Transcript Titel van de presentatie

Behavioural Science Institute
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als
Verklaring voor Dyslexie
Fred Hasselman
Ralf Cox
Anna Bosman
Dynamische Systeem Groep
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Warning: Werk in uitvoering
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
“Speech is rather a set of movements made audible
than a set of sounds produced by movements”
(Stetson 1951)
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Inhoud
- Het dominante paradigma: Informatieverweking vs. EEC
- (Mijn) problemen met huidige modellen en theorieën
- Spraakperceptie nader bekeken
- Dyslexie: Een stoornis in de spraakperceptie?
- De Spraakperceptie-deficiet-hypothese van dyslexie
-Dynamische Modellen:
- ARTPHONE & SWEEP vs. Potentiaalfunctie
-Hoe dan wel? Een benadering vanuit Embodied, Embedded Cognition
- Spraakproductie nader bekeken
- Verwerving & Ontwikkeling
- Wilde conclusies, Uitdagende uitspraken
Kent, R. (2000). Research on speech motor control and its disorders: A review and a prospective. Journal of Communication Disorders, 33, 391-428.
BRAIN
BODY
ENVIRONMENT
Kent, R. (2000). Research on speech motor control and its disorders: A review and a prospective. Journal of Communication Disorders, 33, 391-428.
SOUL/ HOMUNCULUS /
EVIL SCIENTIST / GOD
BRAIN
BODY
ENVIRONMENT
Kent, R. (2000). Research on speech motor control and its disorders: A review and a prospective. Journal of Communication Disorders, 33, 391-428.
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
(Mijn) Problemen met deze modellen en theorieën:
- Cognitie wordt bewerkstelligd door een ontlichaamd,
wereldvreemd, symbool-manipulerend, logisch
redeneer apparaat (het brein).
- Cognitive Internalism - Cowley, S., & Spurrett, D. (2003). ‘Putting apes (body and language) together again’,
Language Sciences, 25, 289-318.
- ”Brain in a Vat” view of cognition (Hillary Putnam).
- Modules en Archiefkasten:
Lexicon decisie taak
Abstracte, Statische Representaties
Bij spraakproductie: Het “mint” probleem
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Modules
Archiefkasten &
Representaties
WEAVER ++
Levelt, W.J.M., Roelofs, A., Meyer, A.S. (1999).
A theory of lexical access in speech production.
BBS, 22, 1-75
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
(Onze) Problemen met deze modellen en theorieën:
- Cognitie wordt bewerkstelligd door een ontlichaamd,
wereldvreemd, symbool-manipulerend, logisch
redeneer apparaat (het brein).
- Cognitive Internalism - Cowley, S., & Spurrett, D. (2003). ‘Putting apes (body and language) together again’,
Language Sciences, 25, 289-318.
- ”Brain in a Vat” view of cognition (Hillary Putnam).
- Modules & Archiefkasten:
Lexicon decisie taak
Bij spraakproductie: Het “mint” probleem
Abstracte, Statische Representaties
- En hoe zit het met verwerving en ontwikkeling?
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
En hoe zit het met verwerving en ontwikkeling?
- De meeste modellen & theorieën verklaren acquisitie en
ontwikkeling van cognitieve vaardigheden vanuit het “eindproduct”.
Net of je er probeert achter te komen hoe je een cake moet
bakken als je alleen maar cakes hebt die al klaar zijn.
-
De meeste modellen & theorieën zijn (impliciet) nativistisch:
Cognitive vaardigheid -> Maturatie van het brein -> Genen
Genen -> Maturatie van het brein -> Cognitive vaardigheid
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
En hoe zit het met verwerving en ontwikkeling?
De meeste modellen & theorieën zijn (impliciet) nativistisch:
-
Origine van foneemgrenzen / categorieën en verlies van het vermogen alle
foneemcontrasten van elkaar te onderscheiden : “… infants’ language-specific
phonetic categories may initially emerge from an underlying cognitive capacity
and proclivity to store in memory biologically important stimuli.” Kuhl, P. K., Williams, K. A.,
Lacerda, F., Stevens, K. N., et al. (1992). Linguistic experience alters phonetic Perception in infants by 6 months of age. Science, 255, 606-608.
-
Infants’ ability to extract words from the speech stream
(Jusczyk & Aslyn, 1995; Houston, Jusczyk,
Kuijpers, Coolen & Cutler, 2000)
-
Humans’ ability to extract linguistic information from the acoustically diverse
speech signal (Traunmüller, 1994)
Speech module. Vouloumanos, A. & Werker, J. F. (2004). Tuned to the signal: the
privileged status of speech for young infants. Developmental Science 7, 270–276.
