Afval is niet Zwart-Wit

Jan Rooijakkers

24 mei 2011 Afvalestafette 24 mei 2011

1

Visie Twence op afval

• Wij onderschrijven “de Ladder” • Dus: De beste combinatie van recycling en verwerking voor milieu én economie • Voor nu: – duurzame productie secundaire grondstoffen en – energie uit afval i.p.v. “fossiel” • Als stip aan de horizon: – geen energie meer uit fossiele brandstoffen – sluiten van belangrijke grondstofkringlopen  discussie over tempo van realisering Afvalestafette 24 mei 2011

2

Algemene inleiding

Twence als probleemoplosser

• Drie majeure globale problemen: – Milieurisico’s door lozen/storten afval – Eindigheid fossiele energiebronnen – Klimaatverandering door broeikaseffect • Twence biedt oplossingen door: – Milieuverantwoorde verwerking van afval – Opwekken van energie uit betere bron: afval – Vermijding van uitstoot CO 2 door fossiel Afvalestafette 24 mei 2011

3

Afvalestafette 24 mei 2011

Wat doet Twence

• Twence verwerkt afval door: – Scheiding en recycling – Compostering – Vergisting – Verbranding met E-terugwinning – Stort • Twence produceert daarmee: – Thermische energie – Elektriciteit – Compost – Grondstoffen voor hergebruik • CO2-vermijding 300 Kton/jaar • Duurzaamheidsprojecten

4

Duurzaamheid: Energiescan

INTEGRALE BENADERING VERDUURZAMING ENERGIEHUISHOUDING

Wind Duurzame energiebronnen (Bronpotentieel) Zon Aardwarmte Waterkracht Biomassa ENERGIESYSTEEM Energieproducten (Energiegebruik) Transportbrandstoffen Aardgas Warmte (uit Aardgas) Geografisch Gebied = De Gemeente Elektriciteit

Afvalestafette 24 mei 2011

5

Energiegebruik Twente

Energiegebruik naar gebruiker in PetaJoule per jaar. Totaal gemeenten = ca. 58,5 PJ/jaar 30,0 25,0 20,0 15,0 10,0 5,0

1 2 3 4 5 GEBRUIKERS TOP 5 Huishoudens Industrie 50 % 23 % Zakelijk transport Commerciële dvl Niet Commerciële dvl 16% 7 % 3%

warmte elektriciteit Aardgas (anders) Aardgas (LT warmte) Oliederivaten Transportbrandstoffen Huishoudens(incl.

verkeer) Zakelijk transport Industrie & Delfstofwinning Landbouw & Visserij Commericiële Dienstverlening Niet Commerciële Dienstverlening Afvalestafette 24 mei 2011

6

Duurzame energiebronnen Twente

45,0 40,0 35,0 30,0 25,0 20,0 15,0 10,0 5,0 0,0 2010 Bronpotentieel DE productie: “Wat is maximaal mogelijk?” Biomassa Zon Wind Aardwarmte

Op basis van maximale vraag en bodematlas (provincie) Aanname: 56 windturbines (vier per gemeente) Op basis van beschikbaar dakoppervlak Op basis van, areaalindeling, mesthoeveelheden, bedrijvigheid etc

2015 2020 2025 2030 2035 Afvalestafette 24 mei 2011

7

Duurzaamheidsprojecten

Voorbeelden • Biovergisting Rijssen-Holten • BiZON – Rikkerink • Dinkelborch Energie • Mestverwerking en infra-structuur Twente Afvalestafette 24 mei 2011

8

Optimale afvalscheiding

is verschillend voor partijen !!

Organisatie Z gemeente Y bedrijf X Twence ??

<---------------Overeenstemming --------------



<----Verschil -----



0 100

Afvalestafette 24 mei 2011

9

Niet één waarheid

• Geen tegenstelling tussen scheiden en verbranden • Vraagstuk is continuüm met nuances en fase verschillen in plaats van zwart-wit • Nu al 80-95% hergebruik in NL • Valkuil: – Wet van de afnemende meeropbrengst – Elders veel meer milieuwinst haalbaar ??

Afvalestafette 24 mei 2011

10

Waste treatment in Europe Behandeling van Huishoudelijk afval in 27 EU lidstaten

100% 90% 80% Waste to Energy Landfill 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% Recycling 0% EU2 Neth 7 er lan ds G er m an y Au str ia Be lgi um Irel and Swe Lu de n xem bo ur g Den ma rk Sp ai n Es to ni a Ita ly Fi nl an d Fr Uni te anc d e Ki ng do m Ma lta Rom an ia Bu lga ria Sl oveni a Sl ovak ia La tv ia Hun gar y Cy pr us Li th ua ni a G Cz ree ec h ce Re pu bl ic Po lan d Po rtu gal Afvalestafette 24 mei 2011 landfilled incinerated recycled

11

Ander geluid over kunststofscheiding

• Rapport VROM inspectie: 50% hergebruik (downcycling) en 50% verbranding • Kwaliteit huidige (bron)scheiding slecht • “Opbrengst gemeente” (volgens Van Winden) €475,-- per ton. • Moet zijn: “vergoeding voor inzameling” (Dit is wel subsidie resp. belasting op verpakkingen betaald door de burger; daarbij komen nog de inzamelkosten.) Momenteel wordt een brede LCA studie uitgevoerd door CE, met wetenschappelijke toetsing door IVAM: resultaten in het najaar. Dan tevens evaluatie door IenM Afvalestafette 24 mei 2011

12

GFT-scheiding

perfect voorbeeld van goede grondstofkringloop

• Kosten verwerking ca. € 53,- • Energie

(middels vergisten)

• Behoud structuur materiaal en nutriënten in compost • Cradle to cradle (gesloten kringloop)

Afvalestafette 24 mei 2011

13

Feiten over tarieven

verbranding huishoudelijk afval Twentse gemeenten • Huidige tarief ca. € 115,- vastgesteld door aandeelhouders / gemeenten; – hierin dividend Regio AvT ca. € 8 mio en – dividend gemeenten ca. € 2,5 mio • Tarief ex. dividend zou € 70,-- kunnen zijn.

– Dit dus gebruiken bij berekeningen van “besparing” – Voor GFT zou dit referentietarief ook lager liggen.

Gebruik een goed referentie-tarief bij beleidskeuzes !

Afvalestafette 24 mei 2011

14

Kijken naar gehéle speelveld

Afvalbeleid bepaald door veel factoren: • Gehele energiebalans • Grondstoffenvoorraad • CO2 reductie en –vermijding • Scheidingsproces, arbeidshygiëne en kwaliteit scheidingsproducten • Economische aspecten – logistiek – verwerkers • Rol burgers/consumenten Afvalestafette 24 mei 2011

15

Mijn eindconclusie

• Alle partijen zitten dichter bij elkaar dan soms lijkt • Welke mate van scheiding is nog doelmatig? 

Brede scope nodig voor verantwoorde keuzes beleid

• Mijn wens is: het eens worden over de bepalende factoren van afvalbeleid 

geen zwart-wit discussie, samen zoeken naar de goede kleur

Afvalestafette 24 mei 2011

16

Afvalestafette 24 mei 2011

17