed
wordt om enkel aan de telefoon te zeggen dat de betrokkene geen advocaat
nodig heeft. Zoiets moet als een misbruik worden beschouwd.
Het aantal Salduz-prestaties zal in de toekomst naar verwachting nog gevoelig
uitbreiden, zodat de Raad hieraan tijdens het volgende gerechtelijk jaar
ongetwijfeld ook de nodige aandacht zal blijven besteden.
Rechtsbijstand
De rechtsbijstand is ook
aandachtspunt geweest.
tijdens
het
afgelopen
jaar
een
permanent
Indien wij dit als balie niet in goede banen leiden, ligt het voor de hand dat de
politiek in onze plaats zal beslissen, waarbij het gevaar dat onze
onafhankelijkheid in het gedrang komt niet denkbeeldig is.
De Raad is in dat verband geen enkel probleempunt uit de weg gegaan. Er
was geen enkel taboe.
Als er bijvoorbeeld een oververgoeding is voor
vreemdelingenzaken en een ondervergoeding voor andere zaken, dan moet dat
–4–
worden herbekeken. Het kan ook niet de bedoeling zijn dat het puur repetitief
neerleggen van nog maar eens een verzoekschrift wordt aangemoedigd.
Dit gaf dan ook aanleiding tot herleiding van punten. De billijke gematigdheid
verzet zich ertegen dat men louter op repetitieve wijze hetzelfde document
vele malen neerlegt (bv. een verzoekschrift voor de Raad voor
Vreemdelingenbetwistingen).
De kruiscontroles gaven aanleiding tot een herleiding van 303 punten.
In
totaal werden meer dan 195.000 punten toegekend in het kader van volledige
of gedeeltelijke kosteloosheid, aan meer dan 800 confraters.
Het aantal herleidingen is dus in verhouding tot het totaal zeer bescheiden.
Gerechtelijke reorganisatie en de nieuwe Rechtbanken
De hervorming van het gerechtelijk landschap in 2014 was de belangrijkste
hervorming van het Belgisch gerechtelijk landschap sinds 1831.
De wetgever had het kader gekoppeld aan de werklastmeting, de werklastmeting
is uitgevoerd, op grond van de werklastmeting heeft men een kader vastgelegd.
De Raad heeft een studiedag over de organisatie van de nieuwe rechtbank
georganiseerd op 17 december 2013.
Deze studiedag was een groot succes.
Op 31 maart 2014 vond de constitutieve zitting plaats naar aanleiding van de
oprichting van de drie nieuwe rechtbanken op het niveau eerste aanleg.
De Stafhouder vervulde een zeer belangrijke rol bij de organisatie van deze
plechtige zitting en een aantal van de toen gehouden toespraken zal U trouwens
terugvinden in het jaarboek, waarvoor zo dadelijk iets meer.
De taalwetgeving is territoriaal, niet persoonsgebonden. Er kan uiteraard aan
een Nederlandstalige advocaat nooit verbod worden opgelegd om in het Frans
te pleiten, net zoals aan een Franstalige advocaat vanzelfsprekend ook geen
verbod kan worden opgelegd om in het Nederlands te pleiten.
–5–
De ontdubbeling van de rechtbanken heeft aan dit principe niets veranderd.
Magistraten mogen uiteraard niet beslissen wie wel of niet mag komen pleiten.
De balie is immers onafhankelijk tegenover de rechterlijke macht alsook het
parket. De onafhankelijkheid van de balie is een cruciale verworvenheid van
de rechtstaat.
Een Belgisch advocaat mag krachtens het Gerechtelijk Wetboek pleiten voor
alle rechtbanken in het Rijk.
Stage
De Raad heeft beslist artikel 205 van de Codex te wijzigen, derwijze dat de
verplichting om de sectievergaderingen stipt bij te wonen vanaf die wijziging
meer
gedetailleerd
wordt
opgenomen
in
het
gedeelte
dat
de
stageverplichtingen van de stagiairs bepaalt.
Er werd in hetzelfde verband ook een 252 bis in de Codex toegevoegd, dat op
dit vlak een duidelijker houvast biedt. Aanwezigheid van de stagiair tijdens de
sectievergaderingen geldt als een stageverplichting, hoewel het Reglement
weliswaar voorziet in een zeker evenwicht, met name kan er sprake zijn van
overmacht of een dwingende geldige reden, te beoordelen door het sectiehoofd
onder toezicht van de Raad van de Orde.
