Transcript PowerPoint presentatie van het Land dat in mij leeft
Regionaal Historisch Centrum Groninger Archieven
RHC Groninger Archieven 1
Wat is archief?
Vergelijk: je eigen administratie
(vakantie)foto’s
Schoolwerkstukken (liefdes)brieven agenda’s telefoonrekeningen Facebookpagina (elektronisch archief) Eigenlijk: verouderde administratie die is ontvangen en opgemaakt door een instelling, persoon of groep van personen Maar ook: de instelling waar deze stukken worden bewaard > gemeentearchief H.-S.
RHC Groninger Archieven 2
Waarom bewaren?
1.
2.
omdat het moet (archiefwet 2012) > overheidsinstellingen > openbaarheid & recht en bewijs om een beeld te bewaren van de geschiedenis van Groningen voor toekomstige generaties (historici en particulieren)
RHC Groninger Archieven 3
Familieonderzoek: de verkenning (1)
4 4 4
Verzamel bij familie zoveel mogelijke schriftelijke en mondelinge informatie over het doel van je onderzoek (voorouders)
– –
Familieverhalen Trouwboekjes, koopakten, brieven, dagboeken, foto’s, voorwerpen, etc.
Bepaal van te voren wat je wilt gaan uitzoeken. Er bestaan verschillende vormen van familieonderzoek > beperken!
Er is een flink aanbod van boeken (Teleac, NGV en CBG) en gidsen voor hulp bij onderzoek
– –
www.groningerarchieven.nl
openbare bibliotheek
RHC Groninger Archieven 4
Familieonderzoek: de verkenning (2)
4 4 4 4 4
Kijk eerst (b.v. bij de Groninger Archieven) of er al iets is gepubliceerd over het doel van je onderzoek
•
Let op: wees kritisch! en controleer a.d.h.v. originele bronnen Kijk eens op internet (b.v. zoekactie op een naam & ‘genealogie’). Zoek op verschillende termen Maak gebruik van een programma voor de opslag van genealogische informatie, zoals www.heritage.com
of www.myheritage.nl
( www.geni.com
) Werk nauwkeurig, noteer gegevens (data, aktenummers) en de naam van de bron ‘kleed’ je kale stamboomgegevens verder ‘aan’ met:
– – –
Foto’s > www.beeldbankgroningen.nl
Archiefstukken (ook: films) > www.groningerarchieven.nl
Hierbij hoort natuurlijk ook: bezoek aan een locatie of persoon (familie, oud collega’s, buren, etc.)
RHC Groninger Archieven 5
Familieonderzoek: de verkenning (3)
Voorbeelden van vragen die je jezelf kunt stellen:
4 Waar woonden opa en oma precies?
4 4 Is er een bouwtekening van het huis? Hoe zag hun straat/wijk of dorp er destijds uit?
4 4 4 4 4 4 Bestaat er een foto/archief van het bedrijf waar opa werkte?
Waar en wanneer zijn ze geboren/getrouwd/overleden? Kan ik die akten vinden? > ook: geboorteplek, gemeentehuis of graf Hoe was hun gezin samengesteld?
Heeft opa in militaire dienst gezeten?
Waren ze lid van verenigingen? Het verhaal gaat rond dat…..> ook: gebeurtenissen (bijv. de 1e auto) RHC Groninger Archieven 6
Het is goed te bedenken dat….
