Transcript H1 Landschapszones

H1 Landschapszones
De aarde als systeem
Par 2 en 3
Bij Par 2: Aardopp. als systeem
• Drie dominante geofactoren die het aardopp. vorm geven:
• Ondergrond, klimaat en mens
deze beïnvloeden elkaar en de andere geofactoren:
. Bodem, water, lucht, plant en dier.
Bestudering v/h aardopp.systeem zowel:
-Verticaal: bodemprocessen a.g.v. klimaat en ondergrond.
-Horizontaal: landschapszones a.g.v. klimaat te zien in:
vegetatie zones: bepaald door breedteligging. Uitzondering:
nabijheid Zee(matigende werking) en gebergte(hoogte,loef/lijzijde)
Bekijk de kaarten:
52e: 181D, 182 en 184, 53e: 195D, 196, 197!! en 198
Bodem en grond
Wat is het verschil?
•
•
•
•
•
Grond:
Los materiaal(zd,klei) dat je in je hand kunt nemen; ontstaan door:
verwering en/of sedimentatie Los materiaal = mineralen.
Bodem:
Ca 1,50 – 2 m dikte v/h aardopp. dat bestaat uit grond waarin:
-plant en dier voedsel vinden en
-geleidelijk verandering plaats vindt door: org.afvalstoffen, regenwater en chemische processen. Tijd: 1000en jaren.
Let op!
Bodemverschillen in rel.klein gebied: oorz: verschil in ondergrond:
bijv klei of zand (= grondsoorten)
groot gebied: L.s zones: oorz: klimaat en vegetatie
Twee lastige begrippen
zie schema par 2 blz 8
•
•
•
•
•
Mineralisatie;
Volledige afbraak van org. materiaal → CO2 en voedingsstoffen
Humificatie:
Onvolledige afbraak v. org. mat. → ontstaan humus: =
Dood plantenmat.met zwarte kleur dat voedingsstoffen en water
vasthoudt.
Bij par 3.
Basisinfo bij: -Neerslag, -Ls zonder bos en -geofactor mens→ls.zones
• Neerslag: Relatie: Neerslag(=N), Verdamping(=V) en
Effectieve neerslag(=E) ook wel Neerslagoverschot/ nuttige
neerslag genoemd.
Drie mogelijkheden: waterhoeveelheid gemeten in cm/mm per jr.
N=E+V
E=N–V
V=N–E
. LS zonder bos:
-koude gebieden: beperkende factor: lengte groeiseizoen. Denk aan
permafrost: water en wortels kunnen bodem niet in.
-warme gebieden: beperkende factor: tekort aan water. Denk aan:
E = < 0 dus V > N gevolg: capillaire opstijging van bodemwater.
. Geofactor mens→Ls.zones:
Welke ls.zone/ bodem is het meest geschikt voor landbouw?
• Grassteppe van de Gematigde zone.
• Waarom?
• E = 0 (niet teveel verdamping/ geen uitspoelen van neerslag in de
bodem.
Gevolg:
veel humus→ veel voedingsstoffen in dikke zwarte humusrijke
bovenlaag die water vasthoudt. Dus:
Zeer vruchtbaar!
Verwissel de volgende begrippen niet! (zie blz 11 rechts):
Chemische vruchtbaarheid: mate v. voedingsstoffen in de bodem
Fysische vruchtbaarheid: beschikbaarheid water/lucht en doordringbaarheid voor wortels. (fys.vbh wordt bepaald door
korrelgrootte bijv zand/klei