Er werd ook verduidelijkt dat de stagiair verplicht is alle zaken waarin hij wordt
aangesteld zelf te behandelen en in dat kader de nodige taken persoonlijk uit
te voeren, tenzij indien sprake is van een weigeringsgrond of gewetensnood, te
beoordelen door het sectiehoofd, onder toezicht van de Raad van de Orde.
Het is de stagiair niet toegestaan om een dossier in rechtsbijstand waarin hij
door een sectiehoofd is aangesteld, geheel of gedeeltelijk over te dragen aan
een andere advocaat, tenzij gedeeltelijk en occasioneel en met uitdrukkelijke
voorafgaande goedkeuring van het sectiehoofd.
Daarnaast en bijkomend dient de stagiair tijdens zijn stage minstens 15
aanstellingen in het kader van de juridische bijstand (de verplichte pro deo's)
te hebben verkregen, waarvan 10 aanstellingen door de stagiair moeten zijn
afgesloten alvorens de stagiair zijn opname op het tableau kan aanvragen.
–6–
Zolang de stagiair de 15 aanstellingen niet heeft verkregen en de 10
aanstellingen niet heeft afgesloten, kan hij zijn aanvraag tot opname op het
tableau niet indienen en wordt zijn stage verlengd tot hij deze vereiste
15 aanstellingen heeft verkregen en de 10 aanstellingen heeft afgesloten en
beëindigd. De stagiair dient alle zaken waarin hij wordt aangesteld zelf te
behandelen en in dat kader de nodige taken persoonlijk uit te voeren.
De Raad beoordeelt of een dossier, behandeld door de stagiair in
tweedelijnsbijstand, kan meetellen in het kader van deze minstens vijftien
aanstellingen en minstens tien afgesloten aanstellingen. De Raad kan beslissen
dat een dossier niet meetelt, bijvoorbeeld, omdat de stagiair onvoldoende
inspanningen verricht, omdat de stagiair het dossier kwalitatief niet goed heeft
behandeld, omdat de stagiair heel wat dossiers in een zelfde rechtsmaterie
voorlegt, of indien een stagiair identieke of gelijkaardige prestaties voor
familieleden als onderscheiden pro deo dossiers voorlegt.
Er werd vervolgens ook een artikel 254 bis in de Codex toegevoegd, dat luidt
als volgt:
« De stagemeester dient kennis te nemen van de data van de
sectievergaderingen en er samen met de stagiair voor in te staan dat de
stagiair de nodige tijd en beschikbaarheid heeft om op deze
sectievergaderingen aanwezig te zijn, behoudens overmacht of een dwingende
geldige reden, te beoordelen door het sectiehoofd, onder toezicht van de Raad
van de Orde. Indien de stagemeester deze verplichting schendt, kan (benevens
de verlenging van de stage voor de stagiair) dit aanleiding geven tot het
schrappen van de stagemeester van de lijst van stagemeesters, en/of tot een
weigering van de Raad van de Orde om de betrokken stagemeester in een
concreet geval of in de toekomst nog te laten optreden als stagemeester. »
De Raad heeft eraan herinnerd dat de verplichtingen m.b.t. de vergoeding van
de stagiair stipt moeten worden nageleefd. De Raad heeft erop gewezen dat de
afwezigheid van een stagiair voor het volgen van balielessen, of het deelnemen
aan de balie-examens, of het volgen van de sectievergaderingen, of het
werken in de dossiers van de juridische bijstand die aan de stagiair worden
toegewezen in het kader van de stageverplichtingen, geen afbreuk doen aan
de voltijdse beschikbaarheid van de stagiair in de zin van artikel 12 van het
Reglement betreffende de stage van de Orde van Vlaamse Balies, en geen
reden kan zijn om de maandelijkse stagevergoeding te verminderen.
–7–
De maandelijkse stagevergoeding kan nooit lager zijn dan de maandelijks
bepaalde minimumvergoeding van artikel 12, ook niet door aan de stagiair
zogezegde kosten aan te rekenen (bv. kosten voor het gebruik van een
vergaderzaal op kantoor, kosten voor elektriciteit op kantoor, kosten voor het
gebruik van de bibliotheek op kantoor, …).
Steeds meer stagiairs hebben de bekommernis of klacht laten horen dat zij er
moeite mee hebben om nog binnen een normale stageperiode aan het vereiste
aantal pro deo aanstellingen te geraken.
Dit laat zich met name gevoelen nu er sprake is van een merkbare daling in het
aantal vreemdelingendossiers.
Verder worden er bv. een aanzienlijk aantal strafzaken behandeld via de
permanentie strafrecht, zodat het voor stagiairs niet altijd eenvoudig is om nog
ervaring op te doen in strafzaken.
