Transcript PODSTAWOWE AKTY PRAWNE WPŁYWAJACE NA STATUS

BEZPIECZNA SZKOŁA
ZAGADNIENIA PRAWNE
Olsztyn, 30 listopada 2013 r.
PODSTAWOWE AKTY PRAWNE
WPŁYWAJACE NA STATUS PRAWNY
NAUCZYCIELA I UCZNIA

Ustawa z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (Dz. U 1996, Nr
67, poz. 329 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach
nieletnich ( Dz. U. Nr 35, poz. 228 z późniejszymi zmianami )

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie
(Dz. U. z dnia 20 września 2005 r.)

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – kodeks karny ( Dz. U. Nr 88, poz. 553
z późniejszymi zmianami )
PODSTAWOWE AKTY PRAWNE WPŁYWAJACE NA
STATUS PRAWNY NAUCZYCIELA I UCZNIA

Inne ustawy, które zawierają przepisy karne ( np.
ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, ustawa o
prawie autorskim i prawach pokrewnych )

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks
postępowania karnego.
(Dz. U. z dnia 4 sierpnia 1997 r.)

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U
1990, Nr 30, poz. 179 z późn. zm.)
PODSTAWOWE AKTY PRAWNE WPŁYWAJACE NA
STATUS PRAWNY NAUCZYCIELA I UCZNIA

Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - kodeks wykroczeń ( Dz. U.
Nr 12, poz. 114 z późniejszymi zmianami )

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

statut szkoły
FUNKCJONARIUSZ PUBLICZNY

DEFINICJA

PRZEDMIOT OCHRONY CZYNU
ZABRONIONEGO

PODMIOT PRZESTĘPSTWA
DEFINICJA - KODEKS KARNY
Art. 115 § 13. Funkcjonariuszem publicznym jest:

osoba będąca pracownikiem administracji rządowej,
innego organu państwowego lub samorządu
terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności
usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym
uprawniona jest do wydawania decyzji dministracyjnych,

osoba zajmująca kierownicze stanowisko w innej
instytucji państwowej,
NAUCZYCIEL JAKO PRZEDMIOT
OCHRONY PRZYSŁUGUJĄCEJ
FUNKCJONARIUSZOM PUBLICZNYM
art. 63 Karty Nauczyciela
• Nauczyciel, podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków
służbowych, korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy
publicznych na zasadach określonych w ustawie z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks
karny (Dz.U. nr 88, poz. 553, z późn. zm.).
• Organ prowadzący szkołę i dyrektor szkoły są obowiązani z urzędu
występować w obronie nauczyciela, gdy ustalone dla niego uprawnienia
zostaną naruszone.
Dla kogo ochrona

Na podstawie art. 63 Karty Nauczyciela , z
ochrony przewidzianej w Kodeksie karnym dla
funkcjonariuszy publicznych korzystają zarówno
nauczyciele, do których przepisy Karty
Nauczyciela mają zastosowanie w całości, jak i
nauczyciele, do których ustawa ta ma
zastosowanie tylko w części
NAUCZYCIEL JAKO PRZEDMIOT
OCHRONY PRZYSŁUGUJĄCEJ
FUNKCJONARIUSZOM PUBLICZNYM
karta nauczyciela nie stanowi, iż "nauczyciel jest
funkcjonariuszem publicznym", mówi jedynie,
że podczas lub w związku z pełnieniem
obowiązków służbowych nauczycielowi
przysługuje prawo do ochrony przewidzianej w
kodeksie karnym dla funkcjonariuszy
publicznych.
NAUCZYCIEL JAKO PRZEDMIOT
OCHRONY PRZYSŁUGUJĄCEJ
FUNKCJONARIUSZOM PUBLICZNYM
Nauczyciele korzystając z gwarancji ochrony przeznaczonej dla
funkcjonariuszy publicznych , funkcjonariuszami publicznymi nie
są i nie dotyczy ich odrębny reżim prawny dotyczący przestępstw
popełnionych przez funkcjonariuszy publicznych takich jak
nadużycie funkcji, ujawnienie informacji służbowych, czy też
informacji uzyskanych w wyniku czynności służbowych.. Nie
stosuje się również do nich rozszerzenie odpowiedzialności
karnej za nadużycie stanowiska, przekroczenie uprawnień,
niedopełnienie obowiązku czy zachowanie godzące w autorytet i
powagę instytucji czy też ograniczenie niektórych praw ( np.
zakaz strajkowania ).
Rodzaje przestępstw wobec
funkcjonariuszy

art. 222 kk. - naruszenie nietykalności osobistej,
Kto narusza nietykalność cielesną funkcjonariusza publicznego lub
osoby do pomocy mu przybranej podczas lub w związku z
pełnieniem obowiązków służbowych, podlega grzywnie, karze
ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.
Przestępstwo to nie wiąże się z uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia
– nie powoduje zmian anatomicznych ani fizjologicznych organizmu.
Typowe działania to uderzenie, kopnięcie, popchnięcie, przewrócenie,
pociągnięcie za włosy, oplucie, rzucenie w osobę jakimś przedmiotem,
oblanie wodą lub nieczystościami.
Naruszenie nietykalności cielesnej nie pozostawia na ciele śladów lub są one
jedynie nieznaczne i przemijające ( siniaki, zaczerwienienia, zadrapania ).
art. 223 kk- czynna napaść wspólnie z innymi osobami lub z użyciem broni
palnej lub innego niebezpiecznego przedmiotu bądź środka
obezwładniającego,
Kto, działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami lub używając broni
palnej, noża lub innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu albo środka
obezwładniającego, dopuszcza się czynnej napaści na funkcjonariusza
publicznego ( Art. 223. kk ) lub osobę do pomocy mu przybraną podczas lub w
związku z pełnieniem obowiązków służbowych, podlega karze pozbawienia
wolności od roku do lat 10.
(Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała "zwykłego" obywatela lub rozstrój
zdrowia trwający nie dłużej niż 7 dni, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności
albo pozbawienia wolności do lat 2. Dopiero spowodowanie ciężkiego uszczerbku na
zdrowiu jest zagrożone karą pozbawienia wolności od roku do 10 lat )
Czynna napaść oznacza energiczne, zaczepne, gwałtowne działanie podjęte z
zamiarem wyrządzenia fizycznej krzywdy, uszczerbku na zdrowiu lub zadania bólu,
przy czym obrany cel nie musi zostać osiągnięty. Przesłankami odpowiedzialności jest (
wskazuje to przepis ) użycie niebezpiecznego narzędzia lub działanie wspólne i w
porozumieniu z innymi osobami.
GROŹBA BEPRAWNA I PRZEMOC
 art.
224 kk
stosowanie groźby bezprawnej lub
przemocy w celu zmuszenia
funkcjonariusza publicznego do
przedsięwzięcia lub zaniechania
prawnej czynności służbowej,
znieważenie funkcjonariusza publicznego podczas i
w związku z pełnieniem obowiązków służbowych.

