Transcript Communicatievaardigheden

Communicatievaardigheden
1ste Bach. Informatica
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
1
Wetenschap bestaat bij gratie van communicatie
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
2
Moeilijk?
Vaardigheden, maar:
 emotioneel engagement
 discipline
 geduld
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
3
humane wetenschappen
exacte wetenschappen
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
4
Basisvaardigheden o.a.
• mondeling een presentatie geven
• gespreksvoering en vergaderen
• schriftelijke taalvaardigheid (rapport, artikel, paper...)
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
5
Communicatievaardigheden
in beroepsloopbaan
… en opleiding
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
6
Prestaties worden beoordeeld op basis van
schriftelijke vaardigheden (verslagen,
papers..) en mondelinge vaardigheden
(presentaties, gesprekken...).
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
7
Constatering:
• “...communicatieve vaardigheden van
studenten zijn (waren ?) een kritische factor
voor het succes van hun projecten”
• “slechte presentaties en slechte rapportages”
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
8
Accreditering:
“The program must include an engineering
project or engineering research activity (...)
resulting in a thesis or report that
demonstrates both mastery of the subject
matter, and a high level of written
communication skills” (ABET 1999: 10).
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
9
Vier manieren
• inzicht vergroten in communicatieve eisen
• diagnosevaardigheid vergroten
• kennis verwerven van oplossingsstrategieën
• ervaring opdoen
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
10
• wens om communicatievaardigheden op
geïntegreerde manier te geven/toetsen
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
11
Productieve vaardigheden
•
•
•
•
‘ambachtelijke’ (tekst)vaardigheden
toepassing van conventies
strategisch-communicatieve vaardigheden
vaardigheden in het geven van feedback
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
12
Ambachtelijke (tekst)vaardigheid
Schrijvers/sprekers zijn in staat teksten te
structureren, formuleren.
Aandacht voor
• tekst, alinea-opbouw, stijl…
• correct taalgebruik en foutloze spelling
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
13
Toepassing van conventies
• bij bepaalde genres horen bepaalde
conventies/competenties.
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
14
Strategisch-communicatieve
vaardigheden
• communicatiedoelen en
informatiebehoeften van doelgroepen
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
15
Geven van feedback
• relevant
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
16
De transport-metafoor
Zender 'pakt' de boodschap in (in woorden)
en verstuurt dat 'pakket' via een
transportmiddel (‘kanaal’) naar een
ontvanger, die het pakket uitpakt en er de
boodschap 'uithaalt'.
(Shannon & Weaver 1948)
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
17
Kritiek
• Dat beeld klopt niet voor natuurlijk
taalgebruik, omdat woorden erg vaak
contextueel verschillende betekenissen
kunnen hebben.
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
18
Correctie
Betekenis zit niet in woorden zelf maar
wordt door mensen toegekend in een
bepaalde context en binnen een bepaald
medium.
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
19
”… who can think and say what to whom in
what way, and who or what is excluded
from discourse and knowledge".
(Hodge 1990: 13).
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
20
Goede communicatie?
• effectiviteit (doeltreffendheid)
• efficiëntie (doelmatigheid)
• aanvaardbaarheid (normen)
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
21
Jansen e.a. (2004)
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
22
Vierzijdige communicatie
• referentiële aspecten
 inhoud, feiten,…
• expressieve aspecten
 informatie over de zender
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
23
Expressieve boodschap
Heden is door de dienstdoende ambtenaar
geconstateerd dat de inhoud van uw
huisvuilcontainer, in strijd met artikel 13 van de
Gemeentelijke Verordening Huisvuilophaling, het
max. vulgewicht van 75 kg te boven ging. Uit
oogpunt van serviceverlening is de container
niettemin geaccepteerd. In het vervolg zal het niet
op correcte wijze aanbieden van containers echter
tot gevolg hebben dat deze niet worden geledigd.
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
24
Expressieve boodschap
Toen wij vandaag uw huisvuilcontainer
leegmaakten, merkten wij dat die zwaarder was
dan 75 kilo. Dat is niet de bedoeling, want te
zware containers zijn slecht voor de gezondheid
van de ophalers en ze vergroten de kans op
storingen in de apparatuur. Om u niet te ontrieven,
hebben we de container niettemin leeggemaakt.
Maar wilt u er in het vervolg op letten? Als het
opnieuw gebeurt, zullen we de container moeten
laten staan.
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
25
Expressieve boodschap
neutraal
enthousiast
opdringerig
streng
behulpzaam
zelfverzekerd
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
26
Vierzijdige communicatie
• relationele aspecten

