Transcript Osteoporose: Maken we het Bot of Bont?

Huisartsen Clinic 26 november 2014
Elvira Schouten, huisarts
Ellen Dutmer, reumatoloog




Opsporen
In kaart brengen
Behandelen
Follow-up
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014
Het hebben van een fractuur
is het grootste risico op een volgende fractuur


Alle fracturen: hoogste risico binnen één jaar (5-20x)
Volgende fractuur bij 45% binnen twee tot drie jaar
Bij mannen en vrouwen boven de 50 jaar:
 Wervelfractuur :
◦ 3-5x hogere kans op nieuwe wervelfractuur
◦ 2x hogere kans op niet-wervelfractuur

Niet-wervelfractuur:
◦ 2x hogere kans op nieuwe fractuur
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014

In het ziekenhuis
◦
◦
◦
◦

Op
Op
Op
Op
de
de
de
de
SEH
poli chirurgie
poli orthopedie
verpleegafdeling
Door de huisarts
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014




Duizend fracturen per jaar
Tussen wal en schip
CBO richtlijn: ALLE 50-plussers
Sinds medio 2007: osteoporosepoli
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014


56-jarige man,
breekt sleutelbeen
bij het mountainbiken
60-jarige vrouw,
breekt metacarpale-5
bij val op het ijs
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014
Osteoporose bij 40% van bezoekers poli
◦
◦
◦
◦
◦
◦
◦
Voet:
Hand:
Pols:
Enkel:
Schouder:
Heup:
Wervel:
29%
33%
38%
43%
50%
56%
70%
(85%)
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014



SEH: 50 jaar en ouder met fractuur
-> uitnodiging (35% komt opdagen)
Bij geen reactie / afwijzing : bericht huisarts
Interne verwijzing chirurgen / orthopeden
Per post:
- Aanvullende informatie
- Vragenlijst
- Laboratoriumaanvraag
- DEXA-afspraak
[later] Afspraak osteoporosepolikliniek
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014

Is dit haalbaar?

Zo ja: doet u dit allemaal ook?

Zo nee: wat is er nodig om dit te gaan doen?
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014

Hoe is dit bij u geregeld?
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014





Actief contact na bericht van HAP/SEH/ chirurg tav
fractuur
Patiënt uitnodigen op het spreekuur als behandeling
achter de rug is
Noodzaak uitleggen van onderzoek (hoge recidief kans)
Via NHG DOC-alert
Persoonlijk meegeven:
◦ Aanvullende informatie
◦ Vragenlijst
◦ Laboratoriumaanvraag
◦ DEXA aanvraag
[later] Afspraak spreekuur 1 week na uitvoeren DEXA
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014

Anamnese (deels uit vragenlijst / dossier)

Lichamelijk onderzoek
◦ Eerdere fracturen, heupfracturen bij ouders
◦ Calcium en vit.D-inname; roken en alcohol
◦ Onderliggende aandoeningen/medicatie:
ontstekingsreuma, COPD, IBD, DM, prednison
◦ Valincidenten
◦ Lengte (afname), BMI, kyphose
◦ Visus
◦ Bewegingspatroon (valneiging,
stabiliteit)
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014

Conclusie:
◦ Osteoporose
◦ Osteopenie
◦ Normale botdichtheid
◦ Met / zonder risicofactoren

Plan opstellen

Vervolg
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014





Bespreken uitslagen
Diagnose en toelichting, folder
Medicatie:
calcium / vit.D
bisfosfonaat
Aanvullend onderzoek zn.
Leefstijladviezen, ook bij geen osteoporose
◦ Roken, alcohol, zuivel
◦ Buitenlucht, bewegen
◦ Valrisico
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014



Uitleg osteoporose, folder
Leefregels
Inname medicatie

Veiligheid in huis (aan de hand van
vragenlijst)
Zelfstandigheid patiënt

Coördinatie en logistiek

Clinic Gelderse vallei 26 november 2014


Doel:
◦ in kaart brengen lichamelijke beperkingen
◦ inschatten valgevaar.
Onderzoek:
◦ Anamnese naar actieve levensstijl
◦ Inspectie houding
◦ Gewrichtsmobiliteit
◦ Spierkracht lokaal en algeheel
◦ Balans
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014



Bespreken uitslagen
Diagnose en toelichting
Medicatie:
◦ calcium / vit.D
◦ bisfosfonaat


Aanvullend onderzoek zn.
Leefstijladviezen, ook bij geen osteoporose
◦ roken, alcohol, zuivel
◦ buitenlucht, bewegen
◦ valrisico
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014
In kaart brengen: hoe doet u dit?
En daarna: de follow-up?
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014

Verpleegkundige bereikbaar voor vragen

Verdere begeleiding door huisarts
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014


Eerste jaar na diagnose: 1,3,6 mnd na
diagnose voor evaluatie medicatie en
bevorderen therapietrouw
Daarna jaarlijks met aandacht voor
therapietrouw en leefstijladviezen en
valpreventie, bijkomende risicofactoren
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014








Alert op risicopatiënten bij andere SU (bv COPD)
Aanspreekpunt voor vragen over osteoporose
Aandacht voor psychosociale factoren, sociale
belemmeringen
Regelt logistiek risico-inventarisatie (protocol)
Houdt huisarts op hoogte
Voorlichting/ informatie over osteoporose en
fractuurrisico; leefstijl- en beweegadviezen
(BRAVO)
Deelt patiëntenbrief osteoporose uit
Wijst patiënt op www.thuisarts.nl , bron van
informatie
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014



Case finding nu niet waterdicht
Inventarisatie bij gevonden case komt
overeen
Follow-up nu alleen bij de huisarts
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014


Screening op osteoporose is nodig bij
patiënten met # > 50 jr
Osteoporose is aandoening met zeer
negatieve invloed op kwaliteit van leven

Pak het geprotocolleerd aan

DOE HET!
Clinic Gelderse vallei 26 november 2014