art. 226 kk
Kto znieważa funkcjonariusza publicznego albo osobę do pomocy mu
przybraną podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do
roku.
( Znieważający inną osobę, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności. )
Zniewaga, to zachowanie wyrażające pogardę dla innej osoby wyrażoną zwykle w
postaci epitetu słownego, ale można ją też wyrazić pismem, wizerunkiem, obelżywym
gestem, działaniem lub zaniechaniem. O uznaniu danego zachowania za zniewagę
decydują utrwalone zwyczaje społeczne, a nawet środowiskowe. Zniewaga może być
dokonana w obecności osoby znieważonej albo choćby pod jej nieobecność, lecz
publicznie lub w zamiarze, aby zniewaga do tej osoby dotarła.
Zniesławienie
art. 212 kk
Kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę
organizacyjną nie mającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości,
które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego
dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności, podlega grzywnie, karze
ograniczenia albo pozbawienia wolności do roku.
Kodeks karny nie przewiduje silniejszej ochrony prawnej przed zniesławieniem w
odniesieniu do szczególnych kategorii osób, przez wprowadzenie kwalifikowanych
typów zniesławienia ze względu na stanowisko lub funkcję osoby pomówionej
W związku z tym art. 212 kodeksu karnego będzie stanowił także podstawę
pociągnięcia do odpowiedzialności karnej za zniesławienie funkcjonariusza
publicznego ( nauczyciela ) podczas pełnienia przez niego obowiązków służbowych i
nie będzie przewidziana z tego tytułu surowsza odpowiedzialność.
Zniesławienie c. d.
Nie ma przestępstwa, jeżeli zarzut uczyniony niepublicznie jest prawdziwy.
Nie popełnia również przestępstwa ten, kto publicznie podnosi lub rozgłasza
prawdziwy zarzut służący obronie społecznie uzasadnionego interesu; jeżeli
zarzut dotyczy życia prywatnego lub rodzinnego, dowód prawdy może być
przeprowadzony tylko wtedy, gdy zarzut ma zapobiec niebezpieczeństwu dla
życia lub zdrowia człowieka albo demoralizacji małoletniego ( nie wyłącza to
jednak odpowiedzialności sprawcy za zniewagę ze względu na formę
podniesienia lub rozgłoszenia zarzutu).
Dla istoty przestępstwa nie jest niezbędny skutek w postaci poniżenia lub utraty
zaufania. Wystarczy samo zagrożenie takimi skutkami. O tym czy informacje są
zniesławiające nie decyduje subiektywne odczucie pokrzywdzonego, lecz ocena
obiektywna tzn. czy w odczuciu społecznym jest to zniesławienie. Ściganie
zniesławienia odbywa się z oskarżenia prywatnego.
ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA
funkcjonariuszy

Art. 231 § 1 kk
Funkcjonariusz publiczny, który, przekraczając swoje uprawnienia lub
nie dopełniając obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub
prywatnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2. Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, podlega karze
pozbawienia wolności od roku do lat 10.

Art. 266 § 2 kk
Funkcjonariusz publiczny, który ujawnia osobie nieuprawnionej
informację stanowiącą tajemnicę służbową lub informację, którą
uzyskał w związku z wykonywaniem czynności służbowych, a której
ujawnienie może narazić na szkodę prawnie chroniony interes, podlega
karze pozbawienia wolności do lat 3.
ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA
funkcjonariuszy


Art. 271 § 1 kk
Funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia
dokumentu, która poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności
mającej znaczenie prawne, podlega karze pozbawienia wolności od 3
miesięcy do lat 5.
Art. 246 kk
Funkcjonariusz publiczny lub ten, który działając na jego polecenie w
celu uzyskania określonych zeznań, wyjaśnień, informacji lub
oświadczenia stosuje przemoc, groźbę bezprawną lub w inny sposób
znęca się fizycznie lub psychicznie nad inną osobą, podlega karze
pozbawienia wolności od roku do lat 10.
ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA
OPIEKUNA
Art. 160. § 1 kk. Kto naraża człowieka na bezpośrednie
niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego
uszczerbku na zdrowiu,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2. Jeżeli na sprawcy ciąży obowiązek opieki nad osobą narażoną
na niebezpieczeństwo,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 4. Nie podlega karze za przestępstwo określone w § 1-3 sprawca, który dobrowolnie uchylił
grożące niebezpieczeństwo.
§ 5. Ściganie przestępstwa określonego w § 3 następuje na wniosek pokrzywdzonego.
ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA
OPIEKUNA

Art. 208 kk . Kto rozpija małoletniego, dostarczając mu napoju
alkoholowego, ułatwiając jego spożycie lub nakłaniając go do
spożycia takiego napoju,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Art. 210. § 1 kk. Kto wbrew obowiązkowi troszczenia się o
małoletniego poniżej lat 15 albo o osobę nieporadną ze względu
na jej stan psychiczny lub fizyczny osobę tę porzuca,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2. Jeżeli następstwem czynu jest śmierć osoby określonej w § 1, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA
OPIEKUNA

Kodeks wykroczeń wymienia tez inne naganne czyny
sprawujących opiekę nad dzieckiem. Karze podlega
rodzic, który dopuszcza do przebywania dziecka na
drodze publicznej lub na torach pojazdu szynowego.

Niedopuszczalne jest również dopuszczenie do
przebywania dziecka w wieku do lat 7 w
okolicznościach niebezpiecznych dla zdrowia
człowieka.
DZIECKO A PRAWO

dziecko do 13 roku życia

małoletni – osoba, która nie ukończyła 18 lat

nieletni
KIM JEST NIELETNI ?
Trzy grupy osób objętych wspólną nazwą
"nieletni"
(w zależności od rodzaju prowadzonego postępowania, wieku osób oraz stosowanego środka
wychowawczego lub poprawczego - u.p.n):



osoby, które nie ukończyły 18 lat - w zakresie zapobiegania i
zwalczania demoralizacji
osoby, które dopuściły się czynu karalnego po ukończeniu 13
lat, ale nie ukończyły 17 lat
osoby, wobec których orzeczono środki wychowawcze lub
poprawcze, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez te
osoby 21 lat
DZIECKO A PRAWO

Dziecko jako ofiara wypadku

Dziecko jako ofiara przemocy

Dziecko jako sprawca zdarzenia
Zasady postępowania pedagoga szkolnego lub
przedszkolnego w sytuacji zdarzenia z udziałem dziecka

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU
z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i
niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z dnia 22 stycznia 2003 r.)

§ 40. Pracownik szkoły lub placówki, który powziął wiadomość o wypadku, niezwłocznie
zapewnia poszkodowanemu opiekę, w szczególności sprowadzając fachową pomoc medyczną, a
w miarę możliwości udzielając poszkodowanemu pierwszej pomocy.

§ 41. 1. O każdym wypadku zawiadamia się niezwłocznie:
1)
rodziców (opiekunów) poszkodowanego;
2)
pracownika służby bezpieczeństwa i higieny pracy;
3)
społecznego inspektora pracy;
4)
organ prowadzący szkołę lub placówkę;
5)
radę rodziców.

2. O wypadku śmiertelnym, ciężkim i zbiorowym zawiadamia się niezwłocznie prokuratora i
kuratora oświaty.
Zasady postępowania pedagoga szkolnego lub
przedszkolnego w sytuacji zdarzenia z udziałem dziecka

3. O wypadku, do którego doszło w wyniku zatrucia, zawiadamia się
niezwłocznie państwowego inspektora sanitarnego.

4. Zawiadomień, o których mowa w ust. 1-3, dokonuje dyrektor lub
upoważniony przez niego pracownik szkoły lub placówki.

§ 42. 1. Do czasu rozpoczęcia pracy przez zespół powypadkowy, zwany dalej
"zespołem", dyrektor zabezpiecza miejsce wypadku w sposób wykluczający
dopuszczenie osób niepowołanych.