houding van zender t.o.v. ontvanger
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
27
Relationele boodschap
Een goede toekomst, een goede baan en een
prima inkomen? Dan moet je beslist
communicatiewetenschap studeren.
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
28
Relationele boodschap
Communicatievormen maken een stormachtige
ontwikkeling door. Internet en andere
technologische nieuwigheden leiden steeds weer
tot iets nieuws. Als jij daarin geïnteresseerd bent,
is communicatiewetenschap echt iets voor jou.
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
29
Relationele boodschap
CONTENT gebruikt moderne digitale technieken
om het uiterste uit uw orgel te halen. De snelheid
en de diepte van de tremulant kunnen bijvoorbeeld
individueel per manuaal naar uw eigen voorkeur
worden ingesteld. Desgewenst kunt u bovendien
de stemming van uw instrument aanpassen, zodat
u de oude en klassieke meesters op geheel
authentieke wijze ten gehore kunt brengen. U kunt
kiezen uit gelijkzwevend, middentoon,
Pythagoreaans, Werckmeister, Kirnberger en
Valotti & Yong.
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
30
Vierzijdige communicatie
• appellerende aspecten
 invloed zender op ontvanger
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
31
Appellerende boodschap




doelen van zenders
beleidsdoelen
doelen van ontvangers
onduidelijke doelen
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
32
Doelen van zenders
informatief
informeren
kennis
instructief
instrueren
vaardigheden
persuasief
overtuigen
mening, houding
motiverend
aanzetten
gedragswijz.
affectief
gevoelens opwekk.
emoties
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
33
Beleidsdoelen
Directe en indirecte:
• individu
• organisatie
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
34
Doelen van ontvangers
Zenderdoelen
Symmetr. ontvangerdoelen
informeren
instrueren
overtuigen
aanzetten
gevoel. opwek.
kennis verwerven, iets weten
vaardigheid verwerven, kunnen
standpunt bepalen, iets vinden
beslissing nemen, iets doen
iets voelen, geëmotioneerd raken
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
35
Onduidelijke doelen
“Geconstateerd werd dat er geen overzicht
bestaat van personen die gerechtigd zijn
betalingen van meer dan € 10000 te
verrichten.”
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
36
Leren communiceren:
•
structureren
•
formuleren (argumenteren)
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
37
Leren communiceren
•
•
•
rapporteren
tekstsoorten
mondeling presenteren
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
38
Leren communiceren
•
•
•
•
gespreksvoering
vergaderen
notuleren
corresponderen
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
39
CURSUS: http://Minerva.Ugent.be/
 Jansen, C., Steehouder, M. en M. Gijsen (red) (2004),
Professioneel communiceren. Taal en communicatiegids.
Houten: Martinus Nijhoff.
 Steehouder, M. e.a. (1999), Leren communiceren.
Handboek voor mondelinge en schriftelijke communicatie.
Groningen: Wolters-Noordhoff
 Elling, R. e.a. (1999), Rapportagetechniek. Groningen:
Wolters-Noordhoff.
 Willockx, C. (1998), Citeren & refereren. Schriftelijke,
mondelinge, audiovisuele en elektronische bronnen.
Leuven: Garant.
 Elling, M.G.M. (1984), De techniek van het schriftelijk
rapporteren. Groningen: Wolters-Noordhoff.
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
40
Lesoverzicht
4 oktober
11 oktober
Inleiding + organisatie cursus
Structureren/Mondeling presenteren
(dl.1) (opgave taak 1 & 3)
18 oktober Formuleren
25 oktober Formuleren (opgave taak 2)
8 november Rapporteren
22 november Tekstsoorten (+ opgave taak 4)
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
41
Lesoverzicht
29 november Afwerken + Mondelinge presentaties
(dl 2)
6 december Opdracht 3: mondelinge presentaties
13 december Opdracht 3: mondelinge presentaties
20 december Opdracht 3: mondelinge presentaties
10 januari
(inhaaldag mondelinge presentaties)
Academiejaar 2005-06
Communicatievaardigheden
Dr. A. Mottart
42