Transcript PowerPoint-presentatie

Richtlijn KRW
monitoring
oppervlaktewater en
protocol toetsen &
beoordelen
Dille Wielakker en Arjenne Bak
(Bureau Waardenburg)
Willem Faber (RWS)
12 oktober 2010
Achtergrond
Update twee documenten:
– Richtlijn Monitoring (2006)
– Protocol Toetsen en beoordelen (2007)
Proces:
• 2009: update “wat, wanneer en waar
monitoren”
• 2010: update “hoe monitoren”
•
2
Resultaat:
– De instructie (2009)
– “Richtlijnen KRW monitoring
oppervlaktewater en Protocol toetsen
en beoordelen” (2010)
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
Resterende punten voor update 2010
•
•
•
•
•
•
•
3
Afstemming Handboek Hydrobiologie (STOWA)
QA/QC richtlijn-chemie
Quickscan Precisie en Betrouwbaarheid
“Wat” voor hydromorfologische parameters
Afstemming Handboek Hydromorfologie
Monitoring Nader Onderzoek
Monitoring in beschermde gebieden (bv N2000)
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
Afstemming met Handboek hydrobiologie
4
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
Afstemming met Handboek hydrobiologie
Richtlijnen monitoring KRW en Protocol Toetsen en Beoordelen
Opzet
meetnet
Cyclus en
frequentie
Veldwerk
Analyse
Dataverwerking /
-beheer
Toetsen en
Beoordelen
Handboek hydrobiologie
5
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
Resultaten
Afstemming Handboek Hydrobiologie
• Afstemming in termen, begrippen en/of monsterperioden
• Monitoringsinspanning en -methodiek:
– Macrofauna:
1 ipv 6 meetpunten per deelgebied
– Fytoplankton:
per meetpunt 2 (ipv 10) monsterpunten. Wél op
meerdere dieptes monsteren;
– Macrofyten:
monstervlak in kleine meren en plassen
vlakdekkend bemonsteren;
– Diatomeeën:
per meetpunt 4-8 rietstengels (ipv 10-30 stuks)
6
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
Aandachtspunt
Afstemming Handboek Hydrobiologie
Nieuwe bemonsteringsmethodiek
fytoplankton
(bemonsteren op meerdere
dieptes)
aanpassen KRW-deelmaatlat chlf-a?
7
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
QA/QC-richtlijn 2009/90/EC
Europese richtlijn over technische specificaties voor
chemische analyse en monitoring
• Kwaliteitszorgsysteem conform en analysemethode overeenkomstig
de norm ISO/IEC 17025 of
• een andere gelijkwaardige norm
(art. 3 QA/QC Richtlijn)
• Géén analysemethode vastgelegd wél minimale prestatie kenmerken
– Ruimte voor innovatieve technieken
8
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
QA/QC-richtlijn
• Afdoende analysemethode welke voldoet aan gestelde criteria
(minimale prestatiekenmerken):
• meetonzekerheid max 50% (k=2) geschat op het niveau van
de relevante milieukwaliteitsnormen
• een rapportagegrens van ten hoogste 30% van de relevante
milieukwaliteitsnorm.
• Indien geen relevante milieukwaliteitseisen / analysemethode
– best beschikbare technieken
– geen buitensporige kosten
(art. 4 QA/QC Richtlijn).
9
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
Quickscan precisie en
betrouwbaarheid. KRWmonitoringsprogramma’s
oftewel
“Quickscan betrouwbaarheid”
10
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
Quickscan betrouwbaarheid
Betrouwbaarheid en precisie:
“kans dat beoordeling “matig” toch in
klasse “goed” of klasse
“ontoereikend” valt”
1. aggregeren binnen meetjaar en
tussen meetjaren;
2. berekening trend;
3. Omgaan met ruimtelijke variatie
– Spatio-temporele variatie
4. Stoppen met OM monitoring.
11
72%
25%
2%
1%
EKR-klasse
Oordeel
0 - 0,2
Slecht
72%
0,2 - 0,4
Ontoereikend
25%
0,4 - 0,6
Matig
2%
0,6 - 0,8
Goed
1%
0,8 - 1,0
Zeer goed
1%
Rijkswaterstaat
Kleur
1%
Betrouwbaarheid
12 oktober 2010
Quickscan
betrouwbaarheid
Berekenen betrouwbaarheid en
precisie bij:
1. aggregeren binnen en tussen
meetjaar (-jaren);
2. berekening trend;
3. Spatio-temporele variatie
Methodiek en formules
stroomschema en bijlage
12
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
Quickscan betrouwbaarheid
Ruimtelijke variatie: Spatio-temporele variatie
Spationele middeling
temporele
middeling
Locatie A
Meetjaar 1
EKR
Locatie B
EKR
Locatie C
EKR
Spatio-gemiddelde meetjaar 1
Meetjaar 2
EKR
EKR
EKR
Spatio-gemiddelde meetjaar 2
Meetjaar 3
EKR
EKR
EKR
Spatio-gemiddelde meetjaar 3
temporele variatie
van de ruimtelijke
gemiddelden
Temporeel Temporeel Temporeel
gemiddelde gemiddelde gemiddelde
Locatie A Locatie B Locatie C
Ruimtelijke variatie van de temporele gemiddelden
13
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
Quickscan betrouwbaarheid
4. Stoppen met OM monitoring biologie en/of chemie:
• meerjarengemiddelde (2-3 jr) beoordeling “goed” met een
– betrouwbaarheid van 90%
óf
• laatste meetjaar bij een trend een beoordeling “goed”
Daarnaast:
• stopzetten OM-monitoring biologie: de drukken zijn opgeheven.