2. Jeżeli czynności związanych z zabezpieczeniem miejsca wypadku nie może
wykonać dyrektor, wykonuje je upoważniony przez dyrektora pracownik
szkoły lub placówki.
DZIECKO JAKO OFIARA
PRZEMOCY

Art. 157. § 1. Kto powoduje naruszenie czynności
narządu ciała lub rozstrój zdrowia, inny niż
określony w art. 156 § 1,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2. Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż
7 dni,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 3. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 4. Ściganie przestępstwa określonego w § 2 lub 3, jeżeli naruszenie czynności narządu ciała lub
rozstrój zdrowia nie trwał dłużej niż 7 dni, odbywa się z oskarżenia prywatnego, chyba że
pokrzywdzonym jest osoba najbliższa zamieszkująca wspólnie ze sprawcą.

§ 5. Jeżeli pokrzywdzonym jest osoba najbliższa, ściganie przestępstwa określonego w § 3
następuje na jej wniosek.
DZIECKO JAKO OFIARA
PRZEMOCY

Art. 197. § 1. Kto przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem doprowadza inną
osobę do obcowania płciowego,
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

§ 2. Jeżeli sprawca, w sposób określony w § 1, doprowadza inną osobę do poddania się
innej czynności seksualnej albo wykonania takiej czynności, podlega karze pozbawienia
wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 3. (124) Jeżeli sprawca dopuszcza się zgwałcenia:
1)
wspólnie z inną osobą,
2)
wobec małoletniego poniżej lat 15,
3)
wobec wstępnego, zstępnego, przysposobionego, przysposabiającego, brata lub
siostry,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.

§ 4. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1-3 działa ze szczególnym okrucieństwem,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5.
DZIECKO JAKO OFIARA
PRZEMOCY

Art. 200. § 1. Kto obcuje płciowo z małoletnim poniżej
lat 15 lub dopuszcza się wobec takiej osoby innej
czynności seksualnej lub doprowadza ją do poddania się
takim czynnościom albo do ich wykonania,
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

§ 2. Tej samej karze podlega, kto w celu zaspokojenia
seksualnego prezentuje małoletniemu poniżej lat 15
wykonanie czynności seksualnej.
DZIECKO JAKO OFIARA
PRZEMOCY

Art. 207. § 1. Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą
najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub
przemijającym stosunku zależności od sprawcy albo nad
małoletnim lub osobą nieporadną ze względu na jej stan
psychiczny lub fizyczny,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2. Jeżeli czyn określony w § 1 połączony jest ze stosowaniem
szczególnego okrucieństwa, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 lub 2 jest
targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
DZIECKO JAKO OFIARA
PRZEMOCY

Art. 211 kk. Kto, wbrew woli osoby powołanej
do opieki lub nadzoru, uprowadza lub
zatrzymuje małoletniego poniżej lat 15 albo
osobę nieporadną ze względu na jej stan
psychiczny lub fizyczny,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Zasady postępowania w sytuacji
podejrzenia, iż dziecko jest ofiarą
przemocy

Oddziaływanie doraźne

Zawiadomienie innych organów

Procedury wynikające z ustawy o
przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie
FORMY ODZIAŁYWANIA
DORAŹNEGO
IDENTYFIKACJA PROBLEMU
UDZIELENIE NIEZBĘDNEJ POMOCY
ZATRZYMANIE OBYWATELSKIE
PODJĘCIE CZYNNOŚCI NIECIERPIĄCYCH ZWŁOKI
( aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów
popełnienia czynu )
ZAWIADOMIENIE
IDENTYFIKACJA PROBLEMU

Pierwszy krok to identyfikacja uczniów, którzy są podatni na zagrożenie przemocą oraz
identyfikacja osób, które stosują przemoc wobec uczniów. Wszyscy pracownicy szkoły powinni
być przygotowani do rozpoznawania uczniów z czynnikami ryzyka - potencjalnych ofiar i
potencjalnych sprawców.

U dzieci dotkniętych przemocą możemy zaobserwować następujące objawy:

mają sińce, podarte, brudne ubranie, zniszczone przybory szkolne - zapytane o przyczynę nie
udzielają zwykle jasnych odpowiedzi
są zamknięte w sobie, smutne
opuszczają się w nauce
nie mają bliskich kolegów
cechuje je zmienność nastrojów - od bierności do agresji
skarżą się na objawy psychosomatyczne (bóle brzucha, bóle głowy)
spóźniają się do szkoły lub jej unikają, wagarują
na terenie szkoły trzymają się blisko nauczycieli
są przedmiotem niepokojąco częstych drwin ze strony kolegów
inne









Metody identyfikacji problemu






Rozmowy z uczniami poruszające ważne dla uczniów sprawy dotyczące ich
społeczności.
Dyskusje na temat poczucia bezpieczeństwa dzieci w szkole, grupie
rówieśniczej, środowisku pozaszkolnym, postaw wobec brutalizacji życia,
przemocy w mediach itp. (na poziomie dostosowanym do wieku dzieci).
Debaty szkolne, happeningi, dyskusje panelowe.
Konkursy plastyczne lub inne formy przekazu przez sztukę.
Wypracowania na dany temat, itp.
Diagnoza stanu i potrzeb ma na celu określenie zadań i sposobów ich
realizacji, skierowanych na przeciwdziałanie zjawisku agresji i przemocy.
Diagnozę tę powinien sporządzić zespół pracowników szkoły korzystający z
pomocy odpowiednio przeszkolonych ekspertów. Przy sporządzaniu
diagnozy można wykorzystać procedury polegające na ankietowaniu uczniów,
nauczycieli, rodziców, analizowaniu dokumentacji szkolnej (np. dane na temat
wagarów, problemów z zachowaniem, lub przestrzeganiem dyscypliny w
szkole itp.), wywiadach i inne.
Zasady postępowania wobec ofiar przemocy
W rozmowach z dziećmi - ofiarami przemocy - należy pamiętać,
aby:
 aktywnie, uważnie słuchać
 powiedzieć dziecku o swoich intencjach
 wczuć się w stan emocjonalny dziecka
 okazać ciepło i akceptację
 dostosować się do sposobu mówienia, siedzenia dziecka
 zadawać pytania ułatwiające nawiązanie kontaktu
 unikać zbyt wielu dociekliwych pytań
 być cierpliwym - dawać czas na udzielanie odpowiedzi
 nie oceniać dziecka ani zdarzeń, które przedstawia
 nie podważać jego wypowiedzi
Zasady postępowania wobec ofiar przemocy











nazywać uczucia dziecka
nie mówić za dziecko
nie wyręczać dziecka
pokazać dziecku jego mocne strony, dowartościować je
docenić odwagę dziecka, kiedy mówi o bolesnych dla siebie zdarzeniach
uszanować jego odmowę i lęk, kiedy nie wskazuje sprawców
przypomnieć dziecku normy i prawa, które je chronią
informować dziecko o wszystkim, co zamierzamy zrobić w tej sytuacji
pomóc dziecku w poradzeniu sobie z sytuacją
zmotywować je do współpracy (z wychowawcą, pedagogiem szkolnym,
terapeutą, przedstawicielami innych instytucji) w celu rozwiązania problemu
Rodzice dziecka będącego ofiarą przemocy i agresji powinni być
poinformowani o problemie i otrzymać wsparcie i pomoc ze strony szkoły.
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania
karnego.
(Dz. U. z dnia 4 sierpnia 1997 r.)

Art. 243. § 1. Każdy ma prawo ująć osobę na
gorącym uczynku przestępstwa lub w pościgu
podjętym bezpośrednio po popełnieniu
przestępstwa, jeżeli zachodzi obawa ukrycia się
tej osoby lub nie można ustalić jej tożsamości.

