Transcript vrijwilligers - CMO Groningen

Opvoeden doe je samen
Jo Hermanns
H&S Consult
H & S Consult
1. Wat gaat er niet goed met de
ondersteuning bij het opvoeden en
opgroeien
2. Community-based werken als alternatief
3. De kracht van het vrijwilligerswerk:
vier voorbeelden
4. Verschillende rollen van vrijwilligers
5. Voorwaarden voor vrijwilligerswerk
H & S Consult
Met de doorsneejeugd in Nederland gaat het erg
goed
•Het hoogste welbevinden ter wereld
•Tevreden met thuis en school
•Jeugd eet steeds minder ongezond
•Jongere jeugd drinkt steeds minder (!!)
•Afname jeugdcriminaliteit (!!)
•Weinig psychische en gedragsproblemen in vgl.
met andere landen en ons eigen verleden
Maar paradoxaal:
steeds meer kinderen in zorg
H & S Consult
H & S Consult
Pommer, E., Kempen, H. v., & Sadiraj, K. (2011). Jeugdzorg in groeifase.
Ontwikkelingen in gebruik en kosten van de jeugdzorg. Den Haag: Sociaal en
H & S Consult
Cultureel Planbureau.
Toename kinderen en jongeren in GGZ
2007: 227.333
2009: 267.716
Toename in twee jaar van 18%
Bron: Sectorrapport 2010, GGZ Nederland
H & S Consult
Véél kinderen
zitten vast
H & S Consult
Berends, E., Campbell, E. E., Wijgergangs, E., & Bijl., B. (2010). Bescherming bekeken. Een
onderzoek naar ontwikkelingen en regionale verschillen in het aantal ondertoezichtstellingen en
machtigingen uithuisplaatsingen. Duivendrecht: Pi Research BV.
H & S Consult
Van 54.000 naar 69.000
Vooral toename in voortgezet onderwijs
Vooral toename ‘cluster 4’-leerlingen
Instroom Wajong:
Resultaat:
1 op de 7 kinderen in geïndiceerde zorg
of speciaal onderwijs (1 op de 12 in
Wajong), terwijl naar schatting maar
hoogstens 1 op de 20 echt problemen
heeft waarvoor zware profesionele hulp
gewenst is
Bron: Hermanns, J. (2009). Het opvoeden verleerd.
Amsterdam: Vossiuspers UvA.
H & S Consult
Wat is er aan de hand met de jeugd?
Problematisering jeugd in combinatie met
exportmodel
•
Kinderen en ouders snel zien als potentiële
probleemgevallen
•
Exporteren problemen naar professionele
instituties
•
Voor iedere diagnose, beperking of
doelgroep een gespecialiseerde
aanpak
H & S Consult
Het dominante model
•Signaleren
•Verwijzen
•Diagnostiseren
•Behandelen
H & S Consult
Het doosjessyndroom
H & S Consult
Of, het schrikbeeld van vele ouders:
H & S Consult
Basis:
Een heilig geloof in professionals die
kinderen (en soms ouders) onder hun hoede
nemen, ‘repareren’ en vervolgens
verwachten dat het leven van die mensen
veranderd is
We lijken zelf ‘het opvoeden verleerd’ te zijn
Werkt het ‘exportmodel’?
1. Er is wel een probleem: gespecialiseerde
zorg gaat vaak samen met vormen van
marginalisatie. Dit varieert van ‘geen
zwemdiploma’ tot ‘thuiszitten’ en Wajong
2. Nee, want bewezen effectieve
programma’s bij problemen van kinderen
zijn community-based
H & S Consult
Internationale databases van effectieve
interventies laten zien dat ‘community-based
care’ ook veel meer rendement heeft dan
institutionele zorg
(ook voor de ‘zware’ doelgroepen)
Zie
www.colorado.edu/cspv/blueprints/
H & S Consult
Hoe nu verder?
H & S Consult
De drie eerste opdrachten voor ons allen:
a. Community-based werken
b. Community based werken
c. Community based werken
H & S Consult
•
Pedagogische infrastructuur rond drie
opvoedmilieus versterken
•
Oplossingen voor problemen zoeken binnen
die structuur op lokaal niveau, ook voor de
ernstige problemen
H & S Consult
Zorg werkt dus in gezinnen, in scholen en
op straat, in clubs, verenigingen, internet
H & S Consult
De pedagogische milieus
Gezin
Onderwijs
Publieke domein, incl www
H & S Consult
Een paar voorbeelden
H & S Consult
Ontmoetingsplaatsen voor ouders realiseren
Bestrijden alcoholmisbruik jongeren met een gemeentebreed plan
Vreedzame school
Taakspel
VVE met oudercomponent
Herstelrecht bij jongeren die over de schreef gegaan zijn
Voetbaltrainers trainen in het omgaan met lastig gedrag van kinderen
en ouders
(Eén ongevraagd advies: sluit aan bij vertrouwde voorzieningen en
vermijd een projectencarroussel)
H & S Consult
In ‘effectieve’ interventies spelen professionals in
reguliere instellingen (scholen, kinderopvang,
jeugdgezondheidszorg), maar óók vrijwilligers
een belangrijke rol
1. Big Brothers Big Sisters
2. Home-Start
3. Chatbox van de Kindertelefoon
4. Pleegzorg
H & S Consult
En voor de ingewikkelde gevallen:
het bloempjesmodel
(wraparound care)
H & S Consult
• Eén ‘generalist’
• Eén cliënt(systeem), één plan
• Specialisten dienstbaar en oproepbaar
• Ad hoc-netwerk
• Eén regie op basis van doelen
cliënt(systeem)
• Caseload kan oplopen tot 1 op 3
H & S Consult
Wat zou u morgen willen veranderen
Wat moet er veranderen
Hoe wilt u dat aanpakken
Hoe kan ik u daarbij helpen
Wie hebben we nog meer nodig
H & S Consult
Doel:
Het herstel van het gewone leven
thuis, in school en op straat
H & S Consult
Wie is deze generalist?
H & S Consult
Ouder
Familie/Sociale Netwerk
Vrijwilligers
IB’er
SMW’er
Medewerker Centrum voor Jeugd en Gezin
Maatschappelijk werker
Jeugdzorgmedewerker
H & S Consult
Rol vrijwilligers
a. In het hart van de bloem
b. Als blaadje van de bloem
H & S Consult
Voorwaarden voor vrijwilligerswerk
a. Het moet georganiseerd worden
b. Het moet evidence-based zijn (geen
bedreiging, maar emancipatie!)
c. Vrijwilligers moeten gecoacht worden
d. Als het om opvoedproblemen gaat: CJG als
centraal vertrekpunt
H & S Consult
Van ‘doosje’ naar ‘bloempje’
H & S Consult