14
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
Handboek hydromorfologie - monitoring
• Hydromorf monitoring = KRWverplichting
• Verschillen Handboek hydromorf en
KRW-maatlatten natuurlijke wateren
• Keuze: minimaal hydromorfologische
parameters maatlatten meten bij T&T;
rest = facultatief
– R-typen: 10 parameters
– M-typen: 9 parameters
– K- en O-typen: 7 parameters
15
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
Hydromorfologie - toetsing, beoordeling en
rapportage
• Hydromorf monitoring = KRW-verplichting
• Hydromorf parameters bij KRW-beoordeling alleen gebruikt bij
natuurlijke wateren voor onderscheid goed (GET) en zeer goed
(ZGET).
Echter zeer weinig NL wateren natuurlijk én in goede toestand!
• Vooralsnog in Protocol geen voorschrift voor toetsing,
beoordeling en rapportage hydromorfologie
• Hydromorf. Monitoringsresultaten:
– gebruik voor EC-rapportage
– zinvol gebruik voor waterbeheerder?
16
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
Monitoring Nader Onderzoek (1)
1.
2.
oorzaak overschrijding stofnorm en/of ontoereikende
ecologische toestand = onbekend
vaststelling omvang en effect incidentele
verontreiniging (calamiteit) tbv beperking ongewenste
effecten
MAATWERK!
Satelietfoto Olievlek Golf van Mexico (17 mei 2010)
17
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
Monitoring Nader Onderzoek (2)
Ad 1. Oorzaak onbekend:
•
Hulpmiddelen:
•
Handreiking diagnostiek
•
Leidraad monitoring
gewasbeschermingsmiddelen,
•
Bestrijdingsmiddelenatlas
•
Optie: brede screening chemische
stoffen
18
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
Monitoring Nader Onderzoek (3)
Ad 2. Incidentele lozing:
• Def. calamiteit: Negatief effect op KRW-beoordeling chemie
/ biologie eerste volgende SGBP-rapportage
• NL: alarmeringssysteem met draaiboeken bij provincies en
waterbeheerders
• Monitoring nader onderzoek
verklaring tijdelijke
verslechtering in EC-rapportage
•
19
Rapportage Monitoring nader onderzoek:
• Kort verslag
DG-water tbv rapportage KRWmonitoring en samenvatting voor SGBP
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
Beschermde gebieden - operationele monitoring
•
•
•
•
•
N2000-gebieden
Zwemwateren
Oppervlaktewater bestemd voor
drinkwaterwinning
Schelpdierwateren en viswateren
•
Doelen beschermde gebieden = KRW-doelen, voor zover betrekking hebbend
op chemische en ecologische waterkwaliteit
Bij verschillende doelen: strengste geldt!
•
Doel beschermd gebied niet gehaald agv ontoereikende kwaliteit wl
Operationele monitoring
20
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
N2000-gebieden, zwemwater en drinkwater monitoring, toetsing en beoordeling
•
N2000-gebieden: aanvullende monitoring via N2000beheerplannen, toetsing conform KRW-systematiek
(event. met strengere normen), weergave in KRW- en/of
N2000-rapportage
•
Zwemwateren: apart traject met eigen protocollen voor
monitoring, toetsing en rapportage (zie o.a. Bkmw en
Bhvz)
•
Oppervlaktewater bestemd voor drinkwaterwinning: ook
monitoring en toetsing parameters uit Bkmw, bijlage 3:
– tabel 1 (directe onttrekking)
– tabel 2 (directe en indirecte onttrekking)
Gebruik drinkwatertoetssystematiek indien:
– Voldoet niet aan strengere KRW-norm
– Bkmw-norm is strenger dan KRW-norm
– Aanvullende (niet-KRW)parameter
21
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
Viswater en schelpdierwater monitoring, toetsing en beoordeling
•
Viswateren: beschermingsniveau gewaarborgd met KRWmonitoring en -toetsing; KRW-normen gelijkwaardig (pH,
O2) aan of strenger (T, N, P, Zn en Cu) dan (oude) Bkmwnormen
geen aanvullende monitoring en toetsing
•
Schelpdierwateren: verschillen in beschermingsniveau door
andere parameters (pH, saliniteit; bacteriën, metalen en
gehalogeneerde stoffen in schelpdieren en olie op
schelpdieren)
•
voortzetting huidige Schelpdierwater-monitoring als
onderdeel van KRW-monitoring K- en O-wateren
Voortzetting huidige Schelpdierwater-toetsing in
aanvulling op KRW-toetsing
•
22
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
Proces
•
•
•
•
•
•
•
23
Klankbordgroep: RAM-overleg;
Conceptrapportage 70% besproken in RAM;
7 oktober 2010: cMRE, conceptrapportage 80%. MRE is akkoord;
12 oktober 2010: landelijke presentatie conceptrapportage 80%;
17 november 2010: Definitieve rapportage
Besluitvorming NWO (niet meer naar MRE)
Opname in Ministeriële Besluit
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010
Vragen?
Reacties t/m 22 oktober 2010 naar:
Willem Faber
Dille Wielakker
Arjenne Bak
24
[email protected]
[email protected]
[email protected]
Rijkswaterstaat
12 oktober 2010