Het uitgangspunt is dat de belangen van de rechtszoekende centraal staan.
Indien een aantal ervaren confraters zich toeleggen op de tweedelijnsbijstand en
zich organiseren in het kader van permanenties zoals de permanentie strafrecht,
dan kan dit in het belang zijn van de rechtszoekende in de mate hij daardoor
wordt bijgestaan door ervaren, gemotiveerde en gespecialiseerde confraters,
aangesteld op een objectieve en transparante wijze, waarbij eenieder die
daaraan wenst mee te werken, de kans krijgt aan de permanentie mee te
werken. Tegelijk moet de gemotiveerde stagiair die ervaring wenst op te doen in
een bepaalde rechtstak, bijvoorbeeld het strafrecht, de kans krijgen daarin
ervaring op te doen, onder toezicht van zijn stagemeester.
De Raad van de Orde nam kennis van vragen en opmerkingen van de stagiairs
over de aanwezigheidsplicht tijdens de sectievergaderingen, en over het feit
dat heel wat stagiairs er niet meer in slagen om 15 pro deo aanstellingen te
krijgen tijdens hun stage.
Daarom werd verwezen naar artikel 255 bis, lid a), eerste paragraaf van de
Codex, waarin is bepaald dat elke stagiair verplicht is om aanwezig te zijn op
de sectievergaderingen, “behoudens overmacht of dwingende geldige reden, te
beoordelen door het sectiehoofd,…”. Elke stagiair heeft de verantwoordelijkheid
om ervoor te zorgen dat hij zijn stageverplichtingen vervult, en dus ook
aanwezig kan zijn op alle sectievergaderingen. Als de stagiair wegens
overmacht of dwingende geldige reden niet aanwezig kan zijn, dient de stagiair
–8–
het BJB (niet het sectiehoofd) hiervan op voorhand te verwittigen. Op het
einde van de stage stelt het sectiehoofd een verslag op over de stagiair, waarin
het sectiehoofd zal beoordelen of de stagiair correct de aanwezigheidsplicht
heeft nageleefd. De verplichting om gemiste sectievergaderingen onmiddellijk
in te halen, werd opgeheven.
Als de stagiair de aanwezigheidsplicht niet correct heeft nageleefd, bestaat de
mogelijkheid dat zijn stage verlengd wordt, of dat andere sancties worden
genomen.
Tevens werd de “pro deo” waarde van de Salduz prestaties van de stagiair
verhoogd in het kader van het minimum van 15 te behandelen pro deo
dossiers. Een effectieve Salduz bijstand tijdens de dag telt nu mee voor 0,5
afgesloten pro deo verplichtingen (voorheen 0,2), en een effectieve Salduz
bijstand ’s nachts of tijdens de weekends telt mee voor een volledige
afgesloten pro deo verplichting (voorheen 0,4). Deze hogere waarde van de
Salduz prestaties van de stagiairs geldt retro-actief, wat betekent dat de
stagiairs hun in het verleden afgelegde Salduz bijstanden in het gerechtelijk
arrondissement Brussel volgens deze nieuwe verdeelsleutel (0,5 overdag, en 1
’s nachts en in het weekend) mogen laten meetellen als ze hun aanvraag tot
inschrijving op het tableau indienen.
Telefonische Salduz bijstand afgelegd na 17 februari 2014 zal niet meer
meetellen in het kader van de verplicht te behandelen 15 pro deo dossiers
(maar de stagiair kan natuurlijk nog wel hiervoor een vergoeding verkrijgen
vanwege de Belgische Staat).
De Salduz bijstand mag meetellen voor maximaal 2/3 van de verplichte pro
deo aanstellingen en dient gespreid in de tijd te worden verricht.
De stagiair engageert zich het dossier verder op te volgen in overleg met het
BJB.
Ter vermindering van de belasting van de sectievergaderingen zullen 2
bijkomende sectievergaderingen worden opgestart vanaf het volgende
gerechtelijk jaar.
Tevens kunnen de stagiairs de sectievergaderingen ook volgen bij de
gedecentraliseerde secties.
–9–
Indien Salduz-bijstand zwaarder doorweegt bij het behalen van het vereiste
aantal pro deo dossiers, is de tegenhanger daarvan wel dat de stagiair die
Salduz-bijstand levert, daartoe de nodige opleiding dient te hebben gevolgd.
De Raad van de Orde heeft beslist dat het aantal Salduz-punten gemaximeerd
is op 10 punten van de 15 vereiste punten. Het moet daarbij gaan om een
gespreide Salduz-medewerking. Verder dient men in principe zelf het ganse
dossier te blijven opvolgen, in overleg met het BJB.