§ 2. Osobę ujętą należy niezwłocznie oddać w
ręce Policji.
CZYNNOŚCI NIECIERPIĄCE
ZWŁOKI



takie, których przeprowadzenia nie można
odwlec w czasie,
mające nie dopuścić do zatarcia śladów i
dowodów popełnienia czynu karalnego,
mające służyć zabezpieczeniu miejsca zdarzenia,
śladów i dowodów popełnienia czynu przed
jakimikolwiek zmianami ze strony uczestników
zdarzenia i osób postronnych.
CZYNNOŚCI NIECIERPIĄCE
ZWŁOKI



zabezpieczenie miejsca popełnienia czynu,
niedopuszczenie w to miejsce osób postronnych
i ewentualne ustalenie świadków zdarzenia,
niezwłoczne zawiadomienia sądu rodzinnego
lub Policji (obowiązek ten spoczywa na
kierownictwie danej instytucji państwowej czy
organizacji).
ZAWIADOMIENIA

Społeczny obowiązek powiadamiania o demoralizacji (u.p.n)
Art. 4 ust. 1 - Każdy, kto stwierdzi istnienie okoliczności
świadczących o demoralizacji nieletniego, w szczególności
naruszanie zasad współżycia społecznego, popełnienie
czynu zabronionego, systematyczne uchylanie się od
obowiązku szkolnego lub kształcenia zawodowego,
używanie alkoholu lub innych środków w celu
wprowadzenia się w stan odurzenia, uprawianie nierządu,
włóczęgostwo, udział w grupach przestępczych, ma
społeczny obowiązek odpowiedniego przeciwdziałania
temu, a przede wszystkim zawiadomienia o tym rodziców
lub opiekuna nieletniego, szkoły, sądu rodzinnego, Policji
lub innego właściwego organu.
ZAWIADOMIENIA

Prawny obowiązek powiadamiania o popełnieniu
przestępstwa (u.p.n)
Art. 4 ust.3 - Instytucje państwowe i organizacje
społeczne, które w związku ze swą działalnością
dowiedziały się o popełnieniu przez nieletniego
czynu karalnego ściganego z urzędu, obowiązane
niezwłocznie zawiadomić o tym sąd rodzinny lub
Policję oraz przedsięwziąć czynności niecierpiące
zwłoki, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i
popełnienia czynu. są dowodów
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia
2003 roku w sprawie szczegółowych form działalności wychowawczej i
zapobiegawczej wśród dzieci i młodzieży zagrożonych uzależnieniem
(Dz.U 2003, Nr 26, poz. 226)

§ 9„szkoły i placówki podejmują działania interwencyjne
polegające na powiadomieniu rodziców i policji w sytuacjach
kryzysowych, w szczególności gdy dzieci i młodzież używają,
posiadają lub rozprowadzają środki odurzające”.

§ 10 rozporządzenia zobowiązuje szkoły i placówki do
opracowania, strategii działań wychowawczych i
zapobiegawczych oraz interwencyjnych, wobec dzieci i
młodzieży zagrożonej uzależnieniem.
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie
(Dz. U. z dnia 20 września 2005 r.)


Art. 12. 1. Osoby, które w związku z wykonywaniem
swoich obowiązków służbowych lub zawodowych
powzięły podejrzenie o popełnieniu ściganego z urzędu
przestępstwa z użyciem przemocy w rodzinie,
niezwłocznie zawiadamiają o tym Policję lub
prokuratora.
2. Osoby będące świadkami przemocy w rodzinie
powinny zawiadomić o tym Policję, prokuratora lub
inny podmiot działający na rzecz przeciwdziałania
przemocy w rodzinie.
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania
karnego.
(Dz. U. z dnia 4 sierpnia 1997 r.)

Art. 304. § 1. Każdy dowiedziawszy się o popełnieniu
przestępstwa ściganego z urzędu ma społeczny obowiązek
zawiadomić o tym prokuratora lub Policję. Przepis art. 191 § 3
stosuje się odpowiednio.

§ 2. Instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze
swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa
ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o
tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne
czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania
przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego
zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów
przestępstwa.
ZAWIADOMIENIE
PODMIOTY
- SĄD RODZINNY
- PROKURATURA
- POLICJA
- RODZICE LUB OPIEUNOWIE
 NIEZWŁOCZNIE
 TELEFONICZNIE LUB PISEMNIE
 ZASADY WŁAŚCIWOŚCI

Wyjaśnienie niektórych pojęć

Nieletni (art. 1 § 1 ustawy o postępowaniu w sprawach
nieletnich ):
a/ osoba, która dopuściła się czynu karalnego po
ukończeniu 13 lat, ale nie ukończyła lat 17
b/ osoba, która nie ukończyła lat 18, wykazująca przejawy
demoralizacji
c/ osoba do lat 21, względem której zostały orzeczone
środki wychowawcze lub poprawcze

Młodociany – osoba będąca sprawcą przestępstwa, która
nie ukończyła 21 roku życia
UCZEŃ A PRAWO KARNE
ZAGROŻENIE DEMORALIZACJĄ
DEMORALIZACJA
POPEŁNIENIE CZYNU KARALNEGO
( czynu zabronionego przez ustawę jako:
a/ przestępstwo lub przestępstwo skarbowe
b/ wykroczenie
DEMORALIZACJA



Słownik j. polskiego - rozprężenie, zwłaszcza moralne,
zepsucie, rozluźnienie dyscypliny, karności,
u.p.n. - szczególnie intensywna i względnie trwała postać
nieprzystosowania społecznego przejawiająca się
odchodzeniem od obowiązujących w społeczeństwie
wartości moralnych.
Demoralizacja to
proces
polegający
na
manifestowaniu
różnych
negatywnych
postaw i
zachowań. Zachowania te muszą występować
systematycznie - muszą być utrwalone.
DEMORALIZACJA
Przejawy demoralizacji :













niesystematyczne uczęszczanie do szkoły,
wagary, inne zaniedbywanie nauki,
niestosowne zachowanie się w szkole i poza szkołą,
dłuższe przebywanie poza domem bez kontroli,
wałęsanie się w towarzystwie zdemoralizowanych kolegów i łączenie się w
grupy,
zachowania agresywne,
wandalizm,
ucieczki z domu,
palenie tytoniu,
picie alkoholu,
używanie narkotyków i innych środków odurzających,
przedwczesne podejmowanie życia seksualnego,
popełnianie czynów zabronionych przez osobę w wieku poniżej 13 lat
Zasady postępowania pedagoga szkolnego w sytuacji ujawnienia
zagrożenia demoralizacją




Poinformowanie o zaistniałym fakcie dyrekcji szkoły.
Wezwanie do szkoły rodziców, prawnych opiekunów
ucznia
Rozmowa wychowawcza,
Zobowiązanie ucznia do poprawnego zachowania, a
rodziców do szczególnego nadzoru nad dzieckiem.
DEMORALIZACJA
Gdy zostały wyczerpane możliwości działania przez Szkołę i
kiedy podjęte działania wychowawcze,
psychologiczno-pedagogiczne, wynikające z jej statutowych
uprawnień nie odniosły skutku i wyczerpały się możliwości
dalszego działania Szkoła powinna pisemnie poinformować
sąd rodzinny o zachowaniach ucznia, będących przejawem
demoralizacji i wnioskować o podjęcie działań
mających na celu zapobieganie temu zjawisku.
Te zachowania są przestępstwami





