Transcript Presentatie door Eric Vermeylen

Ondernemerschap in de zorg.
Toegankelijk, betaalbaar en
kwaliteitsvol.
Eric VERMEYLEN
Directeur Kenniscentrum VOKA
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
Huidig
systeem
botst op
limieten
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
Aanbod volgt
vraag niet
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
162.000
Ouderen op
wachtlijst
woonzorgcentra
bron: onderzoeksbureau Ablecare, 2012
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
20.000 tot 30.000
Bijkomende bedden nodig
de komende 10 jaar
bron: ING studie 2011
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
20.000 tot 30.000
Bijkomende bedden nodig
de komende 10 jaar
bron: ING studie 2011
 12.000
De afgelopen 10 jaar
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
98%
Van de senioren wil
andere zorg dan een
rusthuis
bron: CM studie 2011
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
Betaalbaarheid
voor senioren
onder druk
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
Maandprijs rusthuizen
+/- 1.400 EUR
1.100 EUR gemiddeld
wettelijk pensioen
bron: Prof. Berghman, KULEUVEN en OKRA
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
Zorg zet overheidsbegroting
onder druk
BE - vergrijzingscommissie
Evolutie budgettaire kosten
gezondheidszorg (in % BBP)
EU - vergrijzingscommissie
2011
2017
meeruitgave
8,0
8,5
+2,1M
2010
2020
2,8
Evolutie budgettaire kosten
lange termijnzorg (in % BBP)
2,3
2030
+1,8M
+3,6M
3,3
2050
Bron:
Hoge Raad van Financiën, Studiecommissie voor de vergrijzing, 2012
ECOFIN, Ageing Report, 2012
4,9
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
+9,2M
Huidig model leidt tot
vicieuze cirkel
Economisch
draagvlak
krimpt
Toenemende
kosten
Hoge
belastingen
Toename
publiek
budget
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
Het huidige systeem
oplappen
-
Rantsoenering? Nog meer wachtrijen!
-
Maximumfactuur? De factuur doorschuiven!
-
Alternatieve financiering infrastructuur? Gevaar voor
debudgettering!
-
Meer mantelzorg? Tegen trend van gezinsverdunning!
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
Nood aan systeemhervorming die
de zorgbehoevende centraal stelt
-
Aanbod moet de wijzigende vraag volgen
-
Keuze, vernieuwing en kwaliteit in het aanbod borgen
-
Betaalbaarheid “verzekeren” door responsabilisering in plaats van
‘budgettering’ (overheid als derde betaler)
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
Nood aan systeemhevorming die
de zorgbehoevende centraal stelt
-
Basisprincipes
van het nieuwe
Aanbod moet de wijzigende …? Volgen
model
Keuze, vernieuwing en kwaliteit in het aanbod borgen
Betaalbaarheid “verzekeren” door responsabilisering in plaats van
‘budgettering’ (overheid als derde betaler)
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
Nood aan systeemhevorming die
de zorgbehoevende centraal stelt
- Marktwerking door gelijk speelveld
- Overheid: van actor naar regisseur
- Aanbod moet de wijzigende …? Volgen
- - Van
aanbodnaar
vraagondersteuning
Keuze,
vernieuwing
en kwaliteit
in het aanbod borgen
- Betaalbaarheid “verzekeren” door responsabilisering in plaats van
‘budgettering’ (overheid als
derde
betaler)
- Responsabilisering
door
verzekeringsprincipe
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
Marktwerking door gelijk
speelveld
•



Organisatie van een gelijk speelveld in de ouderenzorg =
gelijke toegang tot aanbod;
gelijke financiering;
gelijke verplichtingen aanbieders
•