Gemeenschappelijke diensten
Er is dit jaar ook ruime aandacht besteed aan de werking van de
gemeenschappelijke diensten georganiseerd door de beide Ordes van onze balie,
die zich voornamelijk toeleggen op de organisatie van de vestiaire, de cafetaria,
de bibliotheek en het elektronisch tableau.
De uitbating van de cafetaria en de parking zijn aan BTW onderworpen
diensten. Deze activiteiten werden daarom ondergebracht in een aparte
rechtspersoon, met name een VZW.
Voor de bibliotheek en de vestiaire werd een samenwerkingsverband met de
Franse Orde aangegaan.
Wat betreft gemeenschappelijke conferenties: een doelstelling van de VZW in
dit verband is het organiseren van de diensten wanneer gemeenschappelijke
conferenties worden georganiseerd.
De VZW organiseert de diensten die gezamenlijk worden aangeboden door de
twee Ordes.
De personeelsleden die instaan voor vestiaire en parking, behouden hun
statuut. De Raad van Bestuur van de VZW zal moeten bepalen op welke wijze
dat personeel voor rekening van de VZW zal werken. Er werden quota
afgesproken voor dienstverlening van de parking (en gelijkgesteld). Aan het
statuut van het personeel en hun dienstenopdrachten werd niets gewijzigd. In
de mate ze voor de VZW werken, zal de betaling door de VZW gebeuren.
De Raad van de Orde heeft de statuten van de VZW goedgekeurd en de VZW
werd inmiddels opgericht.
– 10 –
De Raad is er bij de Franse Orde ook blijven op aandringen dat de kwestie van
de unitaire Orde in vereffening correct wordt afgehandeld.
Communicatie
Er zijn op het vlak van communicatie het afgelopen jaar heel wat inspanningen
geweest.
Zo werd de website van onze Orde onder impuls van de Stafhouder en de ViceStafhouder zowel qua inhoud als qua vormgeving grondig opgefrist.
Naast de website is ook het Jaarboek te vermelden, waar vooral Mr. Luc Van
Heeswijck zijn schouders onder gezet heeft.
Uit de afrekening blijkt dat de sponsors +/- 90% van de kosten gedragen
hebben. Dank zij de inspanningen m.b.t. het aantrekken van sponsors, heeft het
jaarboek geen noemenswaardige budgettaire implicaties gehad. De besparing
tegenover het voorheen periodiek verschijnend informatieblad (wat aanleiding
gaf tot aanzienlijk hogere kosten, o.m. omwille van de recurrente verzendingskosten) bedraagt ongeveer 22.000 euro.
Omwille van het jaarboek is er nog slechts 1x per jaar de verzendingskost,
waarbij bovendien de inkomsten uit sponsoring het overgrote deel van de kosten
dekken.
Benefietconcert
Op 23 januari 2014 vond een groot benefietconcert plaats in Bozar.
Het concert vond plaats ten voordele van de stichting NOAB en was een groot
succes.
Vormingsinstituut voor Advocaten
Een laatste punt waarover ik zou willen rapporteren, is de werking van het
Vormingsinstituut voor Advocaten.
– 11 –
Onder impuls van Stafhouder Vandenberghe heeft permanente vorming dit
jaar bijzondere aandacht genoten – over de activiteiten van VIA werd tijdens
elke bijeenkomst van de Raad gerapporteerd.
Van oudsher is de advocaat een voorvechter van recht en vrijheid, en aarzelt
hij niet om het op te nemen tegen de machthebbers en het centraal gezag.
Ieder centraal opgelegd reglement waarvan de advocaat meent dat het zijn
persoonlijke vrijheid aantast, zal ongetwijfeld op verzet stuiten.
Er zijn op dit ogenblik, ja misschien zelfs in dit lokaal, nog altijd advocaten die
het moeilijk hebben met het OVB reglement permanente vorming.
Sommigen vinden dit een vorm van betutteling of vinden het gewoon
nutteloos.
De Engelse politieke filosoof Jeremy Bentham heeft gezegd: “Lawyers are the
only persons in whom ignorance of the law is not punished.”
Sinds het OVB reglement inzake permanente vorming, is dat niet meer waar.
De vraag blijft nochtans: is het opportuun een advocaat te verplichten zich
permanent te vormen, en zo ja, in welke vorm.
Dat het recht constant evolueert, zal allicht niemand betwisten.