Znieważanie słowami wulgarnymi innej osoby ( art. 216 § 1 kk )
Popychanie, szarpanie, uderzenie ( art. 217 § 1 kk )
Groźby bezprawne ( art. 190 § 1 kk )
Zmuszanie do upokarzających zachowań groźbą lub przemocą
( art. 191 kk )
znęcanie się - działanie lub zaniechanie polegające na umyślnym
zadawaniu bólu fizycznego lub dolegliwych cierpień moralnych,
powtarzających się albo jednorazowych, lecz intensywnych i
rozciągniętych w czasie (bicie, grożenie, znieważanie, niszczenie
mienia, odmawianie pożywienia czy leczenia osobie chorej)
( art. 207 kk).
Te zachowania są przestępstwami
- art. 157 KK spowodowanie naruszenia czynności narządu ciała
lub rozstroju zdrowia, innego niż określony w art. 156 § 1,
( przestępstwo tzw. średniego i lekkiego uszkodzenia ciała, to
zdarza się nieletnim dużo częściej niż 156 KK),
- art. 158 KK udział w bójce lub pobiciu, w którym naraża się
człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo
nastąpienie skutku określonego w art. 156 § 1 lub w art. 157 § 1
KK
Te zachowania są przestępstwami

- art. 270 KK podrobienie lub przerobienie dokumentu w celu
użycia za autentyczny, lub użycie takiego dokumentu jako
autentycznego, ( np. wpisywanie ocen, podrabianie zwolnień
lekarskich, podrobienie legitymacji szkolnej itp.), zabronione jest
również używanie podrobionego lub przerobionego dokumentu
art. 273 KK,
- art. 275 KK posługiwanie się dokumentem stwierdzającym
tożsamość innej osoby albo jej prawa majątkowe lub kradzież,
przywłaszczenie takiego dokumentu, a także zniszczenie,
uszkodzenie takiego dokumentu art. 276 KK,
- art. 278 KK zabór w celu przywłaszczenia cudzej rzeczy
ruchomej- kradzież często się zdarza na terenie szkoły,
Te zachowania są przestępstwami
- art. 279 KK kradzież z włamaniem, też często w szkole,
- art. 280 KK kradzież z użyciem przemocy wobec osoby lub z
groźbą natychmiastowego jej użycia albo doprowadzenie
człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności w celu
dokonania kradzieży,
- art. 288 KK niszczenie cudzej rzeczy, uszkadzanie lub czynienie
jej niezdatną do użytku,
Te zachowania są przestępstwami

Nabycie, pomoc w zbyciu, przyjęcie, pomoc w
ukryciu programu komputerowego uzyskanego
za pomocą czynu zabronionego ( art. 293 § 1 kk
w zw. z art. 291 i 289 kk )

Posiadanie nawet najmniejszej ilości środków
odurzających lub psychotropowych wbrew
przepisom ustawy o przeciwdziałaniu
narkomanii
USTAWA O PRZECIWDZIAŁANIU
NARKOMANII
„Częstowanie" " czyli udzielanie art. 58 ust. 1 –
Kto () udziela innej osobie środka odurzającego lub
substancji psychotropowej, ułatwia albo umożliwia ich
użycie albo nakłania do użycia takiego środka lub
substancji podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
„Częstowanie" dzieci i młodzieży art. 58 ust. 2 –
Jeżeli sprawca czynu, o którym mowa w ust. 1 udziela
środka odurzającego lub substancji psychotropowej
małoletniemu lub nakłania do użycia takiego środka lub
substancji albo udziela ich w znacznych ilościach innej
osobie podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy
do lat 8.
USTAWA O PRZECIWDZIAŁANIU
NARKOMANII

„Dealerka" czyli handel narkotykami art. 59 ust.1
Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej,
udziela innej osobie środka odurzającego lub substancji
psychotropowej, ułatwia użycie albo nakłania do użycia
takiego środka lub substancji podlega karze pozbawienia
wolności od roku do 10 lat.

Sprzedaż narkotyków dzieciom i młodzieży art. 59 ust. 2 -
Jeżeli sprawca czynu, o którym mowa w ust. 1, udziela
środka odurzającego lub substancji psychotropowej
małoletniemu, ułatwia użycie albo nakłania go do użycia
takiego środka lub substancji, podlega karze pozbawienia
wolności na czas nie krótszy od 3 lat.
USTAWA O PRZECIWDZIAŁANIU
NARKOMANII

Posiadanie narkotyków art. 62 ust. 1 - Kto ()

Umorzenie postępowania (obowiązuje od
9.12.2011) art. 62 a - Jeżeli przedmiotem czynu, o
posiada środki odurzające lub substancje
psychotropowe podlega karze pozbawienia
wolności do lat 3.
którym mowa w art. 62 ust. 1 lub 3, są środki
odurzające lub substancje psychotropowe w ilości
nieznacznej, przeznaczone na własny użytek
sprawcy, postępowanie można umorzyć również
przed wydaniem postanowienia o wszczęciu
śledztwa lub dochodzenia ().
USTAWA O WYCHOWANIU W TRZEŹWOŚCI I
PRZECIWDZIAŁANIU ALKOHOLIZMOWI
Zakaz sprzedaży, podawania i spożywania napojów
alkoholowych
art. 14 ust. 1 pkt. 1- Zabrania się sprzedaży,
podawania i spożywania napojów alkoholowych
na terenie szkół oraz innych zakładów i placówek
oświatowo- wychowawczych, opiekuńczych i
domów studenckich.
art.14 ust. 2a - Zabrania się spożywania napojów
alkoholowych na ulicach, placach i w parkach ().
USTAWA O WYCHOWANIU W TRZEŹWOŚCI I
PRZECIWDZIAŁANIU ALKOHOLIZMOWI
Kary za spożywanie
art. 43¹ ust. 1 - Kto spożywa napoje alkoholowe wbrew zakazom
określonym w art. 14 ust.1 i 2a-6 albo nabywa lub spożywa napoje
alkoholowe w miejscach nielegalnej sprzedaży, albo spożywa
napoje alkoholowe przyniesione przez siebie lub inną osobę w
miejscach wyznaczonych do ich sprzedaży lub podawania, podlega
karze grzywny.
art. 43¹ ust. 2 - Usiłowanie wykroczenia określonego w ust. 1 jest
karalne.
Kary za brak nadzoru
art. 44 - Kto wbrew szczególnemu obowiązkowi nadzoru dopuszcza do
sprzedawania, podawania lub spożywania napojów alkoholowych na
terenie zakładu pracy, jak również powziąwszy wiadomość o
sprzedawaniu, podawaniu lub spożywaniu na terenie zakładu pracy
takich napojów nie podejmie prawem przewidzianego postępowania,
podlega karze grzywny.
USTAWA O WYCHOWANIU W TRZEŹWOŚCI I
PRZECIWDZIAŁANIU ALKOHOLIZMOWI
Sprzedaż alkoholu małoletnim
art. 15 ust.1 pkt. 2 - Zabrania się sprzedaży i podawania
napojów alkoholowych osobom do lat 18.
Kary za sprzedaż
art. 43 ust. 1 - Kto sprzedaje lub podaje napoje
alkoholowe w wypadkach, kiedy jest to zabronione ()
podlega grzywnie ust. 2 - Tej samej karze podlega
kierownik zakładu handlowego lub gastronomicznego,
który nie dopełnia obowiązku nadzoru i przez to
dopuszcza do popełnienia w tym zakładzie
przestępstwa określonego w ust. 1
USTAWA O WYCHOWANIU W TRZEŹWOŚCI I
PRZECIWDZIAŁANIU ALKOHOLIZMOWI
art. 43 ust. 4 - Orzekanie w sprawach o przestępstwa
określone w ust. 1 i 2 następuje na podstawie przepisów
o postępowaniu karnym.
Sprawdzenie dokumentów
art.15 ust. 2 - W przypadku wątpliwości co do
pełnoletności nabywcy sprzedający lub podający napoje
alkoholowe uprawniony jest do żądania okazania
dokumentu nabywcy stwierdzającego wiek
SPRAWCA CZYNU ZABRONIONEGO
PONIŻEJ 13 LAT
w sytuacji, gdy czyn zabroniony zostanie
popełniony przez dziecko poniżej lat 13 wtedy
sędzia rodzinny wszczyna postępowanie o
demoralizację takiego dziecka po to, by ustalić
wszystkie okoliczności faktyczne dotyczące
popełnienia tego czynu oraz ocenić stopień
demoralizacji tego dziecka.
gdy sprawca czynu zabronionego miał już
ukończone 13 lat w chwili popełnienia czynu,
takie zachowanie kwalifikuje się jako czyn
karalny, o ile zachowanie to wypełnia pozostałe
znamiona czynu zabronionego określone w
innych przepisach.
UCZEŃ A PRAWO

