Lesweek 4

Verschillende methoden van Sterilisatie benoemen.

jh2009

Sterilisatie methoden.

• Hitte • Chemisch • Straling • Gas jh2009

Sterilisatie door hitte

Wat is belangrijk bij hitte sterilisatie – Wat je moet afdoden – Temperatuur – Tijd jh2009

Sterilisatie methode door hitte

•

Open vlam

(uitgloeien) • • • • • •

Bioburdenreductiemethode

oxidatie van de cellen : – inactivatie van cellen door de overdracht van hitte door een open vlam waardoor

Sterilisatieomstandigheden

: – temperatuur ongeveer 1800°C tijd 2 – 3 sec

Gebuikt voor

: – Sterilisatie van metalen, glazen of keramische instrumenten

Niet geschikt voor:

– Hittegevoelige materialen: plastics, vloeistoffen en optische instrumenten

Voordelen

: – Eenvoudig en snel

Nadelen

: – Aleen geschikt voor een heel beperkte groep instrumenten – Is snel weer besmet jh2009

Sterilisatie door stoom onder druk

•

Bioburdenreductiemethode:

– Inactivatie van cellen via overdracht van warmte door stoom onder druk met hoge temperatuur waardoor coagulatie van prote їnen optreedt.

•

Sterilisatieomstandigheden

: – 121°C gedurende 15 minuten – 134°C gedurende 3 minuten •

Procesduur

– 45 en 60 minuten •

Gebruikt voor

– De meeste medische hulpmiddelen zoals; – Chirurgische instrumenten – Verband, textiel – Glaswerk, keramiek – Rubber – Waterige oplossingen jh2009

•

Sterilisatie door stoom onder druk vervolg

Voordelen

– Veilig – Relatief korte procestijd – Niet giftig – Proces kan goed geregeld en gevalideerd worden – Geschikt voor de meeste medische hulpmiddelen • Nadelen: – Niet geschikt voor – Thermolabiele materialen – Kwetsbare (optische) apparatuur – Vochtgevoelig materiaal – Watervrije olien, vetten, parafifine – poeders jh2009

• • • • • •

Sterilisatie met hoge temperatuur (boven 100 °C)

Bioburdenreductiemethode

– Inactivatie van cellen door de overdracht van warmte door heet water waardoor coagulatie van prote їnen wordt veroorzaakt

Sterilisatieomstandigheden

– 121°C gedurende 15 minuten

Procestijd

– 75 en 90 minuten

Gebruikt voor

– Waterige oplossingen voornamelijk: parentarale vloeistoffen in grote volumina (LVP)

Voordelen

– Snelle afkoeling van vloeistof

Nadelen

– De beladingmethode is zeer kritisch – Proces moeilijk te beheersen jh2009

•

Sterilisatie d.m.v. droge hitte (hete lucht)

Bioburdenreductiemethode

– Inactivatie van cellen door de overdracht van warmte door droge hete lucht. Inactivatie door oxidatie temperatuur 160-280 °C •

Sterilisatieomstandigheden

– 160°C gedurende 120 minuten – 170°C gedurende 60 minuten – 180°C gedurende 30 minuten •

Procestijd

– 4 en 10 uur •

Gebruikt voor

– Metalen instrumenten – Glaswerk, keramiek – Poeders – Watervrije oliën, smeermiddelen, vetten – Was, paraffine, vasaline jh2009

•

Sterilisatie d.m.v. droge hitte (hete lucht) vervolg

Voordelen

– Inactivatie van pyrogenen – Niet corrosief – Eenvoudige installatie – Lage apparatuur kosten •

Nadelen

– Lange procestijd – Hoge energiekosten vanwege lang proces – Alleen geschikt voor beperkte groep materialen – Beperkt assortiment verpakkingsmaterialen beschikbaar (bijv. Gesloten metalen dozen) – Niet geschikt voor: • Verband, textiel • Rubberen materialen • Gevoelige optische apparatuur jh2009

Steriliseren d.m.v. gassen en chemicaliën

• Vergiftiging (intoxicatie) van levend organisme kan veroorzaakt worden door gassen als ook door vloeistoffen.

• Als je als personeel lang wordt blootgesteld aan deze stoffen kun je onwel worden.

• In het ergste geval sterf je binnen korte tijd.

jh2009

Ethyleen Oxide (EO)

•

Bioburdenreductiemethode

– Inactivatie van cellen door vergiftiging ten gevolge van blootstelling aan ethyleenoxide •

Sterilisatieomstandigheden

– Gasconcentratie 800-1200 mg/ltr •

Procesduur

– Enkele uren •

Gebruikt voor

– Thermolabiele materialen waarvoor geen andere sterilisatiemethode beschikbaar is jh2009

Ethyleen Oxide (EO) vervolg

•

Voordelen

– Sterilisatie bij lage temperatuur •

Nadelen

– Proces is moeilijk te beheersen en te valideren – Lange beluchtingstijd – Uiterst giftig – Gevaar dat residuën achterblijven in de materialen – Maatregelen nodig ter bescherming van personeel – Ethyleenoxide is explosief bij concentratie boven 3% jh2009

Formaldehyde en Stoom

• Formaldehyde is een gas die van nature in kleine hoeveelheden in levende organismen aanwezig is.