-
Use of grammar and syntax only in human languages: language as ‘instinct’ or
special purpose module (Chomsky, 1988; Fodor, 1981; Pinker, 1994)
-
The poverty of stimulus argument: Ability of infants to figure out the
grammatical principles of their native tongue from just a small subset of
linguistic input. (Hornstein & Lightfoot, 1981)
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Het “007-Principe”
“In general, evolved creatures will neither store, nor process
information in costly ways when they can use the the structure of
the environment and their operations upon it as a convenient
stand-in for the information-processing operations concerned. That
is, know only as much as you need to know to get the job done.”
(Andy Clark, 1997, p. 46)
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
ENVIRONMENT
BRAIN
RT
Beer, R.D. (2003). The dynamics of active categorical perception in an evolved model agent. Adaptive Behavior,11, 209-243.
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Sraakperceptie: The Basics
Amplitude
BAK
DAK
1
1
0
0
-1
0
-1
0
0.65
Time (s)
0.65
Time (s)
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Sraakperceptie : The Basics
B b>A
Formant
Transition
K
D d>A
Formant
Transition
K
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Sraakperceptie : The Basics
Foneemgrenzen in een Akoestische Ruimte:
Categorische Perceptie
'F3 constant'
3500
3000
F3
2500
/d/
/b/
2000
1500
500
1000
1500
F2
2000
2500
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Spraakperceptie: The Basics
Het is mogelijk een continuum te maken van BAK naar DAK
door langzaam de F2 begin frequentie te vergroten
Identification
1
0.5
% /DAK/ heard
9
/D
A
K
/
8
7
6
5
4
3
2
/B
A
K
/
0
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Spraakperceptie: The Basics
Door paren uit het continuum aan te bieden en te vragen of de stimuli van elkaar
verschillen onstaat een discriminatie piek als de stimuli aan weerskanten van de
foneemgrens liggen
Discrimination
1
0.5
% Difference heard
0
1& 2& 3& 4& 5& 6& 7& 8&
3
4
5
6
7
8
9
10
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Informatieverwekingstheorie / Computermetafoor:
- Frequenties van geluid komen het oor binnen
- Worden geanalyseerd door het brein
- Worden gematched aan representaties van klanken
die in het geheugen liggen opgeslagen
- Afzonderlijke klanken worden geassembleerd tot
syllaben, syllaben tot woorden, woorden tot zinnen, etc.
(Zie model uit begin presentatie)
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Dyslexie: Een Spraakperceptie deficiet?
©Gummbah
- 1999
Dyslexie-man
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Dyslexie: Een Spraakperceptie deficiet?
-
Vaak wordt gevonden dat dyslectici een minder scherpe foneemgrens
hebben bij identifiactie experimenten en een minder hoge discriminatie
piek bij paarsgewijze aanbieding van stimuli (maar ook in baby EEG).
-
Redenering: (o.a.Tallal, Miller & Fitch 1993):
→ Deficiet in temporele auditieve verwerking
→ Deficiet in verwerking van snelle formant transities
→ Slechte foneemrepresentaties
→ Conversie van grafemen naar fonemen (lezen) is moeilijk
-
Allofoon perceptie (Serniclaes)
-
Verklaringen gaan uit van het bestaan van een kritieke foneemgrens
die statische foneemrepresentaties scheidt.
Embodied Cognition Seminar, 18-07-05
An Embodied, Embedded account of Speech Perception, Speech Production and... Reading?
Speech Perception: The ARTPHONE / SWEEP model
- Based on the Adaptive Resonance Theory (Grossberg 1976, 1980)
- Set of four coupled (linear) differential equations, mimicking
activation of items in working memory and lexical short term
memory through transmitter dynamics.
-Accounts for categorical perception of VOT-continuum and
speech rate. The SWEEP model is an extension of ARTPHONE
capable of detecting transients in speech: formant transitions (Been
& Zwarts, 1999)
- ARTWORD, ARTSTREAM, ARTMAP, fuzzy ART etc. also exist.
Embodied Cognition Seminar, 18-07-05
An Embodied, Embedded account of Speech Perception, Speech Production and... Reading?