Stimulansen voor samenwerking en interdisciplinariteit
tussen spelers profit en non-profit;
tussen wonen en zorg;
tussen diensten- en goederenleveranciers
• Snelle aanpassingen en flexibilisering regelgeving
om te kunnen inspelen op nieuwe tendensen en noden
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
Rol van de overheid
• Organisator van de markt en bewaker van de kwaliteit en
outcome ifv service aan de klant
• Stimulator van vernieuwende zorg en particuliere initiatieven
• Stimulator van andere organisatie en invulling zorgjobs:
weg met beklemmende taakverdelingen cfr Buurtzorg Nl
• Behoeder van de zorgkosten
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
Vraagondersteuning
• Rechtstreekse financiering aan de klant, die zelf kan kiezen mbt
besteding
• Alternatieve financieringsvormen
bvb. zorgruil
• Ondersteunen van eigen investeringen particulieren in zorg
bvb. Thomashuizen; zorgsparen
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
Responsabilisering van de
klant
• Stimuleren van verzekeringsprincipe voor zorg
• Basisvoorzieningen door overheid goed omschrijven
• Transparantie en publieke communicatie over kosten en kwaliteit
aangeboden zorg
• Stimuleren van ‘nu al zorgen voor later’ en ‘zorgen voor je eigen
lichaam’
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
Wat na de zesde
staatshervorming?
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
Vlaamse Sociale
Bescherming
VSB ambitieus maar problematisch:
• Amalgaam aan maatregelen dat niet meer overzichtelijk is
• Onduidelijkheid over budgettaire implicaties
• Verzekeringsprincipe uitgehold in ruil voor ontransparante
solidariteit
• Gebrek aan incentive tot vernieuwing
Waar zit synergie met 6de staatshervorming?
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
Zorgverzekering
Consolidatie Vlaamse Zorgverzekering positief, maar:
• Veel werkingsmiddelen voor zorgkassen
• Gebrek aan keuzevrijheid tussen verplichte en aanvullende verzekering, alsook
zorgverzekering.
• Gebrek aan LT budgettaire prognoses
Door SHV krijgt Vlaanderen THAB (Tegemoetkoming Hulp aan Bejaarden), die kan
worden geïntegreerd in de Zorgverzekering:
1. basis Vlaamse Zorgverzekering
2. selectieve 2de trap
 Wie doet indicatiestelling en wie voert beheer van THAB uit? De huidige
Zorgkassen  de meest kostenefficiënte aanbieder na tendering.
 Is begrenzing van de kostprijs rusthuizen nog nodig als Vlaanderen bevoegd wordt
voor THAB?
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
MAF thuiszorg
- Bestaan van wachtlijsten en gebrek aan middelen => vb de wijze waarop
de thuiszorgdiensten de subsidies van de dienstencheques gebruiken als
aanvullende financiering
- Thuiszorg is beperkt tot enkel erkende diensten wat vrije keuze van
diensten en nieuwe initiatieven in de zorg weerom beperkt
- Ervaring met MAF federaal in de gezondheidszorg leert dat dit een
budgettair avontuur kan zijn. Bovendien gaat het in tegen
responsabilisering van alle betrokken partijen
 Is er nog nood aan MAF thuiszorg als THAB goed werkt en wordt ingezet
als vangnet bij intensieve zorg en oplopende facturen?
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
Momentum 6de
staatshervorming
- Staatshervorming biedt momentum door beleidsrevisie en –vernieuwing
 gevaar op immobilisme
- Twee uiterste denkwijzen in beleidsdiscours
1. Huidig Vlaams beleid is de facto beter en dus moet federaal beleid
worden ingekanteld in het Vlaamse: Vlaamse initiatieven worden
hierdoor niet meer kritisch in vraag gesteld.
2. Federaal beleid wordt door Vlaanderen overgenomen en
gecontinueerd/gekopieerd zonder vernieuwing
- Vlaamse én federale instrumenten/ verworvenheden in vraag durven
stellen
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
Knelpunten in huidig en
nieuw beleid
- Huidig Vlaams beleid niet toereikend om de vele behoeftes te
beantwoorden
- Decreet VSB lanceert nieuwe maatregelen waarvan full kost op
kruissnelheid niet gekend is
- Overdracht van bevoegdheden impliceert verdoken besparing wat
loutere continuering van federaal beleid op termijn onmogelijk maakt.
- Ook na 6de staatshervorming geen homogene bevoegdheidspakketten ,
wat coherent beleid bemoeilijkt.
Cfr. thuisverpleging wordt niet overgedragen
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
Beleid na 6e staatshervorming
Uitgangspunten
- Gelijk speelveld tussen verzekeraars – ziekenfondsen, vb. echte
keuzevrijheid mogelijk maken tussen verplichte en aanvullende
verzekeringen, alsook zorgverzekering
- Meer outputgericht werken en financieren
- Minder de bestaande structuren bestendigen maar onderzoeken wie
meest kostenefficiënt werkt (na bv. tendering)
- Niet langer rechter en partij in zorgaanbod => verzekering ≠
indicatiestelling ≠ zorgaanbod
- Stimuleren van particuliere investeringen in zorg met vernieuwde
concepten en ondernemerschap
- Meer synergie opzoeken met belendende sectoren
Werk  Zorg
Huisvesting  Zorg
Gezinsbeleid  Zorg
Mobiliteit  Zorg
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012
Ondernemerschap in de zorg.
Toegankelijk, betaalbaar en
kwaliteitsvol.
Eric VERMEYLEN
Directeur Kenniscentrum VOKA
Naar een dynamische ouderenzorg in 2020
Congres 20 jaar FOS – 23 november 2012