we weliswaar de beschikking hebben over:
• •
Databases, scans en doorzoekbare bestanden op internet (Eigentijdse) (naam)indexen bij archiefinstellingen Maar dat……..( en dat hangt daar natuurlijk mee samen ) > het meeste niet op internet staat > archiefbronnen niet zijn gemaakt voor familieonderzoek
• • • • •
Vaak ontbreken dossiers of verzamelde gegevens Namen van personen ontbreken vaak in archiefbeschrijvingen (internet) Niet alles is openbaar > start met een zo oud mogelijk gegeven Als je dieper op in gaat, moet je vaak gewoon aanvragen en doorbladeren Je hebt soms te maken met moeilijk leesbare handschriften
RHC Groninger Archieven 7
Starten op internet
4 4 4 4 4 4 4 4 4 www.meertens.knaw.nl
> verspreiding familienamen, voornamen www.allegroningers.nl
( www.wiewaswie.nl
) > persoonsgegevens www.beeldbankgroningen.nl
> afbeeldingen ( www.beeldbankhs.nl
) www.groningerarchieven.nl
( www.archieven.nl
) > archieven van o.a. de gemeente Groningen en de provincie Groningen www.kb.nl
/ www.dekrantvantoen.nl
> familieberichten, advertenties www.hetverhaalvangroningen.nl
> verhalen uit de buurt www.groningerarchiefnet.nl
> kijken in de archieven van gemeenten www.gahetna.nl
> vraagbaak > alle onderzoeksgidsen www.graftombe.nl
RHC Groninger Archieven 8
Genealogie – de bronnen
4
Burgerlijke Stand
(> 1811)
4
Bevolkingsregister
4
Doop-, Trouw- en Begraafboeken
(< 1811)
4
Overige bronnen bij de Groninger Archieven
RHC Groninger Archieven 9
Burgerlijke Stand
4 4
Kenmerken
– – – –
Momentopname Boekhouding totale bevolking na 1811 Opgemaakt in tweevoud Registraties van de burgerlijke overheid Aandachtspunten
–
Aangiftedatum is niet altijd gelijk aan de datum van geboorte en overlijden
–
Let op: kanttekeningen en adressen
RHC Groninger Archieven 10
Burgerlijke Stand
4
Soorten akten en openbaarheid
– – –
Geboorte (tot 1913) Huwelijk (tot 1938) > ook: bijlagen Overlijden (tot 1963)
4
Recentere stukken? > gemeenten
RHC Groninger Archieven 11
Burgerlijke Stand
4
Toegangen op internet:
– – – –
www.allegroningers.nl
www.drenlias.nl
www.allefriezen.nl
www.wiewaswie.nl
RHC Groninger Archieven 12
BEVOLKINGSREGISTRATIES VOOR 1920
Ordening op adres (per buurt/dorp) – eventueel: adreswijzigingen
Veranderingen in gezinssituatie over een periode van 10 of 20 jaar
Opgemaakt in enkelvoud > gemeentelijke bron.
Registraties kunnen per gemeente verschillen
Gegevens werden aanvankelijk mondeling doorgegeven en vaak niet geverifieerd
Soms: index (stad Groningen geautomatiseerd). Voor Appingedam zie www.groningerarchiefnet.nl
Indien van toepassing: aparte registers van schippers, dienstboden en militairen
Niet alle registraties ter inzage bij de Groninger Archieven. Globaal tot 1900
Bevolkingsregister
RHC Groninger Archieven 14
BEVOLKINGSREGISTRATIES NA 1920
Gezinskaarten > ordening op naam van het gezinshoofd (registratie van bewoners per adres voortaan op woningregisters)
Persoonskaarten (na 1938) en - lijsten (na 1994 – GBA) > niet openbaar > uittreksels via het C.B.G. in Den Haag .
Doop-, Trouw- en Begraafboeken
Kenmerken
Administraties van kerken Geen (uitgebreide) akten, maar (korte) registraties Registraties zien er niet allemaal hetzelfde uit > verschillen: Een deel van het materiaal is in de loop der tijd verdwenen Aandachtspunten
Lezen van het oude handschrift Veelal geen vaste achternamen> patroniemen Verschillende schrijfwijzen van namen
RHC Groninger Archieven 16
Overige bronnen bij de Groninger Archieven
Archieven van overheidsinstellingen Particulieren archieven Verzamelingen (ook: OVCG & Poparchief) Omvang: ca. 28 km Periode: 1247 – de krant van vandaag
RHC Groninger Archieven 17
(semi) overheidsarchieven
Het Provinciaal Bestuur (belastingen (op erfenissen), kentekens tot 1950, infrastructurele projecten) De gemeente Groningen 1921-1960) (bouw- en hinderwetvergunningen, vanaf 1875, bevolkingsregisters, overlijdensbriefjes, woningregisters, Rechtbanken (strafzaken, faillissementen, voogdij) Notariskantoren (testamenten, huwelijkscontracten, koop/verkoop) Scholen (klassefoto’s, cijferlijsten) Gevangenissen (register van gedetineerden) Kamer van Koophandel (handelsregister vanaf 1921)
RHC Groninger Archieven 18
Particuliere Archieven
Bedrijven (personeelsfoto’s, loonadministratie) Kerkgenootschappen (lidmaten) Verenigingen (sport, toneel, muziek, studenten e.d.) Bijzonder onderwijs
RHC Groninger Archieven 19
Verzamelingen
Kaarten, prenten en tekeningen Films (collectie GAVA) Foto’s en prentbriefkaarten Bibliotheek boeken & tijdschriften Documentatie Telefoonboeken Adresboeken kranten
RHC Groninger Archieven 20
Bezoek aan onze studiezaal
Bezoekadres: Cascadeplein 4 Groningen (nabij het Hoofdstation)
Let op: ‘s maandags gesloten!
Pasje voor de aanvraag van stukken bij receptie (> identiteitsbewijs) 1e bezoek? > vraag inlichtingen bij onze studiezaalbalie
Uitgebreide digitale reproductiemogelijkheden
Wifi in de studiezaal
Fotograferen (zonder flits) mag
RHC Groninger Archieven 21