Globale parameters (Grossberg p.492):
I \input function\
duration
amplitude
ts
w j \WM f eature\
dw :dt
alpha \damping f actor\
dzu:dt
zju \LTM topdow n\
alpha = 0.5
beta = 1
delta = 0.28
gamma = 0.1
lamda = 0.1
mu = 2
zeta = 0.1
g (gain) = 1.1
gain
gamma
delta
beta
uj\STM lexical\
Input function:
a=0.1 dt=30ms
1 item, dus input rate = 1
Time specs:
Range-Kutta 4
0.1 step-size
du:dt
lamda
mu \metabolic rate\
dzw :dt
zjw \LTM bottomup\
zeta \acc rate\
transmitter dynamics
ubt \upper limit transmitter\
input w m list
Embodied Cognition Seminar, 18-07-05
An Embodied, Embedded account of Speech Perception, Speech Production and... Reading?
Embodied Cognition Seminar, 18-07-05
An Embodied, Embedded account of Speech Perception, Speech Production and... Reading?
Embodied Cognition Seminar, 18-07-05
An Embodied, Embedded account of Speech Perception, Speech Production and... Reading?
Embodied Cognition Seminar, 18-07-05
An Embodied, Embedded account of Speech Perception, Speech Production and... Reading?
Globale parameters (Been & Zw arts,
p409 -410):
delta t
g ap
Input
durati on
amplitude
Input wi
dw:dt
ts
wj
alpha = 0.6
beta = 1.1
delta = 0.5
The ta = 0.1
lamda = 0.1
LAMBDA=0.22
mu = 1.25 / 1.75
zeta=0.1
gain=1.8
ubt = 1 / 1.1
n=2-18
amplitude
tsi
alpha
dzu:dt
wi
dwi:dt
zju
g ain
beta
theta
delta
uj\bak\
du:dt
alpha
beta
LAMBDA
lamda
Input f unc tion:
a=0.4 dt=30ms
delta t = 0.2
g ain
ui \dak\
Time specs:
Range-Kutta 4
0.1 ste p-size
dzw:dt
dui:dt
mu
n
zjw
delta
zeta
som wizui
ubt
ui
dzwi:dt
dzui:dt
tr ansmitter dynamics
li st activity
input
wi
zui
ubt
zwi
input
lamda
Table 1
theta
zeta
mu
Embodied Cognition Seminar, 18-07-05
An Embodied, Embedded account of Speech Perception, Speech Production and... Reading?
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Dyslexie volgens ARTPHONE & SWEEP
- Simulatie door parameter aanpassing: Minder neuronen
(transmitter) beschikbaar.
- Baby EEG (mismatch negativity)
- Headturning
- Remediatie (medicatie en spraakmanipulatie)
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
(Mijn) Problemen met deze aanpak
- Lichaam & Omgeving? -> Alleen Brein.
- Representaties -> Voor ieder woord een nieuw model
- Hoe zit het met verwerving & Ontwikkeling?
- Is het neuronale niveau wel het juiste niveau voor modeling
van gedrag in experimenten?
- Allofoonperceptie van dyslectici
Colloquium OLO, 04-11-05
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
De Oorsprong van Perceptuele Grenzen: Drie Modellen
1. Activation-deactivation of predispositions for feature perception: only
some of the innate perceptual boundaries are taken to form a
phonological decoding level (Werker & Tees, 1984, Infant Behavior & Development)
2. Perceptual magnet effects create new boundaries from languagespecific prototypes (Kuhl, 1991, Perception & Psychophyics)
3. Coupling between predispositions creates new boundaries
(Serniclaes, 1987, PhD http://www.vjf.cnrs.fr/umr8606)
Let op: (impliciet) nativistische visies!
Serniclaes, W. (2004). Speech perception: psychoacoustic,productive and linguistic factors. Paper pressented at the German-French
Summerschool, Lubmin, Germany, 19th -24th September
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Serniclaes, W. (2004). Speech perception: psychoacoustic,productive and linguistic factors. Paper pressented at the German-French
Summerschool, Lubmin, Germany, 19th -24th September
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
F3
F2
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Allofoon
Perceptie?