Dat we als advocaat permanent nieuwe informatie verwerken en bestuderen, is
ook een evidentie.
Bewerkstelligen dat de advocaat op de hoogte blijft van evoluties in zijn
vakgebied, zou eventueel kunnen worden overgelaten aan een louter
individuele keuze, aan de werking van de vrije markt, al dan niet met een
occasionele aansprakelijkheidsvordering als katalysator.
Men kan vrijheidsminnend zijn, maar de vraag is of liefde voor vrijheid
misschien toch niet ooit pervers kan worden, zoals dat met iedere vorm van
liefde ongetwijfeld wel kan.
– 12 –
Ook in dat verband stemmen de woorden van Jeremy Bentham tot nadenken:
“Every law is an infraction of liberty”, of nog: “Tyranny and anarchy are never
far apart.”
Betekent dit er naar de mensen die ongelukkig zijn met of zelfs kritiek hebben
op het systeem van permanente vorming niet geluisterd wordt? Integendeel.
En dat luisteren blijft niet beperkt tot loutere beleefdheid of tot een
paternalistische poging om hun ongelijk aan te tonen, maar vertaalt zich in
concrete actie.
Precies om te vermijden dat confraters naar uiteenzettingen zouden komen
luisteren louter om punten te pakken, werd er binnen VIA een zo ruim mogelijk
aanbod van lessen aangeboden, om te bewerkstelligen dat zoveel mogelijk
mensen de gelegenheid krijgen om te komen luisteren naar uiteenzettingen die
voor hun praktijk werkelijk relevant zijn.
Er wordt op dit ogenblik ook gewerkt aan de samenstelling van een
inhaalprogramma in augustus, waarbij ook weer gestreefd wordt naar een zeer
ruim aanbod, om te zorgen dat de aangeboden permanente vorming relevant
en interessant is.
Er zijn ook meer praktische aspecten die maken dat het Vormingsinstituut voor
Advocaten ertoe bijdraagt dat naleving van uw verplichtingen inzake
permanente vorming geen corvee hoeft te zijn, omdat het aanbod ruim is, op
een locatie die voor Brusselse advocaten geen verre verplaatsingen vergt. De
tarieven kunnen in vergelijking met private aanbieders van seminaries als
bijzonder democratisch gelden, en ten slotte is er voor wie lessen volgt bij VIA
helemaal geen administratieve rompslomp meer, nu de punten voor
deelnemers aan een uiteenzetting bij VIA automatisch aan uw elektronische
puntenkaart worden toegevoegd.
Wij kijken er daarom naar uit U tijdens de komende uiteenzettingen bij VIA te
mogen verwelkomen, niet omdat het moet, maar omdat U het zelf wil.
De leden van onze Orde die twee jaar lang nul punten halen en niet
antwoorden op een brief van de Stafhouder, maken het voorwerp uit van een
tuchtvervolging.
De betrokkenen werden of zullen worden gehoord.
– 13 –
Indien men alsnog 16 punten haalt tegen 1 september 2014, en nog eens 16
punten tussen 1 september 2014 en 1 mei 2015, bestaat wellicht een nietonaanzienlijke kans dat de tuchtvervolging zonder verdere gevolgen zal
blijven.
Ter afronding nog dit.
Ik citeerde vorig jaar reeds de woorden van die andere grote Hugo, niet
Vandenberghe, maar Hugo De Groot, die zei: “Ubi iudicia deficiunt incipit
bellum” – waar de methoden van het recht of waar rechterlijke uitspraken
ontbreken, daar begint de oorlog.
De vraag zou kunnen rijzen, nu het batonnaat van Stafhouder Vandenberghe
stilaan in de laatste fase terechtkomt, of de oorlog begint.
Ik denk het niet. Ik heb immers het voorbije jaar beter kennis kunnen maken
met de vice-Stafhouder, thans verkozen Stafhouder, die vanaf 1 september
2014 de fakkel overneemt.
Hoewel het ongelofelijke uitdaging moet zijn om in de voetsporen te treden
van Hugo Vandenberghe, heb ik er absoluut vertrouwen in dat verkozen
Stafhouder Vercraeye deze zware taak met brio zal vervullen.
Mijnheer de Stafhouder, het was een eer om U de voorbije jaren te mogen
bijstaan als secretaris. Ik hoop namens de volledige Raad van de Orde dat wij
nog vele jaren beroep zullen kunnen blijven doen op uw ervaring, uw kennis en
uw wijsheid.
Dank U, mijnheer de Stafhouder, en dank U, hooggeachte Vergadering voor uw
aandacht.
*
*
– 14 –
*