Jeżeli sprawca znajduje się między 13 a 17 rokiem
życia, za swoje czyny odpowiada przed Sądem
rodzinnym na podstawie Ustawy o postępowaniu
w sprawach nieletnich, a nie kodeksu karnego
( oprócz sytuacji szczególnych, w których nieletni po
ukończeniu 15 roku życia może odpowiadać na
zasadach określonych w kodeksie karnym, m.in.
zabójstwo i morderstwo, rozboje, gwałt ze szczególnym
okrucieństwem, umyślne ciężkie uszkodzenie ciała ).
ŚRODKI WYCHOWAWCZE I
POPRAWCZE
-
Upomnienie
Zobowiązanie do określonego zachowania do naprawienia
wyrządzonej szkody, do wykonania określonych prac lub
świadczeń na rzecz pokrzywdzonego lub społeczności lokalnej,
do przeproszenia pokrzywdzonego, do podjęcia nauki lub pracy,
do uczestniczenia w odpowiednich zajęciach o charakterze
wychowawczym, terapeutycznym lub szkoleniowym, do
powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach
lub miejscach albo do zaniechania używania alkoholu lub innego
środka w celu wprowadzania się w stan odurzenia,
ŚRODKI WYCHOWAWCZE I
POPRAWCZE
-
wzmożony nadzór rodziców
nadzór kuratora sądowego lub organizacji
skierowanie na specjalne zajęcia
-
umieszczenie w ośrodku szkolno – wychowawczym
-
umieszczenie w zakładzie poprawczym
-
UCZEŃ A PRAWO
po ukończeniu 17 roku życia nieletni odpowiada
już na zasadach właściwych dla
odpowiedzialności karnej osób dorosłych.
Oznacza to, że gdy siedemnastolatek zostaje
oskarżony o popełnienie przestępstwa, jego
sprawa trafia do Wydziału Karnego Sądu
Rejonowego lub Okręgowego
ALGORYTMY POSTĘPOWANIA





w przypadku uzyskania informacji o popełnieniu
przestępstwa ściganego z urzędu na terenie placówki
oświatowej.
w przypadku ujawnienia przestępstwa ściganego na
wniosek pokrzywdzonego na terenie szkoły
w przypadku ujawnienia na terenie szkoły ucznia
popełniającego czyn z wybranych kategorii przestępstw
ściganych z oskarżenia prywatnego.
w przypadku ujawnienia na terenie szkoły ucznia
będącego pod wpływem alkoholu.
w przypadku ujawnienia na terenie szkoły ucznia, którego
zachowanie wskazuje na użycie środka odurzającego.
Algorytm postępowania pedagoga szkolnego w
sytuacji ujawnienia ucznia zagrożonego
demoralizacją.

Poinformować o zaistniałym fakcie dyrekcję szkoły.

Pedagog szkolny wzywa do szkoły rodziców, prawnych opiekunów
ucznia i informuje ich o problemach wynikających z zachowania
ucznia.

W obecności ucznia i rodziców pedagog szkolny przeprowadza
rozmowę wychowawczą, zobowiązuje ucznia do poprawnego
zachowania, a rodziców do szczególnego nadzoru nad dzieckiem.

W przypadku braku zainteresowania ze strony rodziców do współpracy
ze szkołą na rzecz ich dziecka i brakiem poprawy w zachowaniu
ucznia, szkoła pisemnie powiadamia o zaistniałej sytuacji sąd rodzinny
lub Policję
Algorytm postępowania dyrektora, pedagoga szkolnego w
przypadku uzyskania informacji o popełnieniu przestępstwa
ściganego z urzędu na terenie placówki oświatowej.
1. Przyjąć do wiadomości informację o przestępstwie (wykroczeniu) zapewnić dyskrecję
przekazującemu informację poprzez wysłuchanie go bez świadków, o ile to możliwe w
pomieszczeniu zamkniętym. Odnotować datę, godzinę zgłoszenia.
2. Zapewnić, w miarę potrzeby, niezbędną pomoc lekarską pokrzywdzonym.
3. Bez zbędnej zwłoki sprawdzić w dostępny sposób wiarygodność informacji. jeżeli
uczeń podaje świadków, to w rozmowie z jak najmniejszą ilością świadków
uwiarygodnić informację, sprawdzić, czy zdarzenie zaistniało na terenie szkoły oraz
czy miało miejsce w czasie zajęć szkolnych,
4. w rozmowie z pokrzywdzonym ustalić liczbę sprawców i ich dane personalne,
5. nie nagłaśniać zdarzenia.
Algorytm postępowania dyrektora, pedagoga szkolnego w
przypadku uzyskania informacji o popełnieniu przestępstwa
ściganego z urzędu na terenie placówki oświatowej.
4. W przypadku braku wątpliwości, co do faktu zaistnienia zdarzenia, o ile jest to
konieczne i możliwe, zatrzymać do czasu przybycia Policji ofiarę przestępstwa
i jego sprawcę (ów).
konieczność zatrzymania może wynikać z faktu zakończenia przez nich zajęć
szkolnych bądź próby ucieczki, ukrycia skradzionych przedmiotów. W
przypadku zakończenia zajęć, o fakcie zatrzymania bezwzględnie należy
powiadomić rodziców lub opiekunów prawnych.
Nie należy zatrzymywać „na siłę" sprawcy czynu –jeśli jest on znany, ale w
ramach swojego autorytetu spowodować, by pozostał pod opieką pedagoga
szkolnego, w oddzielnym pomieszczeniu do chwili przybycia Policji,
b) jeżeli sprawców jest kilku, w miarę możliwości należy umieścić ich w
oddzielnych pomieszczeniach,
c) ofiarę należy odizolować od sprawców,
d) udzielić wsparcia psychologicznego osobom pokrzywdzonym w zdarzeniu,
jeśli sytuacja tego wymaga.
Algorytm postępowania dyrektora, pedagoga szkolnego w
przypadku uzyskania informacji o popełnieniu przestępstwa
ściganego z urzędu na terenie placówki oświatowej.
5. W przypadku odnalezienia rzeczy pochodzących z przestępstwa lub służących
do popełnienia przestępstwa należy je zabezpieczyć:
a) pozostawić w miejscu znalezienia, zabezpieczając przed przemieszczeniem,
zniszczeniem, nakrywając je czymś i pilnując,
b) zapewnić, by przedmioty te nie były dotykane, a gdy istnieje potrzeba ich
przemieszczenia, starać się chwytać je w jednym miejscu (jak najmniej
typowym).
6. Odnotować personalia uczestników i ewentualnych świadków zdarzenia.
7. Powiadomić o zdarzeniu Policję
8. Wykonać ewentualne czynności zalecone przez przyjmującego zgłoszenie
policjanta.
Algorytm postępowania dyrektora, pedagoga szkolnego w
przypadku uzyskania informacji o popełnieniu przestępstwa
ściganego z urzędu na terenie placówki oświatowej.