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
F3
F2
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Hysterese /
Kritieke Grens Verhoogd
Contrast
Average
Readers – 12
41%
59%
Average
Readers – 9
34%
65%
Dyslexic
Readers – 12
45%
54%
Dyslexic
Readers - 9
17%
83%
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
BAK <- DAK
Dyslexic - 9 years
16
15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
Run 1
Run 2
Run 3
Run 4
4
5
6
7
8
9
10
11
BAK -> DAK
12
13
14
15
16
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
BAK <- DAK
Dyslexic - 9 years
16
15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
Run 1
Run 2
Run 3
Run 4
4
5
6
7
8
9
10
11
BAK -> DAK
12
13
14
15
16
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Nonlinear Dynamics of Speech Categorization
dx
dV ( x )

dt
dx
x2 x4
V ( x)  kx 

2
4
k ( )  k 0   

2
  (n  nc )(    f )
Porter, J. S., & Hogue, D. M. (1998). Nonlinear Dynamical Systems in Speech
Perception and Production. Nonlinear Dynamics, Psychology, and Life Sciences, 2, 95-131.
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Statische of dynamische foneemrepresentaties?
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Deficiet in temporele auditieve verwerking
X
Deficiet in verwerking van snelle formant transities
X
Slechte foneemrepresentaties
?
Conversie van grafemen naar fonemen (lezen) is moeilijk
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Ramus, F. (2004). Neurobiology of dyslexia:A reinterpretation of the data. Trends in Neurosciences, 27, 12, 720725.
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Dyslexie:
“Single cause” verklaringen voldoen niet!
Modelleren in de cognitieve psychologie:
Welk niveau kiezen we?
Dynamische systeem benaderingen zijn inhoudsloos,
Handle with care
Dynamische systeem benaderingen kunnen overweg met
principes uit de Embodied Embedded Cognition
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Motoriek en perceptie: 2 versies van 1 verhaal?
“Speech is rather a set of movements made audible
than a set of sounds produced by movements”
(Stetson, 1951)
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Relation between Perception and Production
Approximate number of muscle pairs that
move:
– Tongue: 9
– Velum: 3
– Lips: 12
– Mandible: 7
– Hyoid bone: 10
– Larynx: 8
– Pharynx: 4
NB: The respiratory system
Perkell, J. S. Sensorimotor Control of Speech Production:
Models and Data. Paper presented at ASHA.
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Relation between Perception and Production
- Speech Production of Said, shed, Sod and shod were recorded
- Contact time of tongue to alveolar ridge was recorded
- Speech Perception: Discrimination and labelling of a 7-step
∫aid to shed continuum
Perkell, J.S. et al. (2004). The distinctness of speakers' /s/-/S/ contrast is related to their auditory discrimination and use of an articulatory
saturation effect. Journal of Speech, Language and Hearing Research ,47, 1259-1269.
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Produced contrast distance is
related to:
- Ability to discriminate the
contrast
- Use of contact difference
Interactions:
- Speakers with good
discrimination and use of
contact difference: best
contrasts
- Speakers with one or the other
factor: intermediate contrasts
- Speakers with neither factor:
poorest contrasts
Perkell, J.S. et al. (2004). The distinctness of speakers' /s/-/S/ contrast is related to their auditory discrimination and use of an articulatory
saturation effect. Journal of Speech, Language and Hearing Research ,47, 1259-1269.
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Relation between Perception and Production
- Same found for vowels: cod – cud / who’d - hood
Perkell, J.S., Guenther, F.H., Lane, H., Matthies, M.L. Stockmann, E., Tiede, M., & Zandipourf, M. (2004).
The distinctness of speakers’ productions of vowel contrasts is related to their discrimination of the contrasts
Journal of the Acoustical Society of America, 116, 2338-2344.
- Different goals influence Speech Production:
• Auditory & Somatosensory
• Economy of Effort / Biomechanical Saturation / Clarity
Rub – Grub Guenther, F.H. et al. (1999). Articulatory tradeoffs reduce acoustic variability during American English /r/
production. Journal of the Acoustical Society of America, 105, 2854-2865.
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Relation between Perception and Production
Formants begin to recover 60-90 ms after perturbation, jaw does not
Evidence of within-movement, closed-loop error correction
Perkell, J & Ostry, D.
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Rol van omgeving en aangeboren taal(perceptie) :
Wisselwerking tussen Omgeving, Lichaam en Brein:
Kanzi
Picture from The Language Research Centre @ GSU
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Wisselwerking tussen Omgeving, Lichaam en Brein:
Kanzi
Lexigram-board:
Produces sound by pressing a lexigram
Contains English names of objects, verbs, but also concepts like ‘Good’ and ‘Surprise’
Pictures from The Language Research Centre @ GSU
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Wisselwerking tussen Omgeving, Lichaam en Brein:
Kanzi
Kanzi is beter dan een mensenkind van 2.5 jaar
in het met succes uitvoeren van in het Engels gesproken opdrachten
Picture from The Language Research Centre @ GSU
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Slide from The Language Research Centre @ GSU
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Slide from The Language Research Centre @ GSU
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Slide from The Language Research Centre @ GSU
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Slide from The Language Research Centre @ GSU
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Wisselwerking tussen Omgeving, Lichaam en Brein:
Kanzi
Bukit Lawang, Sumatera, Indonesia
Picture from The Language Research Centre @ GSU
“Language and gesture are a close family”
Bates, E., Dick, F. (2001). Languge, Gesture, and theb Developing Brain. Developmental Psychobiology, 40, 293 – 310.