• Het is een bijproduct van de stofwisseling • Het komt voor in – Appels – Koffie – Enz jh2009

Formaldehyde en Stoom vervolg

•

Bioburdenreductiemethode

: – Inactivatie van cellen door coagulatie van proteїnen en methylatie van nucle їnezuren door blootstelling van de lading aan een mengsel van formaldehyde en stoom •

Sterilisatieomstandigheden

: – Gasconcentratie 15-100mg/l – Temperatuur rond 50-75°C – Sterilisatietijd 40-180 min (afhankelijk van proces) •

Procestijd

– Enkele uren jh2009

Formaldehyde en Stoom vervolg

•

Toepassing

– Thermolabiele materialen waarvoor geen andere sterilisatiemethode mogelijk is en waarvoor een hogere temperatuur dan 75 °C niet aanvaardbaar is.

•

Voordelen

– Sterilisatie bij lage temperatuur – Geen aeratie noodzakelijk. Dit is echter alleen juist als elke vorming van condensaat wordt voorkomen.

•

Nadelen

– Sterilisatiemiddel is giftig jh2009

Sterilisatie dmv Glutaraldehyde

is geen sterilisatie methode maar een hoog-nivea desinfectie •

Bioburdenreductiemethode

: – Inactivatie van cellen door vergiftiging door onderdompeling in glutaaraldehyde.

• Sterilisatieomstandigheden – Minimaal 30 min bij een concentratie van 2% bij pH 8 • Toepassing – Instrumenten met een snelle omlooptijd, die niet gesteriliseerd kunnen worden in stoom of waarbij sterilisatie door bestraling of andere chemicaliën te lang duurt of te kostbaar is. Gewoonlijk: cystoscopen en flexibele endoscopen jh2009

Sterilisatie dmv Glutaraldehyde

is geen sterilisatie methode maar een hoog-nivea desinfectie vervolg •

Voordelen

– Geen schade aan lenzen en kunststof delen van instrumenten – Niet corrosief – Veroorzaakt geen coagulatie van bloed – Dringt goed door – Heeft geen effect op de scherpte van snijdende instrumenten – Residuën kunnen snel weggespoeld worden – Het bacteriedodend vermogen van glutaaraldehyde wordt niet beїnvloed door organische materialen zoals serum •

Nadelen

– Naspoelen moet onder aseptische condities worden gedaan met steriel water of zoutoplossing – Producten van PVC, siliconen en latexrubber moeten langer in water gedompeld worden – Producten worden niet verpakt; ze moeten meteen na de naspoeling gebruikt worden.

jh2009

Sterilisatie dmv Straling

• Soorten stralingen –

Alfastraling

• Bestaat uit relatief grote, positief geladen deeltjes (atoomkernen bestaande uit 2 protonen en 2 neutronen, zoals de kern van het element Helium) –

Bètastraling

• Bestaat uit kleine, negatief geladen deeltjes (elektronen) –

Gammastraling

• Elektromagnetische straling jh2009

Sterilisatie dmv Straling vervolg

• Bioburdenreductiemethode – Inactivatie van cellen door bestraling • Sterilisatieomstandigheden – 25kGy (2,5Mrad) dosis • Procestijd – Enkele minuten jh2009

Sterilisatie dmv Straling vervolg

•

Toepassing

– Hulpmiddelen die niet bestand zijn tegen hitte of chemicaliën zoals gebruikt bij andere sterilisatiemethoden. Meestal gaat het hierbij om industriële bulkproductie van medische hulpmiddelen bijvoorbeeld injectiespuiten enz.

•

Voordelen

– Sterilisatie heeft plaats in de transportverpakking – Geen handling van de goederen in hun primaire, steriele verpakking •

Nadelen

– Kostbare installatie jh2009

Sterilisatie met gasplasma

•

Bioburdenreductiemethode

– Inactivatie van cellen door blootstelling aan waterstofperoxide gas •

Sterilisatieomstandigheden

– Lage temperatuur gasfase van waterstofperoxidegas bij een diep vacuüm gedurende verscheidene minuten.

– Daarna wordt en plasmafase opgewekt bij een vermogen van ongeveer 400W om het gas uiteen te laten vallen in water en zuurstof. – De temperatuur tijdens het gehele proces is maximaal 45°C •

Procestijd

– 28 – 77 minuten jh2009

Sterilisatie met gasplasma vervolg

•

Toepassing

– Materialen die niet bestand zijn tegen de hoge temperatuur en druk kunnen bij stoomsterilisatie.

– Zoals kunststoffen, starre endoscopen, sondes, camera’s, motoren en accu’s.

– Verpakking dient te gebeuren in non-woven polypropyleen of Tyvek zakken •

Voordelen

– Korte procestijd – Geen giftige afvalstoffen; daarom geen aeratie nodig jh2009

Sterilisatie met gasplasma vervolg

•

Kan niet gebruikt worden voor

– Poeders, cellulose of andere H 2 O 2 absorberende materialen.

– Medische hulpmiddelen met een lumen hebben een beperking, welke verschilt per type van het apparaat… – Instrumenten met aan één zijde gesloten lumen of met een geheel gesloten lumen.

•

Nadelen

– Niet geschikt voor sterilisatie van producten gebaseerd op textiel, karton en papier (materialen die cellulose bevatten) – In vergelijking met stoomsterilisatie, een hogere prijs per sterilisatieproces jh2009

sterilisatoren jh2009

Evaluatie

• Einde van deze les jh2009