Nie należy „na własną rękę wyjaśniać
przebiegu zdarzenia, a zwłaszcza
konfrontować uczestników zdarzenia, dążyć
do pojednania, itp.

Bezwzględnie nie należy dokonywać
przeszukania teczek, toreb, kieszeni. Należy
poprosić o ich dobrowolne okazanie.
Algorytm postępowania w przypadku ujawnienia
przestępstwa ściganego na wniosek pokrzywdzonego
na terenie szkoły.

Przyjąć do wiadomości informację o przestępstwie (wykroczeniu) zapewnić
dyskrecję przekazującemu informację poprzez wysłuchanie go bez świadków
(o ile to możliwe w pomieszczeniu zamkniętym).

Odnotować godzinę zgłoszenia

Zapewnić w miarę potrzeby, niezbędną pomoc lekarską pokrzywdzonym.

Bez zbędnej zwłoki sprawdzić w dostępny sposób wiarygodność informacji,
w tym:
a) jeżeli uczeń podaje świadków, to w rozmowie z jak najmniejszą ilością
świadków uwiarygodnić informację,
b) sprawdzić, czy zdarzenie zaistniało na terenie szkoły oraz czy miało
miejsce w trakcie zajęć szkolnych jego uczestników,

Nie nagłaśniać zdarzenia.
Algorytm postępowania w przypadku ujawnienia
przestępstwa ściganego na wniosek pokrzywdzonego
na terenie szkoły.

Powiadomić rodziców lub opiekunów dziecka pokrzywdzonego,
zrelacjonować im zdarzenie i uzgodnić z nimi, czy będą chcieli zgłosić sprawę
Policji.

W przypadku odmowy złożenia wniosku o ściganie sprawców przez rodziców
należy ich poinformować, jakie środki podejmie szkoła w stosunku do
sprawców zdarzenia.

Środki, jakie należy przedsięwziąć to między innymi:
- w ramach uprawnień statutowych szkoła stosuje względem sprawcy zdarzenia
środki przewidziane regulaminem szkolnym,
- w przypadku, gdy sprawca zdarzenia sprawiał wcześniej problemy i łamał
normy społecznego zachowania, a zdarzenie którego się dopuścił nosi cechy
postępującej demoralizacji, szkoła powinna sporządzić na tą okoliczność
wystąpienie do sądu rodzinnego lub Policji,
Algorytm postępowania w przypadku ujawnienia na terenie
Szkoły ucznia popełniającego czyn z wybranych kategorii
przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego.

W przypadku przestępstw ściganych z
oskarżenia prywatnego stosuje się algorytm
obowiązujący przy przestępstwach
ściganych na wniosek pokrzywdzonego.

Szkoła niezależnie od woli pokrzywdzonego
sporządza pisemne wystąpienie do Sądu
rodzinnego w sprawie ucznia – nieletniego
sprawcy czynu, który swoim zachowaniem
wykazuje symptomy demoralizacji.
Algorytm postępowania w przypadku uzyskania informacji, że uczeń
używa alkoholu lub innych środków, bądź przejawia inne zachowania
świadczące o demoralizacji






Nauczyciel powinien przekazać uzyskaną informację wychowawcy klasy.
Wychowawca informuje o fakcie pedagoga/psychologa szkolnego i dyrektora szkoły.
Wychowawca wzywa do szkoły rodziców (prawnych opiekunów) ucznia i przekazuje
im uzyskaną informację. Przeprowadza rozmowę z rodzicami oraz z uczniem, w ich
obecności. W przypadku potwierdzenia informacji zobowiązuje ucznia do zaniechania
negatywnego postępowania, rodziców zaś bezwzględnie do szczególnego nadzoru nad
dzieckiem. W toku interwencji profilaktycznej może zaproponować rodzicom
skierowanie dziecka do specjalistycznej placówki i udział dziecka w programie
terapeutycznym.
Jeżeli rodzice odmawiają współpracy lub nie stawiają się do szkoły, a nadal z
wiarygodnych źródeł napływają informacje o przejawach demoralizacji ich dziecka,
dyrektor szkoły pisemnie powiadamia o zaistniałej sytuacji sąd rodzinny lub Policję
(specjalistę ds. nieletnich).
Podobnie w sytuacji, gdy szkoła wykorzysta wszystkie dostępne jej środki oddziaływań
wychowawczych, (rozmowa z rodzicami, ostrzeżenie ucznia, spotkania z pedagogiem,
psychologiem, itp.), a ich zastosowanie nie przynosi oczekiwanych rezultatów, dyrektor
szkoły powiadamia sąd rodzinny lub policję. Dalszy tok postępowania leży w
kompetencji tych instytucji.
Jeżeli zachowania świadczące o demoralizacji przejawia uczeń, który ukończył 18 lat, a
nie jest to udział w działalności grup przestępczych czy popełnienie przestępstwa, to
postępowanie nauczyciela powinno być określone przez wewnętrzny regulamin szkoły.
Algorytm postępowania w przypadku uzyskania informacji, że uczeń
używa alkoholu lub innych środków, uprawia nierząd, bądź przejawia inne
zachowania świadczące o demoralizacji



W przypadku uzyskania informacji, że nieletni uprawia nierząd,
nauczyciel obligatoryjnie wzywa Policję. Prostytuowanie się w
Polsce nie jest karane, jednakże karalne są związane są z nim
określone kategorie przestępstw.
Nieletni, który wykazuje takie zachowania może być zmuszany
do prostytucji, osoba trzecia może z tego procederu czerpać
korzyści majątkowe, jak również może wystąpić ułatwienie
nieletniemu uprawiania prostytucji .
Natomiast w przypadku, gdy nieletni nie ma ukończonych 15 lat
osoba korzystająca z jego "usług" seksualnych dopuszcza się
popełnienia przestępstwa określonego w art. 200 k.k., czyli tzw.
przestępstwa pedofilii.
Algorytm postępowania w przypadku uzyskania informacji, że uczeń
używa alkoholu lub innych środków, uprawia nierząd, bądź przejawia inne
zachowania świadczące o demoralizacji

W przypadku uzyskania informacji o nieletnim będącym
pod wpływem alkoholu nauczyciel powinien
rozpatrywać ten problem nie tylko w aspekcie
demoralizacji nieletniego czy naruszania regulaminu
szkolnego ale również pod kątem przestępstw
związanych ze sprzedażą alkoholu nieletniemu.

W tym wypadku będzie konieczne powiadomienie
Policji
Algorytm postępowania w przypadku uzyskania informacji, że
uczeń narkotyzuje się

W przypadku uzyskania informacji, że uczeń narkotyzuje się
nauczyciel powinien powiadomić specjalistę ds. nieletnich i
dzielnicowego, którzy w ramach zadań wynikających z
rozpoznania osób nieletnich zagrożonych demoralizacją,
podejmą działania zmierzające do rozpoznania i zwalczania tego
zjawiska w wymiarze środowiska lokalnego.