Iverson, J. M. & Fagan, M. K. (2004). Infant Vocal–Motor Coordination: Precursor to the Gesture–Speech System? Child Development, 75, 1053 – 1066.
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Wisselwerking tussen Omgeving, Lichaam en Brein:
Kanzi
Cowley, S., & Spurrett, D. (2003).
Putting apes (body and language) together
again,
Language Sciences, 25, 289-318.
GEEN aangeboren spraakperceptie!
Verwerving en ontwikkeling van foneemcategorieën:
Bates, E., Thal, D., Finlay, B. L., Clancy, B. (2002). Early
language development and its neural correlates. In: F. Boller
& J. Grafman (Series Eds.) & S.J. Segalowitz & I. Rapin
(Vol. Eds.), Handbook of neuropsychology, Vol. 8: Child
neurology (2nd ed., pp. 109–176). Amsterdam: Elsevier
Science.
Neural Events and Language Development
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Verwerving en ontwikkeling van foneemcategorieën
Neural Events and Language Development
- No evidence for a continuous biological neuromotor maturational stage
theory of infant vocal development (regressions).
- Infant vocalizations are the outcome of the emergent coordination of
different components (cf. Kent, 1984; Thelen, 1991), which not only drives
but also constrains the development of the vocal system.
Hsu, H., Fogel, A., & Cooper, R.B. (2000). Infant vocal development during the first 6
months: Speech quality and melodic complexity. Infant and Child Development 9, 1–16.
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Bates, E., Thal, D., Finlay, B. L., Clancy, B. (2002). Early language development and its neural correlates. In: F. Boller & J. Grafman (Series Eds.) & S.J.
Segalowitz & I. Rapin (Vol. Eds.), Handbook of neuropsychology, Vol. 8: Child neurology (2nd ed., pp. 109–176). Amsterdam: Elsevier Science.
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Conclusies / Hypotheses / Vooruitblik?
•
We hebben geen menselijk brein nodig om woorden te
segmenteren uit de “spraakstroom”. (Hausera, M.D., , Newport, E.L.,&
Aslin. R. N. (2001). Segmentation of the speech stream in a nonhuman
primate: statistical learning in cotton-top tamarins. Cognition, 78, 53 – 64).
Discriminitatie van beginklanken is mogelijk door perceptie van
akoestische / ritmische patronen in het spraaksignaal (Nazzi &
Ramus, 2003; Ramus, Nespor & Mehler, 1999)
→ Geen speciale taal genen of genetisch gestuurde kritieke
(brein)perioden voor taalverwerving
•
Verlies van het vermogen alle foneemcontrasten van elkaar te
onderscheiden komt voort uit de associatie van auditieve
perceptie van eigen spraak met motor controle over stembanden
en spraakspieren (tong, lippen, ademhalen).
→ Dus motorcontrole “beperkt” perceptie
→ Kanzi zou alle contrasten wel moeten kunnen horen!
→ En dyslectici? Er is evidentie voor minder kwaliteit en kwantiteit
in vroege spraakproductie (C. Koster, P.H. Been, F. Koster, E.M. Krikhaar
H.D. Diepstra, T.H. van Leeuwen, 2004)
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Conclusies / Hypotheses / Vooruitblik?
• Leren lezen in een alfabetische taal zal het akoestische
potentiaal landschap dieper uitslijten. In categorische
perceptietaken zal dit zich uiten door een scherpere
foneemgrens: Vandaar leeftijdsverschillen, ook bij jonge vs.
oudere dyslectici.
• Dyslexie: Multiple causes ipv single cause
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
NOSMO, 24-02-06
Over de Kwaliteit van Foneemrepresentaties als Verklaring voor Dyslexie
Embodied, embedded, Reading?
• Kanzi reads Chinese?
• Aproach – Avoidance
Koch, S., Holland, R., & van Knippenberg, A. (2005).
• Mode of Acquisition.
Wauters, L. (2005).