Należy także domniemać, że nieletni w jakiś sposób musiał wejść
w posiadanie narkotyku a więc otrzymał go od kogoś lub
zakupił. Zgodnie z Ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii
działania te są przestępstwami
Algorytm postępowania w przypadku ujawnienia na
terenie szkoły ucznia będącego pod wpływem
alkoholu.

Odizolować ucznia od klasy, pamiętając, aby
nie zostawić go samego.

wezwać lekarza w celu stwierdzenia stanu
trzeźwości i udzielenia pomocy medycznej.

Powiadomić telefonicznie rodziców i
zobligować ich do odebrania dziecka ze szkoły.
Algorytm postępowania w przypadku ujawnienia na
terenie szkoły ucznia będącego pod wpływem
alkoholu.

Gdy rodzice/opiekunowie odmówią odebrania dziecka, o pozostaniu ucznia
w szkole, czy przewiezieniu do placówki służby zdrowia, albo przekazaniu go
do dyspozycji funkcjonariuszom Policji - decyduje lekarz, po ustaleniu
aktualnego stanu zdrowia ucznia i w porozumieniu z dyrektorem
szkoły/placówki.

Powiadomić Policję która wyjaśni, w jaki sposób nieletni wszedł w jego
posiadanie. Zgodnie bowiem z art. 43 w związku z art. 15 Ustawy o
wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi sprzedaż
alkoholu osobie, która nie ukończyła 18 lat jest przestępstwem ściganym z
urzędu.

Ponadto w takim przypadku może zachodzić uzasadnione podejrzenie
popełnienia przestępstwa rozpijania małoletniego.
Algorytm postępowania w przypadku ujawnienia na
terenie szkoły ucznia będącego pod wpływem
alkoholu.
 W przypadku stwierdzenia stanu nietrzeźwości Policja
ma możliwość przewiezienia ucznia do policyjnych
pomieszczeń dla osób zatrzymanych - na czas
niezbędny do wytrzeźwienia (maksymalnie do 24
godzin). O fakcie umieszczenia zawiadamia się
rodziców/opiekunów oraz sąd rodzinny, jeśli uczeń nie
ukończył 18 lat.

Ustalić źródło pochodzenia alkoholu.

Ustalić świadków mających związek ze zdarzeniem.
Algorytm postępowania w przypadku ujawnienia na
terenie szkoły ucznia będącego pod wpływem
alkoholu


Policjanci mogą dokonać badania stanu trzeźwości
nieletniego, w przypadku stwierdzenia w
wydychanym powietrzu stężenia alkoholu powyżej
0,25 mg w jednym dm3 Policja może przewieźć
nieletniego do policyjnego pomieszczenia dla osób
zatrzymanych. O fakcie umieszczenia zawiadamia się
rodziców.
W porozumieniu z policjantem uzgodnić sposób
załatwienia sprawy.
Algorytm postępowania w przypadku ujawnienia na
terenie szkoły ucznia, którego zachowanie wskazuje
na użycie środka odurzającego.

Odizolować ucznia od klasy, pamiętając, aby nie
zostawić go samego.
Zapewnić w razie potrzeby pomoc lekarską.

Powiadomić rodziców

Algorytm postępowania w przypadku ujawnienia na
terenie szkoły ucznia, którego zachowanie wskazuje
na użycie środka odurzającego.




Z zachowaniem bezpieczeństwa zabezpieczyć ewentualne
komponenty, narzędzia i miejsce zdarzenia przed dostępem do
niej osób niepowołanych oraz ewentualnym jej zniszczeniem do
czasu przyjazdu Policji,
Podjąć próbę (o ile to jest możliwe w zakresie działań
pedagogicznych) ustalenia, do kogo znaleziona substancja należy.
Uwaga: Zabezpieczając środek przypominający wyglądem
narkotyk, nauczycielowi nie wolno substancji wyciągać z
opakowania, przesypywać, przelewać, wąchać, sprawdzać smak,
dotykać, itp. Substancję należy umieścić w pomieszczeniu
niedostępnym dla innych osób, nie pozostawiając jej bez dozoru
- nawet w pomieszczeniu zamkniętym.
Ustalić świadków mających związek ze zdarzeniem.
Algorytm postępowania w przypadku ujawnienia na
terenie szkoły ucznia, którego zachowanie wskazuje
na użycie środka odurzającego.




Zawiadomić Policję
Po przyjeździe Policji niezwłocznie przekazać zabezpieczoną
substancję i dotyczące szczegółów zdarzenia.
Uwaga: Najbliższą jednostkę Policji należy powiadomić
niezwłocznie, a zabezpieczoną substancję przekazać przybyłym
Policjantom. Nie wolno ujawnionego środka samemu dostarczać
do komisariatu lub komendy Policji.
Podobnie w przypadku ujawnienia na terenie szkoły osób
zajmujących się sprzedażą środków narkotycznych należy
niezwłocznie powiadomić o tym Policję, bez nagłaśniania tego w
środowisku szkolnym.
W przypadku, gdy nauczyciel podejrzewa, że uczeń posiada
przy sobie substancję przypominającą narkotyk.

Nauczyciel w obecności innej osoby (wychowawca, pedagog, dyrektor, itp.)
ma prawo żądać, aby uczeń przekazał mu tę substancję, pokazał zawartość
torby szkolnej oraz kieszeni (we własnej odzieży), ewentualnie innych
przedmiotów budzących podejrzenie co do ich związku z poszukiwaną
substancją. Nauczyciel nie ma prawa samodzielnie wykonać czynności
przeszukania odzieży, ani teczki ucznia - jest to czynność zastrzeżona
wyłącznie dla Policji.

O swoich spostrzeżeniach powiadamia dyrektora szkoły oraz
rodziców/opiekunów ucznia i wzywa ich do natychmiastowego
stawiennictwa.

Uwaga: Przybyli do szkoły rodzice nie mogą zabrać dziecka do domu,
ponieważ w związku z popełnionym przestępstwem Policja musi wykonać z
nieletnim, który popełnił czyn karalny, czynności nie cierpiące zwłoki, np.
zatrzymać nieletniego w celu wykonania czynności procesowych.
W przypadku, gdy nauczyciel podejrzewa, że uczeń posiada
przy sobie substancję przypominającą narkotyk.

W przypadku, gdy uczeń, mimo wezwania, odmawia przekazania
nauczycielowi substancji i pokazania zawartości teczki, dyrektor szkoły wzywa
Policję, która przeszukuje odzież i przedmioty należące do ucznia oraz
zabezpiecza znalezioną substancję i zabiera ją do ekspertyzy.

Uwaga: Nauczyciel do czasu przyjazdu Policji powinien ucznia odizolować
(np. w gabinecie dyrektora, pedagoga) kontrolując przez cały czas jego
zachowanie. Należy zwrócić uwagę, aby uczeń nie ukrył lub nie przekazał
innej osobie albo też połknął lub nie wyrzucił posiadanej substancji
narkotycznej.

Jeżeli uczeń wyda substancję dobrowolnie, nauczyciel, po odpowiednim
zabezpieczeniu, zobowiązany jest bezzwłocznie przekazać ją do jednostki
Policji. Wcześniej próbuje ustalić, w jaki sposób i od kogo, uczeń nabył
substancję. Całe zdarzenie nauczyciel dokumentuje, sporządzając możliwie
dokładną notatkę z ustaleń wraz ze swoimi spostrzeżeniami.
Dziękuję za uwagę